tarihini sola döndür.. 10 eylül..

1509 - İstanbul'da 7.2 ile 8.0 arasında tahmin edilen deprem meydana geldi. Kent nüfusunun yüzde 10'unun öldüğü deprem "Küçük Kıyamet" olarak adlandırıldı.

1854- Halk şairi Erzurumlu Emrah 79 yaşında yaşamını yitirdi. Yok yok, Felek Çakmağını Üstüme Çaktı, Gönül Gurbet Ele Varma, Bugün Ben Bir Güzel Gördüm gibi türkülerin yaratıcısıdır.

1855 - Osmanlı İmparatorluğu'nda ilk telgraf haberleşmesi başladı.

1894 - İlk kez Londra’da sarhoş halde trafiğe çıkan bir otomobil sürücüsüne trafik cezası kesildi.

1912- Trablusgarp’ta Türk-İtalyan savaşı sırasında İtalyan uçağı yerden vuruldu. İlk kez bir savaşta uçak kaybı gerçekleşti.

1918 - İngiliz savaş muhabiri Charles Repington, o sırada sürmekte olan savaşı ilk kez "I. Dünya Savaşı" olarak nitelendirdi.

1920- Türkiye Komünist Partisi (TKP) Bakü'de kuruldu. Kurucular arasında Mustafa Suphi, Ethem Nejat, Salih Hacıoğlu gibi isimler bulunuyordu.

1931 - Şair Ece Ayhan doğdu. İkinci Yeni akımının önemli şairleri arasında bulunan Ayhan 'Devlet ve tabiat dersinde öldürülen gençlere de' şiirlerinde yer verdi.

1934 - Sovyetler Birliği, Milletler Cemiyeti'ne kabul edildi.

1940- Tan, Tasvir-i Efkar ve Haber gazeteleri yedişer gün kapatıldı.

1942- İngiliz uçakları Almanya’nın Düsseldorf şehrine 100 bin bomba attı.

1943- Yazar Tezer Özlü doğdu. Edebiyatın "gamlı ve lirik prensesi" olarak anılan, Çocukluğun Soğuk Geceleri ve Yaşamın Ucuna Yolculuk kitaplarıyla bilinen Özlü, Sezer Duru ve Demir Özlü'nün kardeşiydi. Güner Sümer ve Erden Kıral'la bir süre evli kalmıştı.

1962- Milli Birlik Komitesi 55 toprak ağasını Doğu Anadolu'dan sürmüştü. Meclis, toprak ağalarının köylerine dönüşünü yasalaştırdı.

1968- Başbakan Süleyman Demirel, "İmam-Hatip okulları taassuba karşı açılmış aydınlık pencerelerdir" dedi.

1970- Amerika Birleşik Devletleri'nin Türkiye'de haşhaş ekimini yasaklama önerisi Meclis'te reddedildi.

1971- Dev-Genç’in eski ve yeni genel başkanları ile 27 yürütme kurulu üyesi için Sıkıyönetim Mahkemesi’nce tutuklama kararı verildi.

1971 - Boğaziçi Üniversitesi kuruldu.

1977- Oleyis Sendikası, Türk-İş'ten ayrılarak DİSK'e katıldı.

1979- TİP Adana eski İl Başkanı, İl Disiplin Kurulu Başkanı ve Maraş Katliamı Davası Müdahil Avukatı Ceyhun Can, Adana’daki bürosunda uğradığı faşist saldırıda 29 yaşında yaşamını yitirdi.

1979 - PKK ilk büyük saldırısını Bucak aşiretine karşı gerçekleştirdi. Saldırıya katılan beş militan ( Cuma Tak, Abdurrahman Manap, Sadun Demirkoç, Ali Çat ve Cuma Bozkoyun ) aşiret mensupları tarafından öldürüldü.

1980- İzmir’de 2 Eylül günü polis tarafından çatışmada öldürülen TKP/ML- TİKKO militanı Ali Geçgel’in cenazesini almak isteyen abisi Munzur Geçgel’in polis tarafından gözaltına alındığı ve işkencede öldürüldüğü bildirildi.

1980- Mersin’de Sağlık Mahallesi’ndeki yazlık Meram Sineması’nda Atıf Yılmaz’ın “Adak” filmine giriş için bekleyen kalabalık faşistler tarafından tarandı: 2’si çocuk 3 kişi öldü, 9 kişi yaralandı; eylemde kullanılan taksinin şoförü de daha sonra ölü bulundu.

1980- Malatya’da bir gün önce faşist saldırıda ağır yaralanan öğretmen Hasan Hüseyin Dede, tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetti.

1986- Başbakan Turgut Özal, “Geçinemiyoruz, açız” diyen işçiye, “Senin reyine ihtiyacım yok, hadi yürü, kime oy verirsen ver” dedi.

1989-TBKP oluşumuna muhalif olan TKP kadrolarından bir grup 10 Eylül Dergisi’ni çıkarmaya başladı.

1991- İsmail Beşikçi’nin “Ortadoğu’da Devlet Terörü” kitabından dolayı Ankara DGM “bölücülük propagandası”ndan 5 yıla kadar hapis ve para cezası istemiyle dava açtı. Beşikçi, kitabı nedeniyle 40 gün önce tutuklanmıştı.

1993- Batman'da öldürülen DEP Milletvekili Mehmet Sincar’ın taziye evine gece bomba atılıp otomatik silahlarla tarandı. 5 kişi yaralandı.

1994– TKP/ML Hareketi ve Türkiye Komünist İşçi Hareketi’nin (TKİH) birleşerek Marksist Leninist Komünist Parti (MLKP)'yi kurdular.

1995-Türkiye Sosyal Tarih Araştırma Vakfı (TÜSTAV), TKP’nin 1918-1940 dönemine ait 40 bin sayfalık belgeyi Moskova’dan Türkiye’ye getirdi.

2001 – Taksim Gümüşsuyu caddesindeki polis noktasına DHKP-C'li Uğur Bülbül tarafından canlı bomba saldırısı düzenlendi. Saldırıda eylemci Bülbül ile birlikte Halil İbrahim Doğan ve Tuncay Karataş isimli polis memurları ile Amanda Rigg isimli Avustralyalı bir turist hayatını kaybetti. 23 kişi yaralandı.

2002- Hamide Öztürk, Sağmalcılar Hastanesi’nde ölüm orucunun 463.gününde yaşamını yitirdi. DHKP-C davası hükümlüsü Hamide Öztürk’ün ölümüyle, F tipi cezaevlerinde tecrite karşı 2 yıl önce başlatılan açlık grevleri/ölüm oruçlarında hayatını kaybedenlerin sayısı 97’ye ulaştı.

2008- Dünyanın en büyük fizik deneyi, İsviçre-Fransa sınırında yerin 100 metre altında yapıldı. Bilim insanları, evrenin oluşumu sırasında meydana gelen büyük patlamadan sonraki şartları labaratuar ortamında yeniden yaratacak.

2013- Ahmet Atakan, gece ODTÜ’ye destek ve Abdullah Cömert ile Ali İsmail Korkmaz’ın katillerinin cezasız kalmaması için Hatay Armutlu’da başlatılan yürüyüşe yapılan polis saldırısında 23 yaşında yaşamını yitirdi. Ahmet Atakan, Abdullah Cömert ve Ali İsmail Korkmaz’ın ailelerinin de katıldığı törenle Antakya’da toprağa verildi. Ahmet Atakan’ın ölümünün ardından başta İstanbul ve Ankara olmak üzere protesto gösterilerine polis müdahale etti, çatışmalar yaşandı.

2015- İdil’den Cizre’ye gitmek isterken 4 yerde engellenen Demirtaş’ın da bulunduğu HDP heyeti İdil’e geri döndü. Leyla Zana açlık grevine başlayacağını bildirdi. Çocukları ve hamile eşiyle gizlice Cizre’yi terk eden bir doktor “20’den fazla sivil kayıp var” dedi.

2019 -Sinema ve tiyatro sanatçısı Süleyman Turan 83 yaşında yaşamını yitirdi. Turan, pek çok filmde 'yardımcı erkek oyuncu' olarak yer almıştı.

Karakalem portre : Ceyhun Can
Çizim: Hakan Eken

Fotoğraf: Ahmet Atakan