NİKSAR MERKEZLİ DEPREME DİKKAT
Necdet Topçuoğlu
Bu gece sabaha karşı saat 03:35 civarında uyandım. Birde baktım deprem oluyor. Depremden dolayımı uyandım, yoksa uyandığım içinmi depremi hissetim bilemiyorum. Sebebi ne olursa olsun depremi hissetmek ürkütücü bir duygu. Bir süre yatmadım, merkez üssünü öğrenmeye çalıştım ama bir bilgi edinemedim. Sabahleyin Ankara'dan bir Avukat arkadaşım depremi hissetmiş olmalısın diye mesaj atınca, tekrar araştırdım. Merkez üssü Tokat Niksar olan 5,5 şiddetinde bir deprem olduğunu öğrendim.
Söz konusu deprem ana deprem ise, artçılarını hissetmeye devam edeceğiz. Ancak öncü bir deprem ise, uzmanların söylediğine göre 6,4 ile 7,4 arasında bir ana depremi yaşamak zorunda kalacağız. Bu deprem meydana geldiği yerdeki derinlik durumuna göre yıkıcı olacak gibi görünmektedir. Zaten Kuzey Anadolu fay hattının Tokat, Niksar, Erbaa çevrelerinde enerji birikmesi olduğu söylenmektedir. Bu nedenle bölge sakinlerinin dikkatli olmalarında fayda görülmektedir.
Depremler yerkabuğu hareketliliğinin doğal sonucudur ve yerkabuğundaki fay adı verilen kırıklarda meydana gelmektedir.Yer küre, dış kabuğunda büyük ve küçük plakalara ayrılmış durumdadır. Bu plakalar sürekli hareket halindedir. Bunlar içteki mağma tabakası tarafından tetiklenerek birbirlerinden ayrılmaktadırlar.
Mağma sürekli ters istikamette dönerek stres üretmektedir. Üretilen stresin arzın içinden mutlaka dışarı atılması zorunludur. Şiddetli depremler tektonik plakaların birbirlerine çarpıştığı yerlerde meydana gelmektedir. Eğer depremler olmasaydı yeryüzü patlardı. Kısacası deprem düdüklü tencerenin düdüğü gibidir. Doğa, yeryüzü stres sebebiyle patlamasın diye, yer kürenin bazı yerlerine sübap noktaları koymuştur. Bunu doğanın dengesi olarak değerlendirmek gerekir.
Depremin birtakım sonuçları bulunmaktadır. Yeryüzündeki kaplıcalar, ılıcalar ve şifalı sular deprem ürünleridir. Pek çok mineral madde ve madenler deprem sonucunda meydana gelmektedir. Faydaları ve zararları ile değerlendirildiğinde deprem, doğal yaşamın bir gerçeğidir. Bu gerçekle birlikte yaşamak zorunda olduğumuzu anlamak zorundayız.
Dünya da deprem gerçeğini en iyi içselleştiren millet Japon'lardır. Japonya da bulunduğum süre içinde bir çok deprem tatbikatının parçası oldum. O ülkede yaşayan her insan deprem eğitimini almak ve kendi yaşamında uygulamak zorundadır. Ülkemizi perişan eden 7,7 şiddetindeki depremde Japon'lar tenis oynamaktadırlar.
Türkiye sık sık depremin acı sonuçlarıyla yüzleşmesine rağmen, bir türlü ders almayı becerememiştir. Halbuki deprem Türkiye için dikkate alınması gereken en önemli doğa olayıdır. Çünkü Anadolu Yarımadası yoğun bir deprem kuşağı üstünde yer almaktadır. Daha ilkokuldan başlamak üzere okullara "deprem bilgisi" dersi konulmalıdır.
Kahramanmaraş ve Hatay depremleri ile Türkiye, belki de tarihinin en büyük doğal afetiyle karşı karşıya kalmıştır. Halen depremin yaraları sarılamamıştır. Meydana gelen can ve mal kaybının açtığı yaraların sarılması hiç de kolay olmayacaktır. Depremlerin ekonomiye getirdiği yük, sadece felâketzedeleri değil, tüm yurttaşları olumsuz etkilemektedir. Türkiye depremin sonuçlarını iyi yönetmeyi öğrenmek zorundadır. Depremi önlemek mümkün değildir. Ancak sonuçlarını doğru yönetmek büyük önem taşımaktadır.
Her depremden sonra, depremin yaratmış olduğu üzüntüden daha fazlasını, birlik ve beraberliği sağlayamadığımız için duymak zorunda kaldık. Biz böyle değildik. Ülke olarak ne kadar savrulmuş olduğumuzu görmekten üzgünüm. Depremlerin yarattığı felâket ortamını fırsata çevirenlere karşı dikkatli olunmalıdır. Özellikle deprem yetimlerine sahip çıkılmalı ve çocuk hırsızlığına fırsat verilmemelidir. Deprem sonrasında koyun can derdinde, kasap yağ derdinde olmaktadır. Buna fırsat verilmemelidir. Bu vesileyle, geçmiş depremlerde ölenlerimize rahmet, sağ kalanlarımıza geçmiş olsun, Allah beterinden korusun dileklerimi iletiyorum.
(13, Mart, 2026-Ordu)