Ethem Dinçer
İŞKENCECİ BİR VAKIF: HZİ
Sol tarihten belgeler, fotoğraflar-200
İŞKENCECİ BİR VAKIF: HZİ
HZİ Vakfı, Muazzez İlmiye Çığ ve kardeşi tıp doktoru Turan İtil tarafından kurulmuştu. 12 Eylül 1980 cuntası sonrası, çeşitli cezaevlerinde yatan tutsaklar üzerinde, izinleri olmadan çeşitli ilaç deneyleri yapmışlardı.
Yine vakfın İstanbul’daki merkezinde, para karşılığında, onaysız ilaçlarla kobay olarak kullandıkları insanlara yaptıkları deneylerle gündeme gelmişlerdi.
TBMM'ye soru önergeleri verilerek gündeme getirilen vakıf, Dev-Sol militanlarının vakfı bombalamasıyla Türkiye'deki faaliyetlerine son vermiş ve Turan İtil ABD'ye taşınmıştı.
Vakfın başkanı Muazzez İlmiye Çığ ise 'laik bir Sümerolog' olarak yere göğe sığdırılamamıştı!
Çığ öldüğünde yazdığım konuya ilişkin yazımı paylaşarak, işkencenin insanlık suçu olduğunu ve insanlık suçlarında zaman aşımı olmadığını yeniden hatırlatıyorum...
***
niye ölmeden önce yazmadınız?
yazdık kardeşim, pek çok mecrada yazıldı çizildi, ben de yazdım daha önce..
muazzez ilmiye çığ ve kardeşi turan itil anne ve babalarının ( hatice, zahit) baş harflerine soyadlarının başharfi olan i harfini de ekleyerek hzi vakfı’nı kurarlar.. muazzez ilmiye çığ vakfın başkanıdır.. tutan itil tıp doktorudur, psikiyatri alanında çalışmaları vardır.. dönemin önemli ‘sağcı’ doktorlarından ayhan songar ile birlikte çalışmalar yapmaktadırlar..
12 eylül darbesi sonrası cuntacıların da desteğiyle tutuklular üzerinde ilaç deneyleri yaparlar.. denekleri sadece devrimciler değildir, sağcı tutuklular üzerinde de deney yapmaktan geri durmazlar..
onlara göre ‘devrimci olmak’ (onların deyimiyle ‘terörist’ olmak) hastalıklı bir durumdur.. bu ‘hastalığı’ çözüme kavuşturmak için de abd’ de üretilmiş, sağlık kurumlarının henüz onaylamadığı pek çok ilacı tutuklular üzerinde denerler.. elbette ‘tutsaklar’ insandan sayılmadığı için onaylarını almayı da düşünmezler!

mücadele insanı olmayı hastalık olarak gördükleri için çözüm olarak cunta liderlerine verdikleri raporda ‘40 yaşına kadar cezaevinde tutulmalarını’ önerirler.. (1991’de çıkarılan ceza indirimi yasasıyla serbest bırakılan tutukluların bu rapor nedeniyle bırakılıp bırakılmadığını bilemiyoruz.. ama 1980-81 yılında tutuklanan pek çok devrimcinin 1991’de 30’lu yaşları aştığını, devrimci hareketlerin liderlerinin 40’lı yaşlara yaklaştığını biliyoruz.)
kobay olarak kullanılan devrimcilere ‘hayvanlarla cinsi münasebet’ yaşayıp yaşamadıkları, ‘ailelerinde kan davası olup olmadığı’ gibi sorular yönetildiği, tutukluların hepsinin nefretle dolu olduğu, terörist olmasalar katil olacakları gibi bilimsel(!) saptamalar yapılır!
muazzez ilmiye çığ işte bu vakfın başkanıdır!
peki vakfın yaptığı şeyleri bilmiyor olabilir mi? ne yazık ki öyle bir durum söz konusu değildir.. dönemin en etkili yayın organı olan ‘nokta’ dergisine verdiği söyleşide ilaç deneylerini soran gazeteciye ‘bunları niye merak ediyorsun’ diyerek fırça atar! yapılan deneylerin bilimsel olduğunu savunur!
1990’lı yılların başında devrimci-sol militanları vakfı basar.. duvarlara tutsaklara yapılanların işkence olduğunu yazarlar.. çalışanları dışarı çıkarıp vakfı bombalarlar.. o zaman turan itil çalışmalarını finanse eden abd’ye gider..

kim bilir kaç tutuklu bu ‘bilimsel’ (!) deneylerden etkilendi, kim bilir kaç kişi ilaçların etkisiyle zarar gördü.. ne yazık ki hiç bir kurum böyle bir araştırma yapmadı, cezasızlık durumu burada da işledi..
muazzez ilmiye çığ sümeroloji dalında ciddi araştırmalar yapmışmış.. laik bir cumhuriyet kadınıymış.. olabilir..
her şeyden önce tutuklulara istekleri dışında denenmemiş ilaçları veren, onları kobay olarak kullanan bir vakfın başkanıdır..
tutsakların ahı üzerinde olsun..
Fotoğraf: 16 Mayıs 1985’de İçel Milletvekili Ali İhsan Elgin’in HZİ Vakfına ilişkin Sağlık Bakanına yönelik soru önergesi
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.