Dayanışmayı Kente Öğreten Sol, Köydeki Dayanışmayı Göremedi

İşçi köylü el ele hayalinin içindeki gerilim

“İşçi köylü el ele” sözü Türkiye solunun hafızasında büyük bir tarihsel yer tuttu. Fabrika işçisi ile köylünün ortak mücadelesi, sermaye düzeninin karşısına geniş bir emekçi cephenin çıkmasını simgeliyordu. İşçi Yürüyor Baştan marşında da aynı hayal güçlü biçimde duyulur. İşçi, köylü, amele ve ırgat aynı yürüyüşün içinde buluşur. Bu tahayyülün içinde köylü önemli bir toplumsal güç olarak yer alsa da sol düşüncenin önemli bir damarı köylülüğü çoğu zaman kendi tarihsel dünyası, toplumsal ilişkileri ve dayanışma biçimleri üzerinden okumadı. Köylüyü geleceğin toplumsal düzenini kuracak özgün bir özne olarak kavramaktan çok, kentte gelişen sınıf siyasetinin yanına katılacak büyük bir toplumsal kitle olarak değerlendirdi.

Bu yaklaşım modernleşmenin güçlü etkisini taşıyordu. Fabrika ilerlemenin, kent modern toplumsal ilişkilerin, sanayi geleceğin simgesi haline geldi. Köy ise geleceğe taşınacak toplumsal bilgiden çok modernleşme sürecinde dönüşecek bir alan olarak okundu. Böylece sol, kentte işçiye dayanışmayı, kolektif davranmayı, ortaklaşmayı, sendikalaşmayı ve örgütlenmeyi anlatırken köyün yüzlerce yıldır taşıdığı dayanışma biçimlerine yeterince kulak vermedi. Oysa köylü toplumlarında imece, ortak üretim, ortak kullanım alanları, karşılıklı yardımlaşma, dayanışmaya dayalı bakım ilişkileri, kolektif hafıza ve topluluğun ortak sorumluluğu çok daha eski bir toplumsal deneyimin izlerini taşıyordu. Kentte örgütlü dayanışma olarak yeniden keşfedilen birçok ilişki biçiminin tarihsel kökleri köy yaşamının içinde zaten varlığını sürdürüyordu.

Köy yalnızca üretim alanı değildir
Köylülüğü yalnızca toprağı işleyen bir ekonomik sınıf olarak okumak, onun taşıdığı toplumsal dünyayı daraltır. Köy aynı zamanda hafızanın, ortak yaşam bilgisinin, kuşaklar arası aktarımın ve insan ile doğa arasındaki doğrudan ilişkinin sürdüğü bir toplumsal mekandır. Tohumun nasıl korunacağı, suyun nasıl paylaşılacağı, hayvanların ne zaman otlatılacağı, ortak işlerin nasıl yapılacağı, yoksulluk döneminde kimin kime el uzatacağı, ölümün ve doğumun nasıl birlikte karşılanacağı gibi yüzlerce toplumsal bilgi kuşaktan kuşağa aktarılır. Bu bilgi yazılı yasalarla kurulmaz. Topluluğun hafızasında, geleneklerinde ve gündelik pratiklerinde yaşar...

Devamı buradan sesli de dinlenilebilir
????
https://www.serefozkan.tr/2026/08/dayansmay-kente-ogreten-sol-koydeki.html?m=1

#Dayanışma #İşçiKöylüElEle #TürkiyeSolu #KöyYaşamı #İmece #KomünalYaşam #ToplumsalHafıza #SınıfMücadelesi #Ekoloji #OrtakYaşam #KolektifEmek #ToplumsalEkoloji