BİR HALK OYUNU GÖSTERİSİNE DÖNÜŞTÜRÜLEN;
SEMAH YASAKLANSIN ARTIK!

Aleviler yıllardır, başta cem evlerinin ibadethane statüsü kazanması olmak üzere bir dizi hakkı için mücadele ediyor. Bu uğurda örgütler kuruyor, hukuki ve fiili mücadele yürütüyor. Ama diğer bir taraftan da kendi ayağına sıkmaya devam ediyor.

Aleviliği ister bir dinin bozulmuş bir mezhebi, ister ayrı bir din, isterseniz bir yol olarak tanımlayın; cem ve onun içeriğini oluşturan 12 hizmet bir ibadettir. Cemin yapıldığı yer anlamında, cem evi de bu nedenle bir ibadethanedir. Çerağ uyandırılmasıyla başlayan Alevi 12 hizmet tapınç ritüelinin bir tanesi de semahtır. Yani semah, bir ibadet formu yada bir ibadetin bir bölümüdür. Belli kuralları, ritmi, adanmışlığı ve kutsiyeti vardır. Zaten bu kutsiyeti nedeniyle ibadettir.

Semah; bir dedenin, pirin yada mürşidin huzurunda alınan dua ile başlar, zakirin okuduğu ritmik semah melodileri eşliğinde yapılır. Bu haliyle semah dönmek Alevi inancına göre mutlak bir teslimiyet ve vecd halini içinde barındırmalıdır. Bunun için sık sık "seyir için olmasın, hakk için olsun" diye kitle ve semah dönenler uyarılır.

Lakin son dönemlerde bu işin tadı kaçmaya başladı. Eski köy okullarındaki müsamerelerdeki halk oyunları ekibi gibi, Alevi kurumlarının katıldığı her etkinlikte, olur olmaz yerlerde ve koşullarda semah dönülmeye başlandı. Derneklerin semah ekipleri sanki okulların halk oyunları ekibi gibi yol yol gezdirilmeye ve etkinliklere gönderilmeye başlandı.

Semah, bu haliyle artık Alevilere özgü kadim bir inançsal ritüel olmaktan çıkıp, yörelere özgü değişik figürleri olan bir halk oyunları gösterisine dönüştürüldü. Yani semahla beraber, Alevilik de salt bir yerel kültür düzeyine indirgenmiş oldu. Siz ibadetinizi folklorik bir etkinliğe dönüştürürseniz, devlet de sizin inancınıza bir saygı duymaz ve sizi bir kültürel renk olarak kabul edip, Kültür Bakanlığı'na bağlı Alevi İnanç ve Cemevi Başkanlığına bağlar. Ondan sonra "devlet bizim inancımızı da, ibadethanemizi de kabul etmiyor" diye tepinir durursunuz!

Semah; bir sirk gösterisi, bir pandomim, bir halk oyunu yada bir orta oyunu değildir. Akçaabat Horonu ya da Erzurum Halayı gibi yerli yersiz her yerde ve saçma sapan koşullarda onu sergilerseniz, insanlar Aleviliğe saygı duyduklarını ifade etseler de sizi folklor ekibi izler gibi izler ve alkışlar. Siz de "vay be! ne büyük iş yaptık, herkese semahımızı gösterdik" diye saçma sapan bir gurur ve mutluluk yaşarsınız.

Siz hiç bir etkinlikte "Ve şimdi de sıra namaz kılacak gençlerimizde" denilip, üç beş tane delikanlının milletin ortasına çıkarılıp, namaz kıldırılıp, izlendiğini ve alkışlandığını gördünüz mü? Siz niye kendi ibadetinizi ulu orta bir yerde orta oyunu sergiler gibi yapıyorsunuz! İbadet sırdır. Alevi cemi sırdır. O eşikten içerde olan, eşikten dışarı çıkmaz. Bu salt devlet baskısından falan gizlenmek için değil, kadim doğası gereği sırdır.

Tüm Alevi kurum yöneticilerini bu konuda hassas olmaya davet ediyorum. Okul müdürlerinin, kendi okulunun folklor ekibi valinin karşısında oynayınca gurur duyması gibi, Alevi kurum yöneticilerinin protokol eğlemek için semah ekipleri oluşturması korkunç bir hatadır.

Bence bu hatadan süratle geri dönülmelidir. Semah bir ibadettir. Bir nümayişe, bir gösteriye dönüştürülmemelidir.

Aşk ile... Yol cümleden uludur.
Bülent BAŞARAN