YAZAR VE TÖS LİDERİ FAKİR BAYKURT'U 27 YIL ÖNCE KAYBETMİŞTİK
Edebiyatımızın en değerli kalemlerinden ve devrimci öğretmen hareketinin liderlerinden Fakir Baykurt’u 11 Ekim 1999’da Essen’de sonsuzluğa uğurlamıştık.
15 Haziran 1929’da Yeşilova’da doğmuş olan Baykurt köy hayatını anlatan Yılanların Öcü, Irazcanın Dirliği ve Onuncu Köy adlı eserleriyle Türkçe edebiyatın klasikleri arasında yer aldığı gibi, eserleri Bulgarca ve Rusça başta olmak üzere birçok dile çevrilmişti.
1965 yılında Türkiye Öğretmen Dernekleri Milli Federasyonu içinden gelen 92 öğretmen ile birlikte Türkiye Öğretmenler Sendikası (TÖS)'nın kuruluşunda yer almış ve ilk genel başkanı seçilmişti.
12 Mart 1971 Muhtırası'ndan sonra TÖS Davası'nda bir numaralı sanık olarak yargılanan Baykurt, uzun süre tutuklu kalmıştı.
Baykurt, 1979 yılında göçmen işçi konusunu incelemek üzere Almanya'ya giderek Duisburg şehrine yerleşmişti. Bu dönemde ODTÜ’de öğrenci olan oğlu Tonguç, ertesi yıl da kızı Işık tutuklanmıştı.
Baykurt, 1999 Nisan genel seçimlerinde Özgürlük ve Dayanışma Partisi'nden İzmir milletvekili adayı olmuştu.
TÖS’ün kuruluşu sırasında Fakir Baykurt ile yine köy enstitüsü çıkışlı büyük yazar Mahmut Makal arasında bir gerilim yaşanmıştı.
Hayatımın en mutlu anlarından biri, eğitim ve edebiyat dünyamızın bu iki şahsiyetinin 1967 başında yayınlamaya başladığımız sosyalist Ant Dergisi’ne birlikte yazmaları olmuştu.
Baykurt ülkemizde düşünce ve yayın özgürlüğünün en kararlı savunucularındandı.
1970’de Brezilyalı devrimci Marighella’nin Şehir Gerillası kitabını yayınladığımızda kitap derhal toplaıtılmış, hakkımızda dava açılmıştı.
Aynı kitap daha önce Fransa’da Maspero tarafından yayınlandığında da derhal yasaklanıp toplatılmış, bunun üzerine Fransa'nın 22 ünlü yayınevi hükümete meydan okuyarak kitabı ortak sorumluluk altında yeniden yayınlamışlardı.
Kitabın Türkiye'de yasaklanmasına karşı Fransa'dakine benzer bir tepki ve dayanışma gösterilmedi. Bu ortamda aydın namusuyla tepki gösteren tek yazar Fakir Baykurt oldu.
Cumhuriyet Gazetesi'nde 16 Şubat 1971'de yayınlanan yazısında şöyle diyordu: "… Şehir Gerillası Elkitabı hem Fransa'da, hem Türkiye'de çıkar çıkmaz toplatıldı. Fransız yayımcıları toplatma kararına çok sert tepki gösterdiler. Yirmi iki yayınevi birleşerek ve sorumluluğu ortaklaşa üstlenerek 'Şehir Gerillası Elkitabı'nı yeniden yayınladılar. Aştılar Fransız Hükümeti'nin koyduğu yasağı. Bizde ise hem kitap toplatıldı, hem