ÖLÜME DAVETİYE ÇIKARMAK

Necdet Topçuoğlu

KKTC de meydana gelen deniz kazasına aslında kaza demek doğru olmaz. Bu olayı tam olarak karşılayacak ifade, ölüme davetiye çıkarmaktır. Söz konusu facia hakkında konu ile ilgili uzmanlar, en doğru yorumu yapacaklardır. Ben denetim yaptığım yıllarda gördüğüm kurallardan bahsetmek istiyorum. Denizcilerin öğrendikleri ilk kural, denizle şaka olmayacağıdır. Seyrüsefere çıkma kararı sadece kaptan ve ekibine ait değildir. Hareketin başladığı liman yetkilileri de birinci derecede sorumluluk taşımaktadırlsr

Girne açıklarında Filo Jet katamaranının alabora olması, denizcilik kurallarına uyulmadığı için meydana gelmiştir. Yüksek hızlı gemi sınıfına giren deniz araçları, klasik tek gövdeli ağır gemilerden farklı çalışmaktadırlar. Bu tekneler, suyu kolayca yaran iki ince paralel gövde sayesinde, sürtünmeyi minimuma indirip, 35-40 deniz mili hız yapabilmektedirler. Bu araçlar, su jeti sistemine göre çalışmaktadırlar. Pervane veya dümenleri yoktur. Suyu dipten emip, arkadan yüksek basınçla püskürterek ilerlerlemektedirler. Bu teknoloji sakin denizde avantajlı olsa da, fırtınalı denizde tehlike yaratmaktadır.

Klasik bir gemi yalpalasa da omurgası sayesinde kendini doğrultabilmektedir. Katamaranlar ise geniş yapıları nedeniyle kritik bir yatma açısını geçtiklerinde alabora olurlar. Bir daha kendilerini düzeltme imkanı bulunmamaktadır. Dalgalı denizde teknenin kıç tarafı havaya kalktığında su jetleri hava emmektedirler. Bu durumda itme gücü biter ve gemi kontrolsuz bir şekilde dalgalara teslim olmaktadır. Bu nedenle denize açılma kararı tamamen hatalıdır. Hata bir yana, adeta ölüme davetiye çıkarmaktır. Hava tahmini raporlarının denizciler için hayati önemi bulunmaktadır.

Yapılan ilk incelemelerde, deniz aracının baş tarafındaki kapakların patladığı ve içeri su dolduğu anlaşılmıştır. Teknenin alabora olmasının temel nedeni budur. Bütün bu olanlar, liman personelinin liyakatsiz ve sorumsuz olduğunu göstermektedir. Uluslararası standartlarda titizlikle yapılması gereken sörveyler ve hava muhalefeti kontrolleri KKTC'de gerektiği gibi yapılmamıştır. Eğer yapılmış olsaydı, 26 yaşındaki yorgun deniz aracının limandan çıkışına asla izin verilmezdi. Suçlular mutlaka yargı önünde hesap vermelidir. Sonuç ne olursa olsun, ölen 8 ve kaybolan 20 insanın geri gelmesi mümkün değildir.

Olayın diğer üzücü tarafı, çevredeki deniz araçlarının, kurtarma faaliyetlerine katılmamış olmasıdır. Demekki insanlar vicdanlarını kaybetmişlerdir. Batan deniz aracında, başta can yelekleri olmak üzere, kurtarma ekipmanlarınının eksik olmasıdır. Belliki denetimler eksik yapılmıştır. Umarım bu vahim kaza, insanlarımıza ders olmuştur. Bu vesile ile KKTC halkına geçmiş olsun ve baş sağlığı dileklerimi iletiyorum. Vefat edenleri Allah rahmet eylesin, mekâlaı cennet olsun. Allah bu türlü kazaları bir daha göstermesin

(02 Eylül, 2026-Ankara)