BİR UTANÇ SAYFASI: 63 YIL ÖNCEKİ KÜRT TUTUKLAMALARI
Bundan 63 yıl önce, CHP'nin İnönü başbakanlığında iktidarda bulunduğu 28 Haziran 1963 günü 12 Kürt aydını "Kürt devleti kurmak üzere örgütlendikleri" iddiasıyla tutuklanmışlardı.
21 Mayıs 1963 darbe girişimi olduğunda ben hâlâ Gece Postası Gazetesi’nin yayın yönetmeniydim.

Hemen sıkıyönetim ilan edilerek bir dizi yasaklar konulduğundan ne Gece Postası’nda ne de Sosyal Adalet’te konuya ilişkin herhangi bir analiz ya da yorum yapmak mümkündü.
Yine de bir esnaf derneğinin hiç de siyasal yanı olmayan kongre çağrısı sıkıyönetimden izin alınmadan ya­yınlandığı için bir sabah vakti mevcutlu olarak önce Sansaryan Hanı’na, oradan 1. Ordu Komutanlığı’na götürüldüm, ardından da Balmumcu’daki sıkıyönetim askeri mahkemesine sevkedildim.
Balmumcu’da asker nezaretinde sorgu sıramı bekliyordum. Arada bir başka askerler de mahkeme salonunun bulunduğu kata çıkıyor, bana nezaret eden askerlerle aralarında Kürtçe konuşuyorlardı. Ne konuştuklarını anlamıyordum, ama konuşmada geçen bazı tanıdık isimler kulağıma takılıyordu: Musa Anter, Medet Serhat, Edip Karahan, Sait Elçi, Yaşar Kaya, Doğan Kılıç, Enver Aytekin…
Onlar, her sıkıyönetim döneminde olduğu gibi, ilk ağızda tutuklanan Kürt aydınlarıydı. Bu isimlerin her tekrarlanışında askerlerin gözleri parıldıyor, yüzlerinde belirgin bir hayranlık ve mutluluk ifadesi okunuyordu. Belli ki sözünü ettikleri kişiler, Kürt halkının varlıklarından ve mücadelelerinden gurur duyduğu çocuklarıydı.
Çoğunu şahsen ya gazetecilik ya da parti çalışmaları çerçevesinde tanımıştım. Türkiye’nin basın ve kültür merkezi o yıllarda Bâbıâli’ydi. TİP’in genel merkezi de o sırada İstanbul Valiliği’nin hemen yanıbaşındaydı. Parti’ye ya da gazeteye gidip gelmek için Sirkeci’den başlayıp Divanyolu Caddesi’ne kadar uzanan “yokuş” her gün en az iki kez katedilirdi. Bu kat edişlerde mutlaka Kürt arkadaşlardan bir ikisine rastlamak mümkündü.
Üstelik, TİP Genel Merkezi’ndeki yoldaşlardan biri de, TİP Gençlik Kolları genel başkanı olan Kürt genci Ali Yaşar idi.
Konuşmalar da genellikle, o sırada yükseliş halinde olan TİP’in Kürt sorununa yaklaşımı üzerinde yoğunlaşıyordu.
Onların görüşleri, eleştirileri ve uyarılarıdır ki, gerek TİP içindeki mücadelelerde, gerekse daha sonraki yıllarda yönetmenliğini yaptığım Akşam Gazetesi ve Ant Dergisi‘nde, sınıfsal sorunların yanısıra Türkiye’nin halklar sorununu, özellikle de Kürt sorununu ön planda ele almamda büyük rol oynayacaktı.
Yine onların ısrarıyladır ki Türkiye İşçi Partisi'nin 29-31 Ekim 1970 tarihlerinde toplanan 4. Büyük Kongresi’nde "Türkiye’nin doğusunda Kürt halkının yaşamakta olduğunu; Kürt halkı üzerinde, baştan beri, hâkim sınıfların faşist iktidarlarının, zaman zaman kanlı zulüm hareketleri niteliğine bürünen baskı, terör ve asimilasyon politikaları uyguladıklarını, Kürt halkının anayasal vatandaşlık haklarını kullanmak ve diğer tüm demokratik özlem ve isteklerini gerçekleştirmek yolundaki mücadelesinin desteklenmesinin olağan ve zorunlu bir devrimci görev olduğunu" vurgulayan bir karar tasarısı kabul edilecekti.
Türkiye İşçi Partisi bu karar nedeniyle 12 Mart darbesinin ardından 20 Temmuz 1971 'de Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılacak, parti yöneticileri de 15 yıla kadar hapse mahkum edileceklerdi.
Bu sayfadaki gazete kupürü:
Cumhuriyet Gazetesi'nin 29 Haziran 1963 tarihli manşeti