Ethem Dinçer
TARİHİNİ SOLA DÖNDÜR.. 10 AĞUSTOS..
TARİHİNİ SOLA DÖNDÜR.. 10 AĞUSTOS..
MÖ 30 -Antik Mısır'ın son Helenistik Kraliçesi Kleopatra 39 yaşında öldü. Dünyanın en bilinen kadın yöneticileri arasındaydı.
1792- Fransa’da krallık kaldırıldı. Tuileries Sarayı yağmalandı, XVI. Louis tutuklandı.
1864 - Emperyalizm konusunu ve insanlık tarihinde sınıf savaşımının yerini ve doğasını ilk ele alan yazarlardan biri olan, Marksist gazeteci, ekonomist ve tarihçi Max Beer doğdu.
1877 - 1923 ve 1928’de iki kez Alman Sosyal Demokrat hükümetlerinde maliye bakanlığı yapan Avusturya doğumlu Alman politikacı Rudolf Hilferding doğdu. Hilferding, Avusturya Marksizminin önce gelen teorisyenlerinden biri olarak tanınmış; Marksist “emperyalizm” kavramının gelişmesi sırasında Lenin’le tartışmaları Marksist literatürde önemli yer tutmuştu.
1893- İlk dizel motor prototipi Almanya’da Krupp fabrikalarında denendi. Rudolf Diesel’in ilk dizel aracı kullanıma girdi.
1884 - Rumen yazar Panait Istrati doğdu. Balkanların Gorki'si olarak anılır.
1896 - Çek gazeteci ve yazar Milena Jesenska doğdu. Franz Kafka'nın sevgilisi olan Milena, toplama kampında yaşamını yitirdi.
1898 - D grubu kurucularından ressam, yazar ve müzeci Elif Naci doğdu.
1905-Amerikalı sendika önderi ve Amerikan Komünist Partisi'nin eski genel sekreteri Eugene Dennis doğdu. 1945-57 ve 1959-61 yılları arasında da ABD Komünist Partisi’nin başkanıydı.
1908- İzmir’de çoğu yabancı kumpanyalarda olan liman işletmelerinde yükleme-boşaltma işçileri greve gitti. İlerleyen günlerde İstanbul, Selanik rıhtım işçileri ve ileriki haftalarda Beyrut liman işçileri, Midilli gümrük hamalları ve Varna rıhtım hamalları greve katıldı.
1912-Brezilya'nın kuzeydoğu kültürünü ve toplumsal yapısını eserlerine taşıyan, toplumcu gerçekçi romancı Jorge Amado doğdu.
1914- İngiliz donanmasından kaçan Alman zırhlıları ‘Goeben’ ve ‘Breslau’, Çanakkale’den geçerek Osmanlı devletine sığındı. Bu zırhlılara ‘Yavuz’ ve ‘Midilli’ adları verildi.
1920 - Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasında paylaşımını öngören Sevr Antlaşması imzalandı. Osmanlı tarihinin en ağır anlaşmalarından biri olan Sevr Anlaşması hükümleri uyarınca, Anadolu ve Rumeli toprakları İtilaf Devletleri'nce paylaşılmaya başlandı.
1945 - Hiroşima ve Nagazaki'ye atılan atom bomlarında yüzbinlerce sivilin ölümünden sonra Japonya teslim oldu ve II. Dünya Savaşı, Pasifik'te sona erdi.
1949 -Çok sayıda film ve dizide görüntü yönetmenliği yapan Aytekin Çakmakçı doğdu. "İyi film doğru görüntüler toplamıdır." sözü ona aittir.
1957 - Oyuncu ve şarkıcı Zuhal Olcay doğdu. Düşünceye Özgürlük Girişimi, Oyuncular Sendikası Başkanlığı gibi politik etkinlerde yer alan Olcay, Selçuk Yöntem ve Haluk Bilginer'le evlilikler yaptı.
1978- Ankara Balgat’ta dört değişik kahveyi tarayan faşistler 5 kişiyi öldürdü. Mustafa Pehlivanoğlu ve İsa Armağan bu nedenle idam cezasına çarptırıldı.
1978– Hüseyin Ceylan İstanbul – Gültepe’de faşistler tarafından öldürüldü.
1983– Yeni “Dernekler Yasası” Danışma Meclisi’nden geçti. Bildirilerin bir örneği vali-kaymakama verildikten 24 saat süre geçmeden dağıtılamayacak. Okul yöneticileri, öğretmenler, öğrenciler, yargı üyeleri ve siyasi/ideolojik suçlardan mahkum olanlar dernek kuramayacak.
1988- “İşkenceye Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesi” yürürlüğe girdi. Türkiye, ”Lahey Adalet Divanı’nın hakemliği” maddesine çekince koydu. İşkenceyle alınan ifade delil kabul edilemeyecek.
1988- 723 devrimcinin yargılandığı, 74 idam istemli Devrimci Yol Davası’nda 8 yıl sonra ortak savunmalar okunmaya başladı.
1988– “Özgürlük Yolu” Davası’nda yargılanan Diyarbakır eski Belediye Başkanı Mehdi Zana hakkında “duruşmalarda Kürtçe savunma yaptığı” gerekçesiyle açılan davada Savcılık “Kürtçe bir dil değil, öz be öz Türkçe’den üretilen çok kısıtlı kelimeler yığınıdır” görüşünü ileri sürdü.
1989- İstanbul'da cezaevlerindeki açlık grevini desteklemek amacıyla siyah elbiselerle yürüyen kadınlar tutuklandı.
1990- Amerikan üsleri ile lastik işkolundaki grevler ertelendi.
1992- Özgür Gündem gazetesi köşe yazarı Hüseyin Deniz Ceylanpınar'da vurularak öldürüldü.
1994 - Türkiye'nin ilk uydusu Türksat 1B, Fransız Guyanası'ndaki Kourou Üssü'nden fırlatıldı. Böylece Türkiye, uzayda uydusu olan 18 ülke arasına girdi.
1995-– İzmir’li genelev patroniçesi A.Firmalı, çalışanlarıyla toplu sözleşme yapması için Genel-İş Sendikası’na başvurdu.
1999 - Ünlü kabadayı Dündar Kılıç 64 yaşında öldü. Mafya, derin devlet ilişkileri nedeniyle sorgulanan, kızı Uğur, damadı Alaattin Çakıcı tarafından öldürtülen Kılıç, cezaevlerinde kaldığı süreçte İlhan Selçuk, Yılmaz Güney gibi isimlerle birlikte yatmış, solculara sempati beslediği iddia edilmişti.
2000- Teksas valisi ve Cumhuriyetçi Parti başkan adayı George W. Busch bir zihinsel engellinin idamını onayladı. Zeka yaşı 12 olan Oliver David Cruz idam edildi.
2000 - Dünya nüfusu 6 milyara ulaştı.
2000- İzmir-Gültepe'nin efsane Belediye Başkanı Aydın Erten 60 yaşında yaşamını yitirdi. Tariş direnişi sırasında emekçilere kumanya dağıtmış, yoksulların ev sahibi olabilmesi için arsa sağlamıştı. Fikri Sönmez'den sonra en tanınan sosyalist başkan olarak biliniyordu.
2002- F Tipi cezaevlerine karşı sürdürülen ölüm orucu eylemleride DHKP-C davası tutuklusu Fatma Bilgin açlık grevinin 434.gününde yaşamını yitirdi. Bilgin'in ölümüyle, ölüm orucunda hayatını kaybedenlerin sayısı 93'e yükseldi.
2004- Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi,15 günde bir yayımlanan Belediye bülteninin bir sayfasını ilk kez Kürtçe çıkardı. Belediye, Kürtçe sayfa için savcılıktan izin alındığını açıkladı.
2005– 12 Eylül darbesi sonrasında kapatılan TÖB-DER’in (Tüm Öğretmenler Birleşme ve Dayanışma Derneği) son genel başkanı Gültekin Gazioğlu 66 yaşında yaşamını yitirdi. 12 Eylül 1980 Darbesi sonrası bir süre sürgünde yaşamıştı.
2006- DİSK kurucusu ve eski başkanı Kemal Nebioğlu, 80 yaşında yaşamını yitirdi.1961'de TİP kurucuları arasında yer aldı, 1965'te TİP'den milletvekili seçildi. 1967'de DİSK'i kuran 5 sendikacıdan biriydi. Nebioğlu, sunucu Oğuz Haksever'in dayısıydı.
2014 – Cumhurbaşkanlığı seçimi sonucunda Recep Tayyip Erdoğan 12. cumhurbaşkanı seçildi.
2016- Diyarbakır’ın Sur ilçesinde polis servis aracına bombalı araçla düzenlenen saldırıda aynı aileden 5 kişi hayatını kaybetti, 5’i polis 13 kişi yaralandı. Saldırının PKK tarafından yapıldığı açıklandı.
2018 -Yazar, şair ve öğretmen Mahmut Makal 88 yaşında yaşamını yitirdi. Köy edebiyatı akımının öncüsü olan Makal, 'Bizim Köy' romanıyla tanınıyordu.
2018- 'Rahip Krizi' sonrası Türk lirası döviz ve altın karşısında hızla değer kaybediyor. Borsa yine düşüşte. DOLAR % 14,72, EURO %13,67, ALTIN % 12,50 değer kazandı.
2019 - Amerikalı finansçı, iş adamı ve seks suçlusu Jeffrey Epstein hücresinde intihar etti. Aralarında ABD Başkanı Trump'ın da olduğu çok sayıda kişiyle seks partilerinde küçük çocuklarla çektirdikleri fotoğraflar ortaya çıkan Epstein'in öldürülmüş olduğu da iddia edildi.
Fotoğraflar: Gültekin Gazioğlu, Kemal Nebioğlu, Aydın Erten
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.