Sol tarihten belgeler, fotoğraflar- 157
TİP’TEN DİSK’E UNUTULMAZ BİR SENDİKA ÖNDERİ: KEMAL TÜRKLER
Kemal Türkler, 1980’de faşistler tarafından öldürülmese bu yıl ( 2026) yüz yaşında olacaktı.
Denizli’de 1926’da doğan Türkler, çocukluğunda terzi çıraklığı da yapmıştı. ( Fikri Sönmez, Mehdi Zana gibi pek çok siyasetçinin de terzi çıraklığından yetiştiğini not düşelim. )
Liseyi bitirdikten sonra başladığı İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni ekonomik nedenlerle üçüncü sınıfta bıraktı ve işçiliğe başladı.
Emayetaş Fabrikası’nda puantör olarak başlayan sınıf yaşamı, ilerleyen yıllarda onu DİSK başkanlığına kadar taşıdı.
25 yaşında ( 1951’de ) üye olduğu sendikasını öldürüldüğü 1980 yılına kadar bırakmadı. O zamanki adı ‘Demir ve Maden İşçileri Sendikası’ olan daha sonra ‘Türkiye Maden İş Sendikası’ adını alan sendikada 1953’de yönetici, 1954’de genel sekreter seçildi. Aynı yıl Genel Başkan Üzeyir Kuran’ın hastalanması üzerine, 28 yaşındayken Genel Başkanlığa seçildi. Bu görevini ölününe kadar aralıksız 26 yıl sürdürdü.
Defalarca işten atıldı, defalarca tutuklandı ama doğru bildiklerini yapmaktan hiç bir zaman vazgeçmedi.
Hem kendi sendikasının, hem de o dönem sendikanın bağlı olduğu konfederasyonun ( Türk-İş) ülke genelinde örgütlenmesi ve hükümet güdümünden ayrılması için emek harcadı.
13 Şubat 1961’de Rıza Kuas, İbrahim Güzelce, Kemal Nebioğlu gibi sendikacılarla birlikte TİP ( Türkiye İşçi Partisi) kuruluşunda yer aldı.
Mehmet Ali Aybar’ın TİP Başkanı olduğu ve birlikte çalıştıkları süreçte, politik bilinci de gelişti.
Kavel ve Singer direnişlerinde yer aldı. Türk-İş yönetiminin karşı çıkmasına rağmen SA-DA ( Sendikalar Arası Dayanışma Komitesi) kuruluşunda yer aldı, başka sendikaların başlattığı grevlere de destek verdi.
13 Şubat 1967’de DİSK’in ( Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu ) kurucuları arasında yer aldı, 1977’ye kadar başkanlığını yürüttü.
1970’in 15-16 Haziran’ında Türkiye’nin en büyük işçi eylemlerini örgütleyenler arasındaydı. Sıkıyönetim ilan edilerek durdurulabilen direniş nedeniyle de tutuklandı. Sendikal hakları kısıtlayan yasa nedeniyle başlayan direniş tarihte yerini alırken, Anayasa Mahkemesi yasayı iptal etti.
Yasal 1 Mayıs kutlamalarının ilki onun genel başkan olduğu 1976 yılında gerçekleştirildi.
Yine 1976 yılında Milliyetçi Cephe hükümetine karşı ilan edilen ‘genel yas’ eylemiyle çok sayıda direnişe önderlik etti.
Türkiye’nin en büyük kontrgerilla cinayetlerinden biri, 1 Mayıs 1977 katliamı
Türkler kürsüde konuşurken gerçekleşti. Çevre otellerden ve Sular İdaresi üzerinden beş yüz bin kişilik kitleye ateş etmeye başlayan katiller, 41 kişinin ölümüne, yüzlercesinin yaralanmasına neden oldular.
1977’de DİSK Başkanlığını eski CHP Milletvekili Abdullah Baştürk kazansa da Türkler, Maden-İş Başkanlığını sürdürdü.
22 Temmuz 1980 sabahı, evinden sendikaya giderken vurulan Türklerin katilleri -tanıklıklara rağmen- bulunamadı!
MHP İddianamesi’nde Türkler’in ölüm emrinin Alparslan Türkeş tarafından verildiği iddia edilse de yeterli soruşturma yapılmadı.
Sınıf sendikacılığının en önemli temsilcileri arasında bulunan Türkler, örnek yaşamı ve tavizsiz duruşuyla hatırlanarak hafızlarımızda işçi önderi olarak yaşamayı sürdürüyor.
Fotoğraf: Kemal Türkler, 1 Mayıs 1977’de (katliam öncesi ) Taksim Meydanı’nda konuşuyor.