tarihini sola döndür.. 4 kasım..

2016- hdp eş genel başkanları selahattin demirtaş ve figen yüksekdağ ile birlikte dokuz hdp milletvekili halkında tutuklama kararı verildi.
2023- ressam orhan taylan yaşamını yitirdi. barış derneği’nin kurucuları arasında yer alan taylan, ‘avuç içinde dünyayı tutan’ emekçileri tasvir eden 1 mayıs afişini çizmişti.

644 – 1 Kasım 644’te Medine’de sabah namazında hançerle saldırıya uğrayan halife Ömer ibn Hattab (Hz. Ömer) öldü.

1515 - Osmanlı İmparatorluğunda Diyarbekir Eyaleti (Beylerbeyliği) oluşturuldu, Bıyıklı Mehmet Paşa da ilk beylerbeyi olarak atandı. Diyarbekir, Mardin, Sincar, Birecik, Ruha, Siverek, Çermik, Ergani, Harput, Arabgir, Kiğı ve Çemişkezek Sancağı eyaleti oluşturuyordu.

1875- "Kadınlar için Ayine" dergisi Selanik'te yayınlandı. Osmanlı'daki ilk kadın dergileri arasında bulunan yayın kadının günlük yaşamı ve eğitimi konularını işlemişti.

1918 - Yunanistan Sosyalist Emek Partisi kuruldu. Parti, 1924 Kasım ayındaki 3. olağanüstü kongresinde adını değiştirerek Yunanistan Komünist Partisi adını aldı.

1922 - Son Osmanlı Hükûmeti (Tevfik Paşa kabinesi) istifa etti.

1922 - Osmanlı Devletinin Resmî Gazetesi Takvim-i Vekayi yayınını durdurdu.

1923 - Kübalı asker ve komünist lider José Ramón Fernández doğdu. 'Domuzlar Körfezi' çıkarması yapan karşı devrimcileri püskürten komutandı.

1923 -Tiyatro oyuncusu, seslendirme sanatçısı, yönetmen ve yazar Mücap Ofluoğlu doğdu. Çok sayıda oyunda ve filmde rol alan sanatçı, Sabahattin Ali ile birlikte Marko Paşa dergisini çıkartmıştı.

1945 - Yönetmen Ali Özgentürk doğdu. ‘Selvi boylum al yazmalım’ filminin senaryosunu yazdı. Bu filmde ve ‘Sürü’ filminde yardımcı yönetmenlik yaptı. Hazal, At, Bekçi gibi çok sayıda filmi yönetti.

1946- Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim ve Kültür Örgütü'nün , (UNESCO) kuruluş sözleşmesi yürürlüğe girdi.

1947- Bulgaristan Halk Cumhuriyeti kuruldu.

1950 - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Bölgesel ve Azınlık Diller Avrupa Şartı kabul edildi.

1951 - Demokrat Parti hükümeti ilkokullarda din dersini ders programına aldı.

1951– “Komünist Tudeh Partisi’nin faaliyet merkezi haline geldiği” gerekçesiyle 2 bin öğrenci dışarı atılarak Tahran Üniversitesi kapatıldı.

1967 - Sinema ve tiyatro oyuncusu, şair, yazar ve yönetmen Yılmaz Erdoğan doğdu. Bir Demet Tiyatro ve Vizontele ile tanındı. 'Kayıp Kentin Yakışıklısı' şiirinde infaz edilen amcası Namık Erdoğan'ı anlattı.

1969- Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde boykot başladı.

1969- 7 Ekim’de Taylan Özgür’ün öldürüldüğü gün tutuklanan Deniz Gezmiş’in ilk duruşmasında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Orhan Aldıkaçtı da tanık oldu. Duruşmaya gelen arkadaşları Deniz’i omuzlara alıp slogan attı.

1969 - Brezilyalı Marksist aktivist, yazar, gerilla, kentsel gerilla savaşı kuramcısı Carlos Marighella 58 yaşında yaşamını yitirdi. Yazdığı ‘Gerillanın el kitabı’ ile ‘şehir gerillası’ hareketinin yaratıcıları arasındaydı.

1969 - Cumhuriyet Senatosu, 27 Mayıs 1960'ta siyasi hakları ellerinden alınan Demokrat Parti'lilerin haklarını iade etti.

1970 - Salvador Allende, Şili'de yapılan seçimler sonucunda oyların %36,3'ünü alarak devlet başkanı oldu. Allende, dünyada seçimle başkan olan ilk sosyalistti.

1972 - İsmet İnönü, CHP üyeliğinden istifa etti.

1979- Almanya’da Yeşiller Partisi kuruldu.

1979- İran'ın başkenti Tahran'da İslam Devrimi günlerinde ABD Elçiliği'ni basan İranlı öğrenciler 60 elçilik personelini rehin aldı.

1979-Urfa Siverek’te TKP/ML taraftarı Aziz Gözetmen, sol-içi çatışmada yaşamını yitirdi.

1979– Devrimci Yol saflarında mücadele eden İskender Şenol Yozgat/ Aydıncık Kazankaya’da faşist militanların saldırısıyla çıkan çatışmada yüzlerce kurşunla öldürüldü. Kırsal alanda bir evde sıkıştırılan Şenol, saatlerce çatıştı. Saldırganlardan birini öldürdü, üç kişiyi de yaraladı. Kurşunu bitince vuruldu. Aynı gün faşistler olayla ilgisi olmayan Hüseyin ve Recep Erol'u (baba-oğul) da öldürdüler.

1979- Dört gün önce Adana’da uğradığı silahlı saldııda ağır yaralanan Fatma Gözüsulu yaşamını yitirdi. Lise öğrencisi olan Gözüsulu, Halkın Kurtuluşu saflarında mücadele ediyordu.

1980 -Oyuncu Kanbolat Görkem Arslan doğdu. Çemberimde Gül Oya dizisiyle dikkat çeken Arslan, Hatırla Sevgili dizisinde Mahir Çayan'ı canlandırmıştı.

1980- Askeri Yargıtay 3.Dairesi, Erdal Eren hakkında verilen ölüm cezası kararını TCK 50. maddenin (hafifletici sebeplerle hapis cezası) uygulanmadığı gerekçesiyle bozdu.

1981- Milli Güvenlik Konseyi, Yüksek Öğretim Kanununu onayladı. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) iki gün sonra bu kanuna göre kuruldu.

1983- Yazar ve gazeteci Doğan Avcıoğlu 57 yaşında yaşamını yitirdi. ‘Yön Dergisi’ ve ‘Yön Hareketi’nin kuramcısı, ‘Türklerin Tarihi’ ve ‘Türkiye’nin Düzeni’ kitaplarının yazarıydı. Türkiye'nin Düzeni kitabı 68 kuşağını en çok etkileyen yayınlar arasındaydı.

1984- Şair Ümit Yaşar Oğuzcan 58 yaşında yaşamını yitirdi. 50 kitabı bulunan Oğuzcan'ın Bir Gece Ansızın Gelebilirim, Ayrılanlar İçin, İspanyol Meyhanesi gibi çok sayıda şiiri bestelenmişti.

1990– İHD Genel Kurulu’nda Kürtçe konuştuğu için 8 gündür gözaltında olan Diyarbakır delegesi Vedat Aydın ile konuşmayı Türkçeye çeviren Avukat Ahmet Zeki Okçuoğlu “milli duyguları zayıflatmayı amaçlayan propaganda yaptıkları” iddiasıyla DGM’ce tutuklandı.

1993 - Emekli Binbaşı Ahmet Cem Ersever'in cesedi bulundu. Kontrgerillanın önemli isimleri arasında anılan Ersever, aynı yöntemle öldürüldü.

1995- İsrail Başbakanı İzak Rabin fanatik dinci bir yahudi genci tarafından öldürüldü. Rabin suikastla öldürülen ilk İsrail başbakını oldu.

2001- Kocaeli Sendikalar Birliği "Yolsuzluğa,yoksulluğa,savaşa hayır" mitingi düzenledi.10 bin çalışanın katıldığı mitingde ekonomik kriz ve işten çıkarmalar protesto edildi.

2001- Cumhuriyet gazetesinin imtiyaz sahibi Berin Nadi 91 yaşında yaşamını yitirdi.

2004- Paris'te tedavi gören Filistin lideri Yasin Arafat'ın beyin ölümünün gerçekleştiği duyuruldu. Filistin liderinin bazı yetkileri Başbakan Ahmed Kuney'e devredildi.

2005- Paris'te iki göçmen gencin polisten kaçarken ölmesi üzerine başlayan isyan Dijon kentine de sıçradı. Paris'te sadece bugün 400 otomobil, 27 otobüs ve iki tekstil deposu yakıldı. 78 kişi gözaltına alındı.

2006- Uluslararası Küresel Isınmaya Karşı Hareket Günü'nde dünyanın çeşitli ülkelerinde milyonlarca çevreci eylem yaptı. Küresel ısınmaya karşı önlem içeren Kyoto Anlaşması'nın uygulanmasını istedi. Türkiye’de Küresel Eylem Grubu'nun organize ettiği eylemin sloganı; "Küresel Isınmayı Durdurun! Türkiye Kyoto'yu İmzala!"

2008 - ABD'de Demokrat aday Barack Obama Başkanlık seçimlerini kazandı ve ABD'nin ilk siyah Başkanı oldu.

2014- Devrimci Yol hareketinin kurucularından, devrimcilerin 'Nasuh Ağabeyi' Nasuh Mitap 67 yaşında yaşamını yitirdi. THKP/C'de başlayan siyasal yaşamı tutukluluklarla devam etmiş, 1974 affı sonrası DEV-GENÇ dergisini çıkaranlar arasında yer almıştı. 1 Mayıs 1977’de çıkarılan Devrimci Yol Dergisi ile birlikte Devrimci Yol adını alan hareket daha önce ‘Nasuhcular’ adıyla da anılmıştı. Mitap 12 Mart ve 12 Eylül darbeleri sonrası tutuklanmış ve uzun yıllar cezaevinde kalmıştı. Mitap’ın uzun gözaltı süreçlerinde işkencede direndiği de biliniyordu.

2015- ‘Şiirimizin Annesi’ olarak da anılan Gülten Akın 82 yaşında yaşamını yitirdi. Akın’ın çok sayıda şiiri de bestelenmişti. ODTÜ‘de öldürülen Ertuğrul Karakaya için yazdığı ‘Ertuğrul Ağıdı’ (beste: Ali Asker) ve Erdal Eren için yazdığı ‘Büyü de Baban Sana’ ( beste: Grup Yorum) devrimci etkinliklerde söylenen marşlara dönüştü.

2016 - HDP’lilere yönelik gece yarısı operasyon düzenlendi. HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, Figen Yüksekdağ ve 9 HDP Milletvekili hakkında tutuklama kararı çıkarıldı.

2023- Ressam Orhan Taylan 82 yaşında yaşamını yitirdi. Barış Derneği’nin kurucuları arasında yer alan Taylan, ‘avuç içinde dünyayı tutan’ emekçileri tasvir eden 1 mayıs afişini ve 1977 1 Mayıs'ından itibaren kullanılan dev 'zincirini kıran işçi' pankartını da çizmişti.

Fotoğraf: Nasuh Mitap