TEK PARTİ DÖNEMİNİN SOLA ZULMÜNÜ ANT'TA BELGELEMİŞTİ
Edebiyatımızın gerçekçi yazarlarından Hasan İzzettin Dinamo'yu 20 Haziran 1989'da kaybetmiştik. Kutsal İsyan, Kutsal Barış ve diğer belgesel yapıtlarıyla Türkiye'nin tarihine ve özellikle de tek parti döneminin baskı ve terörüne ışık tutan Dinamo, 1970 yılında Ant Dergisi'ne yazdığı iki yazıyla da bu konuda önemli açıklamalarda bulunmuştu.
1909'da Trabzon Akçaabat'ın Ahanda Köyü'nde doğan Dinamo babasını 1. Dünya Savaşı'nda kaybedince Darüleytam'a yerleştirimiş, 7 yaşına kadar orada kalmıştı.
Sivas Öğretmen Okulu'nu bitirdikten sonra Malatya ve Adıyaman'da iki yıl öğretmenlik yapmış olan Dinamo 1935'te Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü Resim-İş bölümünün son sınıfındayken “Ey Türk işçisi ve köylüsü teşkilatlan” bildirisini düzenlemekten , ayrıca "Tren" adlı bir şiirinde hükümeti eleştirmekten dolayı tutuklanıp dört yıl hapse mahkum edilmişti.
Cezaevinden çıktıktan sonra askerlik hizmetini yaparken 1942 yılında "Yeni Edebiyat" dergisinde yayınlanan sekiz şiiri nedeniyle tutuklanmış ve sıkıyönetim mahkemesince 1 yıl hapse mahkum edilmişti.
1944 yılındaki ünlü tutuklama furyası sırasında, yayımlanmamış bir şiiri olan “Sosyalist Türkiye Cumhuriyeti” nedeniyle bir yıl daha ağır cezaya çarptırılınca yaptığı askerlik de yanmış, yeniden askere alınan Dinamo, ancak 1949’da terhis olabilmişti
Tutuklanma, yargılanma ve sürgünlerden dolayı askerliğini 7 yılda tamamlayabilen Dinamo 50'li yıllarda geçimini çevirmenlik,özel öğretmenlik ve fotoğrafçılık yaparak sağlamaya çalışmıştı.
1955 yılındaki 6-7 Eylül pogromundan sonra Aziz Nesin ve Kemal Tahir gibi sol yazarlarla birlikte tutuklanmıştı.
Birçok gerçekçi şiire de imza atmış bulunan Dinamo 60'lı yıllardan itibaren özellikle sekiz ciltlik Kutsal İsyan ve yedi ciltlik Kutsal Barış adlı kitaplarıyla Türkiye yakın tarihinin birçok gerçeklerini gün ışığına çıkartmıştı.
İstanbul'da bir gecekonduda yaşayan ve tüm yapıtlarını orada büyük imkansızlıklar içinde yazan Dinamo, militarizme ve kemalizme yönelik eleştirilerimizden dolayı son derece duygulanarak 1970 Mart ayında Ant'ı ziyarete gelmiş, "Sizleri kutluyorum, gerçekten bir komüniste yakışır mücadele veriyorsunuz. Kemalizm'e karşı başlattığınız eleştiriler, umarım, küçük burjuva kuyrukçuluğundan medet uman kimi sosyalistler için göz açıcı olur. Zira, bu Kemalistler bir gün yeniden tek başına iktidar olursa solculara geçmişte bizim çektiğimizden daha da ağırını çektirirler. İbret olsun diye ben kendi tanıklığımı getiriyorum" demişti.
Anlattıkları gerçekten insanın kanını donduracak nitelikteydi.
Dinamo'nun bu anılarını Ant'ın 7 Nisan ve 14 Nisan 1970 tarihli iki sayısında "Sosyalistlere yapılan işkenceleri unutmayalım!" başlığı altında yayınlamıştık.
Dinamo'nun yazdıklarının ne denli doğru ve yerinde olduğu 12 Mart 1971 ve 12 Eylül 1980 darbelerinden sonra uygulanan terörle anlaşılacaktı.
Sevgili Hasan İzzettin Dinamo'yu 37. ölüm yıldönümünde saygı ve sevgiyle anıyoruz.