tarihini sola döndür.. 9 kasım..

1799- ‘Fransız ihtilali’ Napoleon’un yönetime el koymasıyla sona erdi.

1818 -Rus romancı ve oyun yazarı İvan Sergeyeviç Turgenyev doğdu. Babalar ve Oğullar romanıyla tanındı.

1918 -Amerikalı pilot Thomas Ferebee doğdu. Tarihin en büyük insanlık suçlarından biri olan Hiroşima'ya atom bombasını atan Enola Gay uçağının pilotuydu.

1917- Sovyetler Kongresi’nde “Toprak Kararnamesi” kabul edildi. Toprak üzerindeki mülkiyetler hiç bir tazminat ödenmeksizin kaldırıldı, malikaneler ile Çarlığın ve Kilise’nin malı olan topraklar Kurucu Meclis toplanıncaya kadar bölge komiteleri ve köylü sovyetlerinin emrine verildi.

1921 - İtalya'da Mussolini “Faşist Mücadele Birliklerinin İttifakı” hareketini “Ulusal Faşist Parti”ye dönüştürdü.

1930- Avusturya'da yapılan seçimleri sosyalistler kazandı. Naziler ve komünistler parlamentoya giremedi.

1936 - Montreux Boğazlar Sözleşmesi yürürlüğe girdi.

1938- ‘Kristal gece’ ( “Kristallnacht”) (“kırılan camların gecesi”) olayları büyüyor. Berlin'de 7 bin Yahudi dükkanı yağmalandı, yüzlerce Sinagog ateşe verildi, çok sayıda Yahudi öldürüldü.

1968– TİP Genel Başkanı Mehmet Ali Aybar: “Hiç bir kitapta Türkiye’de sosyalizmin nasıl kurulacağı yazılı değildir. Bunu biz yazacağız, yazmak zorundayız.”

1970- 10 Kasım’da Atatürk’ü anma hazırlıkları yapan Yıldız DMMA öğrencilerine saldıran sağcı grup 10 kişiyi tabanca ve sopalarla yaraladı.

1970 - Fransız asker, siyasetçi ve Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle 80 yaşında yaşamını yitirdi. II. Dünya Savaşı'nda Nazi Almanyası ve Vichy Fransası'na karşı Özgür Fransız Kuvvetleri'ne liderlik etmiş ve Fransa'da demokrasiyi yeniden tesis etmek için 1944-1946 yılları arasında Fransız Cumhuriyeti Geçici Hükümeti'ne başkanlık etmiştir.

1977 - Başbakan Süleyman Demirel "70 sente muhtaç olduğumuz devirde hacılarımıza 70 milyon dolar bulduk" dedi.

1979- Ankara Mamak Derbent Mahallesinde, CHP ve Sağlık Emekçileri Derneği üyesi Arif Uzun evine 100 metre uzaklıkta kurulan bir pusuda öldürüldü. Cenaze töreni için toplanan halkla polis arasında çıkan çatışmada, bir polis panzeri halk tarafından devrildi.

1982- 12 Eylül Anayasası, yürürlüğe girdi. Buna göre Milli Güvenlik Konseyi ve Devlet Başkanı Kenan Evren Cumhurbaşkanı ilan edildi.

1985- Satrançta büyük mücadele Gari Kasparov, Anatoliy Karpov'u yendi; dünya satranç şampiyonu oldu.

1986– İstanbul’daki YÖK protestolarında gözaltına alınan arkadaşları için açlık grevi yapan öğrenciler geceyi Bilgesu Erenus’un evinde geçirdikten sonra gün boyu İstanbul Üniversitesi önünde oturarak açlık grevini sürdürdüler. Ankara’da da açlık grevinin 3.gününde 1402’lik öğretim üyesi Doç.Dr.Yalçın Küçük evini öğrencilere açtı.

1988- SHP Milletvekili Fikri Sağlar, 1980-1988 arasında işkenceden 149 kişinin öldüğünü açıkladı.

1988– Diyarbakır’dan Eskişehir Özel Tip Cezaevi’ne sevk edilen oğlunun kötü koşullarda tutulduğunu ve 25 gündür açlık grevi yaptığını söyleyen tutuklu annesi Hanım Sönmez, Türk Tabipler Birliği’ndeki toplantının ardından üzerine benzin dökerek kendini yakmak istedi, hafif yanıklarla kurtarıldı. Eskişehir Özel Tip Cezaevi’ne, 1 Ağustos Genelgesi’ne karşı eylemler yapan çeşitli cezaevlerinden 38 mahpus sevk edilmişti.

1989- Berlin Duvarı yıkıldı. 28 yıl önce yapılan 165 kilometrelik duvarın açılmasıyla Demokratik Alman Cumhuriyeti'nde yaşayan yurttaşlar Federal Almanya'ya geçmeye başladılar. Duvar yapılmadan önce 1949-1961 yılları arasında, yaklaşık 2,5 milyon Doğu Almanyalı, Batı Almanya’ya kaçmıştı.

1989 - Kenan Evren'in Cumhurbaşkanlığı görevi bitti, Turgut Özal Cumhurbaşkanı seçildi.

1990- Yazar Kerim Korcan 72 yaşında yaşamını yitirdi. 'Ben komünistim, devlet bana 12 yıl ceza verdi, devletten iyi mi bileceğiz' diyen Korcan, Nazım Hikmet'le birlikte 'Donanma Davası'ndan yargılanmış vr uzun yıllar cezaevinde kamıştı. Yarattığı 'Tatar Ramazan' karakteri unutulmaz bir filme de dönülmüştü.

1991 - İtalyan asıllı Fransız aktör ve şarkıcı Yves Montand 70 yaşında yaşamını yitirdi. Montand, Costa Gavras’ın unutulmaz üçlemesi Z, İtiraf ve Sıkıyönetim’le birlikte 60’a yakın filmde oynamış; Nazım Hikmet ve Aragon’un şiirlerini de bestelemişti. Oscar ödüllü sinema sanatçısı Simone Singoret’yle evli olan Montand, komünistlere yakınlığıyla tanınmakla birlikte, “Reel sosyalizm”in çökmesinden sonra, liberal fikirler savunmaya başlamıştı.

1992- TÜYAP kitap fuarını basan polisler Belge, Yurt, Melsa, Yön ve Tevhid yayınevi standlarındaki -herhangi bir toplatma kararı bulunmayan- bazı kitaplara el koyup 4 temsilciyi gözaltına aldı. Yayınevi sahipleri ve okurlar olayı protesto etti.

1994 – Aziz Nesin, "Uluslararası Basın Özgürlüğü Ödülü"nü aldı. Ödülü, merkezi New York'ta bulunan Gazetecileri Koruma Komitesi verdi.

1994 - Urfa tüneli'ne törenle su verildi. Tünel, Fırat'ın suyunu Harran'a ulaştırdı.

1995 - Sinema ve tiyatro oyuncusu Yılmaz Zafer 39 yaşında yaşamını yitirdi. Adı Vasfiye, Dul Bir Kadın gibi filmlerle tanınan Zafer, Perihan Savaş'la evliydi.

1995- Avrupa Parlamentosu hapisteki DEP milletvekili Leyla Zana'ya "Sakharov Düşünce ve İfade Özgürlüğü Ödülü"nü verdi.

1997- Çankırı Cumhuriyet Savcılığı’nın sağlık durumu nedeniyle cezasını 1 yıl süreyle ertelediği Eşber Yağmurdereli Çankırı Cezaevi’nden tahliye edildi. Yağmurdereli tahliyesinin ardından kendi yazdığı ve Ankara Sanat Tiyatrosu’nca sergilenen “Akrep” adlı oyununu izledi.

2000- Berlin'de 200 bin kişi Nazilerin Yahudi soykırımını başlattığı tarih sayılan 9 Kasım 1938'in yıldönümünde ırkçılığı protesto etti.

2004- Eski Bayındırlık ve İskan Bakanı Koray Aydın TBMM’de dokuza karşı 408 oyla Yüce Divan’a sevkedildi.

2004– Dersim Turüşmek köyü Karderesi mezrası yakınlarında, kolluk güçleriyle çıkan çatışmada TKP/ML- TİKKO üyeleri Aşkın Günel ve Cafer Kara yaşamlarını yitirdiler.

2005- Hakkari, Şemdinli'de Umut Kitabevi önünde bomba patladı. Mehmet Zahir Korkmaz öldü, yedi kişi yaralandı. Patlamanın yakınında bulunan ve saldırıyı düzenleyenlerin kullandığı araç halk tarafından ablukaya alındı. Otomobilin bagajında üç Kalaşnikof tüfek, bunlara ait 10 şarjör, bomba malzemeleri, polis ve asker yelekleri bulundu.

2006 -Doğu Alman casus ve Stasi'nin Başkanı Markus Wolf 83 yaşında yaşamını yitirdi. Stasi, dünyanın en önemli haber alma örgütleri arasındaydı.

2013 - Gazeteci ve muhabir Savaş Ay 59 yaşında yaşamını yitirdi. Erdal Eren'in idamından önce cezaevindeki sembol fotoğrafını çekmişti. Televizyonlarda A Takımı adlı haber programları yapan Ay'ın annesi şarkıcı Şükran Ay'dı.

Fotoğraf: Savaş Ay tarafından çekilen Erdal Eren’in idamdan bir kaç gün önceki fotoğrafı. Milliyet Gazetesi’nde yayınlan fotoğraftaki bakışı, Aysel Gürel yazmış, Onno Tunç bestelemiş, Sezen Aksu ‘Son Bakış’ı seslendirmişti.