Çağdaş Türk edebiyatının en etkili simalarından, eleştirmen, yazar ve yayıncı Fethi Naci'yi 18 yıl önce, 23 Temmuz 2008'de sonsuzluğa uğurlamıştık..
60'lı yıllarda Türkiye İşçi Partisi'nde, Akşam gazetesinde ve Ant dergisinde yakın mücadele arkadaşımızdı.
Kendisiyle Türkiye İşçi Partisi'nin ilk örgütlenme yıllarında tanışmış, partinin ilk programının hazırlanışında birlikte çalışmıştık.
Genel Yönetim Kurulu üyeleri olarak parti içindeki antidemokratik uygulamalara karşı çıktığımız için her ikimiz de partiden ilk ihraç edilenler arasındaydık.
Ne ki, bu eleştirel tavrımıza rağmen, işçi sınıfının siyasal örgütü olan Türkiye İşçi Partisi'ne hiçbir zaman karşı tavır almadık, hep destekledik.
Dönemin tek sol günlük gazetesi Akşam'ın genel yayın müdürlüğünü yaptığım yıllarda Fethi Naci kavga beraberliğimizi bu gazeteye yazdığı 'Düşünceye Saygı' başlıklı yazılarıyla devam ettirdi.
İnci ve ben, 1967'de sosyalist Ant Dergisi'ni Fethi Naci ve Yaşar Kemal'le birlikte kurduk. Orada da ortak tavrımız düşünceye saygı ve işçi sınıfı örgütüne eleştirel destek oldu.
Ant'ın ilk sayısında büyük ressamımız Abidin Dino'nun desenlediği Türk Solu 1966 değerlendirmesi Fethi Naci'nindi.
O yıllarda DİSK'in eğitim çalışmalarında da birlikte görev üstlenmiştik.
Naci edebiyat yaşamımıza damgasını vuran eleştirmenliğinin yanısıra, Gerçek Yayınevi'ni kurup yüzlerce seçkin eser yayınlayarak Türkiye'nin düşünce hayatına unutulmaz katkılar sağladı.

Fethi Naci kimdir?

24 Temmuz 2008 tarihli Radikal Gazetesi'nde Fethi Naci'nin yaşam öyküsü şöyle yer alıyordu:
"Gerçek ismi İsmail Naci Kalpakçıoğlu’ydu, gençlik yıllarında yayımlattığı öykü ve şiirlerinde bu adı kullandı. Ama hayatının esas çabası olan ‘eleştiri ve deneme’lerindeki imzanın Fethi Naci olmasını tercih etti.
"Fethi Naci 1927’de Giresun’da doğdu. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’ne girdi. Çok sevdiği babasının adını kendi adına ekleyerek Fethi Naci imzasıyla yazılar kaleme almaya başladığında yıl 1953’tü; İktisat’ı bitireli dört yıl olmuştu ve Naci Kalpakçıoğlu geçimini bir fabrikada muhasebeci olarak kazanıyordu. Uzun yıllar bu tür işler yaptı ama onun gerçek yaşamı siyaset ve edebiyatla ilgiliydi.
"1962’de Türkiye İşçi Partisi’ne giren Fethi Naci, Vatan gazetesinde ve Sosyal Adalet dergisinde siyasal yazılar yazdı. Partiyle ilişkisi kesildikten sonra aynı doğrultudaki yazılarını Yön’de ve Ant dergisinde sürdürdü. Bu dönemde sosyal, politik denemelerinden ve incelemelerinden oluşan kitapları çıktı. ‘Azgelişmiş Ülkeler ve Sosyalizm’, ‘Emperyalizm Nedir?’, ‘Azgelişmiş Ülkelerde Askeri Darbeler ve Demokrasi’, ‘100 Soruda Atatürk’ün Temel Görüşleri’ gibi.
"1968’de iyice edebiyata odaklandı. Fethi Naci siyasetle edebiyat arasında kurduğu ilişkiyi eleştirmen olarak da taşıdı. Eleştirisinin çerçevesi, Behçet Necatigil Sözlüğü’nde yer alan 'Toplumcu sanatın kuramlarını kurmaya çalışan bir eleştirmen olarak tanındı' sözüyle özetlenebilir.
"1965’te Gerçek Yayınevi’ni kurdu. Bu yayınevinden çıkan özellikle ‘100 Soruda’ dizisi çok etkili oldu. Eleştiri yazılarını çeşitli dergilerde ve uzunca bir süre Cumhuriyet Gazetesi’nin kitap ekinde yayımladı. Tutarlı, titiz ve cesur tavrıyla Nurullah Ataç’tan sonra en çok okunan, takip edilen, en etkili edebiyat eleştirmeni oldu. Daha 1960 yılında Dost dergisinin düzenlediği soruşturmada ‘en beğenilen eleştirmen’ seçilmişti ve hep öyle kaldı."
"Bir Hikayeci: Sait Faik-Bir Romancı: Yaşar Kemal" adlı yapıtıyla 1991 Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülünü alan Fethi Naci'nin yapıtları arasında ''İnsan Tükenmez (1956)'', ''Gerçek Saygısı (1959)'', ''Azgelişmiş Ülkeler ve Sosyalizm (1965)'', ''Emperyalizm Nedir? (1965)'', ''Azgelişmiş Ülkelerde Askeri Darbeler ve Demokrasi (1966)'', ''Kompradorsuz Türkiye (1967)'', ''100 Soruda Atatürk'ün Temel Görüşleri (1968)'', ''On Türk Romanı (1971)'', ''Edebiyat Yazıları (1976)'', ''100 Soruda Türkiye'de Roman ve Toplumsal Değişme (1981)'', ''Eleştiri Günlüğü (1986)'', ''Bir Hikâyeci: Sait Faik-Bir Romancı: Yaşar Kemal (1990)'', ''Gücünü Yitiren Edebiyat (1990)'', ''Roman ve Yaşam (1992)'', ''Eleştiride 40 Yıl (1994)'', ''40 Yılda 40 Roman (1994)'', ''Reşat Nuri'nin Romancılığı (1995)'', ''50 Türk Romanı (1997)'', ''Şiir Yazıları (1997)'', ''60 Türk Romanı (1998)'', ''Kıskanmak (1998)'', ''Sait Faik'in Hikâyeciliği (1998)'', ''Yaşar Kemal'in Romancılığı (1998)'', ''Yüzyılın 100 Türk Romanı (1999)'' ve ''Dönüp Baktığımda (1999)'' yer aldı.