ÇÜRÜKSU MUHACİRLERİ

Çürüksu bugünki adıyla Kobuleti, Gürcistan’a bağlı Acaristan Özerk Cumhuriyeti’nin merkezi Batum’a bağlı bir yerleşim yeridir Batum’dan sonra Acaristan’ın en büyük yerleşim yeri olan Kobuleti, deniz kenarında olması nedeniyle önemli bir turizm kentidir ve yaz aylarında nüfusu bu yüzden bir hayli artmaktadır
Coğrafi mevki olarak Çürüksu, Karadeniz'in doğusunda Faş (Poti) ile Batum arasında bir bölgedir. Gorya' dan Çoluk Nehri ile ayrılır. Bölge iskana elverişli bir yer değildir. Zira taşlık, ormanlık ve dağlık bir bölgedir.

Talha dağından doğan nehir Çürüksu-Gorya sınırını çizdikten sonra Şekvetil mevkiinden Karadeniz’e dökülür. Kıranka dağından doğan Kintriş suyu Açkiva ve Kanişa suları ile birleştikten sonra "Nefs-i Çürüksu"dan (Kobuleti köyü) denize dökülür
Osmanlı yönetimi altında olan Kobuleti ahalisinin bir kısmının Müslümanlığı kabul etmesi üzerine Kobuleti ve Hino bölgeleri birleştirilerek Çürüksu kasabası oluşturuldu.
Kasabanın yönetimi yurtluk ve ocaklık olarak Tavdgiridze beylerinden Mehmet Rüstem beyin idaresine verildi.
1718 yılına kadar Çürüksu kasabası Rüstem bey ve halefleri tarafından yönetildi.
1750-1800 yılları arasında Müslümanlığı benimseyen Gürcüler Çürüksu’ya göç etmişlerdir. Bu göçler sonucu kazanın nüfusu 1828- 1829 savaşı öncesi 12.000' e çıkmıştır
Osmanlı kayıtlarında Çürüksu XVIII. yüzyılın ikinci yarısında 80-100 hanelik ufak bir kazadır. Kobuleti ve Hino isimli iki nahiye ve on beş köyden müteşekkil olup Çıldır (Ahısha) eyaleti, Ahısha Sancağına bağlıdır
1870 tarihinde ise onyedi köyü vardır. O dönemde Çürüksu Rus sınırında bulunması itibariyle jeostratejik bir ehemmiyeti sahipti. Nitekim 1828-1829 Osmanlı Rus ve Kırım savaşlarının ilk muha-rebeleri bu toprak üzerinde cereyan edecektir
93 Harbi'ni müteakip Osmanlı Devleti ile Rusya arasında Ayastefanos ön barış Anlaşması imzalandı. Bu antlaşmanın 19. maddesine ile Ardahan, Kars, Batum ve Beyazıt Ruslara bir bırakılıyordu. Batum'un Ruslara terk edilmesi halinde bölge ahalisi, ya Rus hakimiyetini kabul edecek veya Anadolu'ya göç edecekti
Batum ahalisi Ruslara karşı silahlı mücadele vermeye karar verdi.
Batum ve çevresi halkının tepkilerine rağmen Berlin Andlaşması ile de Ruslara bırakılıyordu
7 Eylül 1878 tarihinden itibaren Rusların Batum sancağına bağlı olan köylere göçmesi üzerine Batum ve çevresindeki ahali, deniz yoluyla Trabzon’a göç etmeye başladı
Osmanlı Ordusu Batum' sancağını boşaltma hazırlıklarına başlayınca yöre halkı da göç etmeye karar verdi
Çürüksu göçmenleri, başta Trabzon - Sinop arasında sahil şeridi olmak üzere Şile, İzmit, Bandırma, Amasya, Biga, Sivas, Karamürsel ve Ergani gibi Anadolu’nun çeşitli iskân birimlerine dağıtılmışlardır
Trabzon ve Canik taraflarına 20.000 Acara ve Livana göçmeni gönderildi. Göç hareketinin düzenli olmasını temin için Batum ve Trabzon'a hususi memurlar gönderildi.
1 Mayıs 1879 yılında 700 hane Çürüksu muhaciri Trabzon Vilayeti dahiline yerleştirilmeye başlandı
1834 tarihli Osmanlı nüfus defterine göre Kobuleti köyünde yaşayan sülaleler:
Çaşioğulları, Maduoğulları, Dolidzeoğulları, Vasadzeoğulları, Go-gitidzeoğulları, Kukumacadzeoğulları, Şekeroğulları, Civiladzeo-ğulları, Dodolidzeoğulları, Okroviloğulları, Saparoğulları, Batıkoğulları, Kakaloğulları, Gençoğulları, Mozgobiloğulları, Atabakoğulları, Dumadoğulları, Dukçiroğulları, Bejioğulları, Gogadzeoğulları, Gogotavoğulları, Hanikadzeoğulları, Makadoğulları, Verulidzeoğulları, Kostanoğulları, Nogaydelioğulları, Katamidzeoğulları, Mamişoğulları, İpkenidzeoğulları, Cankridzeoğulları, Javanadzeoğulları, İnoğulları
Koh mahallesi:
Şavioğulları, Takidzeoğulları, Kukucadzeoğulları, Kukumacadzeoğulları, Hanikadzeoğulları, Cincaroğulları, Kulta-oğulları, Mozkobiloğulları, Kulnaroğulları, Kakaloğulları, Cama-kadzeoğulları, Artmeladzeoğulları, İnoğulları, Gogragadzeoğulları, Javanadzeoğulları, Katamidzeoğulları, Bolkvadzeoğulları, Tokci-roğulları, Megrelidzeoğulları, Sitradzeoğulları, Caluğadzeoğulları, Taşoğulları, Bejioğulları, Vasadzeoğulları
Cahat köyü:
Sehladzeoğulları, Katamidzeoğulları, Elyadzeoğulları, Suriloğulları, Otioğulları, Nogaydelioğulları, Sapriloğulları, Khakhudoğulları, Bajunoğulları, Suknioğulları, Maharoğulları, Atanidzeoğulları
Geçit mahallesi:
Dumdanoğulları, Gulidzeoğulları, Gogidzeoğulları, Takoğulları, Atanidzeoğulları, Cavaşoğulları, Şavioğulları
Kivrike köyü:
Çengellioğulları, Çuğonyaoğulları, Paçioğulları, Zoralioğulları, Civanadzeoğulları, Beradzeoğulları, Maminoğulları, Dubaloğulları, Seyfioğulları, Ceciloğulları, Gagaoğulları, Cincaoğulları, Lazoğulları, İmeriloğulları, Katamidzeoğulları, Mekriloğulları, Verulidzeoğulları, Nakaşadzeoğulları, Gullidzeoğulları, Menakiroğulları, Kurioğulları, Gogitidzeoğulları, Godoridzeoğulları, Vasadzeoğulları, Khokhiloğulları, Cincaroğulları, Gulunidzeoğulları, Khinkadzeoğulları, Tankidzeoğulları, Katatadzeoğulları, Ömeroğulları, Kuçumanidzeoğulları, Atanidzeoğulları, Tabridzeoğulları, Apkhazoğulları, Kadıoğulları, Topaloğulları, İngurulioğulları, Nakadzeoğulları, Kidlavadzeoğulları, Sintradzeoğulları, Mamişoğulları, Sivadzeoğulları, Uzunoğulları
Gorika mahallesi:
Sitradzeoğulları, Cincaroğulları, Verulidzeoğulları, Meshidzeoğulları, Babulidzeoğulları, Gogitidzeoğulları, Devioğulları, İlyasoğulları, Jadnadzeoğulları, Khanulioğulları, İnoğulları, Paşioğulları, Katamidzeoğulları, İremadzeoğulları, Gorgadzeoğulları, Eyüpoğulları, Tatoğulları, Çolabadanoğulları, Tataoğulları, Kukumaçadzeoğulları, Maharadzeoğulları, Tahmasoğulları
Alambari köyü:
İnoğulları, Lomadzeoğulları, Şavioğulları, Elyadzeoğulları, İmeriloğulları, Beridzeoğulları, Gogitidzeoğulları, Bejioğulları, Zuriloğulları, Sehladzeoğulları, Kalupoğulları, Gegiloğulları, Suktioğulları, Civiloğulları, Kuhidzeoğulları, Babiloğulları, Javanadzeoğulları, Gagaloğulları, Gogitidzeoğulları, Mamuloğulları, Sitadzeoğulları, Hakidzeoğulları, Tutidzeoğulları, Halimoğulları, Salukadzeoğulları, Kiladzeoğulları, Mekriloğulları, Zeriloğulları, Okrobiloğulları, Murguviloğulları, Basilidzeoğulları, Dolidzeoğulları, Lucumanidzeoğulları, Barcaloğulları, Sukanadzeoğulları, Tunidzeoğulları, Tokçiroğulları
Takmakarav köyü:
Malhazioğulları, Libanadzeoğulları, Tahmazoğulları, Livanadzeoğulları, Suktioğulları, Okrobiloğulları, Jujunoğulları, Gamarcoboğulları, Javanadzeoğulları, Makharoğulları, Zetiloğulları, Takidzeoğulları, Zerebiloğulları, Kukumacadzeoğulları, Köseoğulları, Davutoğulları
Kobalavuri mahallesi:
Bizioğulları, Sarıalioğulları, Deli İsmailoğulları, Bavuçoğulları, Zakrioğulları, Aslaneydelioğulları, Mosoruzoğulları, Metağaroğulları, İslamboloğulları
Varasbanuli mahallesi:
Thiloğulları, Mosgomelioğulları, Şakaroğulları, Gagaloğulları, Mukeloğulları, Ustaalioğulları, Kancıoğulları, Barulereoğulları
Dakva köyü:
Şahinbaşoğulları, Mabiloğulları, Ziraroğulları, Hacıalioğulları, Alioğulları, Godoroğulları, Gogoriloğulları, Karaismailoğulları, Osmanoğulları, Paraoğulları, Matiloğulları, Sefaoğulları, Kuçuynamoğulları, Celpoğulları, Şehroğulları, Gorgadzeoğulları, Mamaloğulları, İspiroğulları, Dunbadzeoğulları, Kurtavoğulları, Lambaridzeoğulları, Kuçuludzeoğulları, Giklidzeoğulları, Baruço-ğulları, Makhadoğulları, Menapiroğulları, Gulnioğulları, Kadıoğulları, Cuvanadzeoğulları, Şamlıoğulları, Cinhazoğulları, Şubalidzeoğulları, Hacıoğulları, Berisoğulları, Huceoğulları, Arabacıoğulları, Cabitoğulları, Lazoğulları, Dolidzeoğulları, Matrikoğulları, Mes-hidzeoğulları, Kurioğulları, Gagaoğulları, Serapidzeoğulları, Ku-nidzeoğulları, Katamidzeoğulları, Memioğulları, Sivadzeoğulları, Golominidzeoğulları, Kasımoğulları, Bucunalioğulları, Atanidzeoğulları, Mozgoviloğulları, Gulidzeoğulları, Halimoğulları, Katamadzeoğulları, Gürcioğulları, Gucunalioğulları, Sahapoğulları, Şişmanoğulları, Katamidzeoğulları, Delibaltaoğulları, Nakidzeo-ğulları, Eğrioğulları
Didvake köyü:
Katamidzeoğulları, Subaşıoğulları, Nasarioğulları, Dadyanoğulları, Rumikoğulları, Tusioğulları
Gogavur mahallesi:
Katamadzeoğulları, Mazmanoğulları, Rumikoğulları, Gargaloğulları, Kesumoğulları, Ahasoğulları
Kanamur köyü:
Babioğulları, Kakdeoğulları, Oltioğulları, Keluçoğulları, Tsetshladzeoğulları, Bejioğulları, Gigidzeoğulları, Kazancıoğulları, Mihabiloğulları, Bioğulları, Papioğulları, Setshladzeoğulları, Acaralıoğulları, Kakuçoğulları
Sehidze köyü:
Katamadzeoğulları, Atabakoğulları, Meshidzeoğulları, Tatuoğulları, Kuslioğulları, Setslhadzeoğulları, Kauçoğulları, Khahatoğulları, Hacıoğulları, Jikubaoğulları, Etkberuloğulları, Köseoğulları
Sameba köyü:
Javanadzeoğulları, Katamadzeoğulları, Bacidzeoğulları, Bacunoğulları, Tebidzeoğulları, Bejioğulları, Adubelidzeoğulları, Tatuzadeoğulları, Şavioğulları, Tatiradzeoğulları, Kedikaloğulları, Mozgobelioğulları, Salukadzeoğulları, Bolazadzeoğulları, Ellioğulları, Otioğulları, Nakaidzeoğulları, İlyadzeoğulları, Tsetshladzeoğulları, Meshidzeoğulları, Golomanidzeoğulları, Cincaroğulları, Galateriroğulları, Gurcioğulları, Mutioğulları, Şirin Alioğulları, Vasadzeoğulları, Kesimoğulları, Gopacadzeoğulları
Kuvara köyü:
Basioğulları, Katamadzeoğulları, Tsetshladzeoğulları, Zuzunaoğulları, Rusapoğulları, Khotuloğulları, Zuriloğulları, Morvadzeoğulları, Kiladzeoğulları, Maminoğulları, Babinoğulları, Bolkvadzeoğulları, Nanaoğulları, Goguloğulları, Kuhidzeoğulları, Nakayldzeoğulları, Lambaradzeoğulları, Sudkiladzeoğulları, Hin-kadzeoğulları, Sablaniloğulları, Havanoğulları
Ackvistav köyü:
Kuhidzeoğulları, Romunoğulları, Nogaydelioğulları, Zuvabzeoğulları, Zebusanoğulları, Kumahidzeoğulları, Karslıoğulları, Katamidzeoğulları, Sirtladzeoğulları, Gorgadzeoğulları, Gogitidzeoğulları, Soshiloğulları, Celladoğulları
Zenid köyü:
Sabularidzeoğulları, Bekiloğulları, Katamadzeoğulları, Gorgadzeoğulları, Kurdoğulları, Otioğulları, Kurçoğulları, Java-nadzeoğulları, Padukoğulları, Kubitoğulları, Canturoğulları, Meki-loğulları, Seshlzadzeoğulları, Cincaroğulları, Meshidzeoğulları, Gigidzeoğulları, Atanidzeoğulları, Kedsiyanidzeoğulları, Karslıoğulları, Timurcioğulları, Hablatoğulları, Javanidzeoğulları, Rumigoğulları, Khakhutoğulları, Baruçoğulları, Mamatoğulları, Kar-sivadzeoğulları, Habazoğulları, Gakaloğulları, Mihayiloğulları
Zeraboseli köyü:
Başioğulları, Gorcomelioğulları, Hinkadzeoğulları, Cincaroğulları, Çakaloğulları, Gulcioğulları, Davadzeoğulları, Kolomanidzeoğulları, Dusembiloğulları, Şeyhoğulları, Atanidzeoğulları
Sehvad mahallesi:
Gogitidzeoğulları, Cimbioğulları, Miladzeoğulları, Kakaloğulları, Bejioğulları
Husubani köyü:
Şahinbaşoğulları, Javanadzeoğulları, Musioğulları, Zanadzeoğulları, Gokicadzeoulları, Gogitidzeoğulları, Tihiloğulları, Korduladzeoğulları, Bacilidzeoğulları, Papuloğulları, Hinkadzeoğulları, Çolakağaoğulları, Durioğulları, Dumbadzeoğulları, Butadzeoğulları, Morgobelioğulları, Caklioğulları, Butaoğulları, Carmakadzeoğulları, Tanuoğulları, Nakayidzeoğulları, Kukazaoğulları, Hanatidzeoğulları, Şubalidzeoğulları, Melikoğulları, Babunoğulları, Sehladzeoğulları, Tatidzeoğulları, Sitradzeoğulları, Okroviloğulları, Bejioğulları, Meshidzeoğulları, Tenidzeoğulları, Katamidzeoğulları, Mutioğulları: Zetilidzeoğulları, Arapoğulları, Kukumacadzeoğulları, Hocaoğulları
Çarşı mahallesi:
Tavdgiridzeoğulları, Mamalidzeoğulları, Şahinbaşoğulları, Atanidzeoğulları, Lazoğulları, Zababunaoğulları, Çançaoğulları, Gogitidzeoğulları, Hasanoğulları, Kurduladzeoğulları, Topaloğulları, Katamadzeoğulları