tarihini sola döndür.. 4 ekim
23 – Çin’in başkenti Şian’da çıkan köylü isyanında imparator Wang Mang linç edildi.
1669 -Hollandalı ressam Rembrandt 63 yaşında yaşamını yitirdi. 'Dr. Nicolaes Tulp'un Anatomi Dersi' tablosuyla bilinen Rembrandt "Işığın ve gölgelerin ressamı" olarak da anılır.
1816 -Fransız devrimci, sosyalist ve şair Eugène Pottier doğdu. Paris Belediye Meclisi üyesi olarak Paris Komünü'ne seçildi. Komün'ün yenilgisinden sonra, Haziran 1871'de Enternasyonal (L'Internationale) şiirini yazdı. Bestelenen şiiri dünyanın en çok bilinen marşları arasındadır.
1853 - Osmanlı'nın Rusya'ya savaş ilan etmesiyle Kırım Savaşı başladı.
1883 - İstanbul'u Paris'e bağlayan Orient Express ilk seferine çıktı. Avrupa’nın ilk kıtalararası ekspresi olan ‘Orient Express’in ilk seferinde, Paris’ten Varna Limanı’na kadar trenle gelen yolcular, oradan buharlı bir gemiye binerek İstanbul’a hareket etti.
1905- Orville Wright 33 dakika uçakla yol alarak ilk "uçan insan" unvanını kazandı.
1910 -Şair ve yazar Cahit Sıtkı Tarancı doğdu. Otuz Beş Yaş, Memleket İsterim, Abbas ( Haydi Abbas Vakit Tamam) gibi çok sayıda şiiriyle tanınan Tarancı'nın çok sayıda şiiri de bestelenmiştir.
1922- Himaye-i Hayvanat Cemiyeti adıyla Türkiye'deki hayvanları koruma amacı güden ilk dernek kuruldu. Dünyada ise ilk dernek 100 yıl önce İngiltere'de kurulmuştu. Dünyada kurulu bulunan Hayvanları Koruma Dernekleri, 1931 yılında toplanarak 4 Ekim gününü "Dünya Hayvan Hakları Günü" olarak kabul etti.
1926- Medeni Kanun yürürlüğe girdi.
1936 - Türkiye Rumu filozof ve öğretim üyesi İoanna Kuçuradi doğdu. 6-7 Eylül pogromundan ve Varlık Vergisi'nden etkilenen, Hacettepe Üniversitesinde felsefe bölümünü kuran Kuçuradi, insan hakları konusundaki çalışmalarıyla da biliniyordu.
1959- Sovyet uzay roketi Luna-3, Ayın görünmeyen yüzünün ilk fotoğraflarını çekti.
1964 - Antalya Belediyesi'nce düzenlenen ilk ‘Antalya Altın Portakal Film Festivali’ başladı.
1964- Sinema sanatçısı Ahmet Tarık Tekçe 43 yaşında trafik kazasında yaşamını yitirdi. Kötü adam tiplemesiyle yüzlerce filmde rol aldı.
1968- Ankara'da ODTÜ Mimarlık Fakültesi ve İdari İlimler Fakültesi'nde boykot başladı.
1972- Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının avukatlığını yaparken 10 ay hapis cezası alan Niyazi Ağırnaslı hakkındaki karar Yargıtay’ca bozuldu.
1975 - İtalyan teknik direktör ve eski millî futbolcu Cristiano Lucarelli doğdu. İtalyan Komünist Partisi'nin kurulduğu Livorno'da doğan ve aynı kentin takımında futbol oynayan Lucarelli, sosyalist görüşleriyle biliniyor.
1978- Ecevit hükümeti, 4 yeni Amerikan üssünün açılması (Sinop, Pirinçlik, Belbaşı ve Kargaburun) kararını verdi.
1978 - Karikatürist ve çizgi roman sanatçısı Sezgin Burak 43 yaşında yaşamını yitirdi. Tarkan çizgi karakterinin yaratıcısı olan Burak, Yaşar Kemal'in İnce Memed ve Ağrı Dağı Efsanesi kitaplarını da resimlemişti.
1978– Taksim- Sarıyer belediye otobüsünü 40 yolcusuyla Çırağan’da kaçıran silahlı faşistler, otobüsteki 3 genci indirip bir otoyla götürdükleri yerde 2’sini öldürdü 1’ini ağır yaraladı. İTÜ İnşaat Fakültesi öğrencisi Suat Koçer teşhis edilirken diğerinin kimliği saptanamadı.
1981- Hıdır Erdemir, evinde bomba patlaması sonucu yaşamını yitirdi. Erdemir, Devrimci Yol saflarında mücadele ediyordu.
1984– Sosyalist gazeteci-yazar Zaven Biberyan 63 yaşında yaşamını yitirdi. Varlık Vergisi nedeniyle askerliğini 'nafia askeri' olarak yapmıştı. 1965 seçimlerinde TİP'ten milletvekili adayı olmuş, 1968’de TİP’ten belediye meclis üyesi olmuştu. 'Babam Aşkale'ye Gitmedi' kitabı ve Ermeni gazetelerindeki yazılarıyla tanındı.
1986- Türkiye, Avrupa İnsan Hakları Komisyonu'na kişisel başvuru hakkını kabul etti.
1990 -Ermeni asıllı ressam ve gazeteci Agop Arad 77 yaşında yaşamını yitirdi. Çok sayıda kitap kapağını resimledi.
1992- “Kuzey Irak”taki Kürt Parlamentosu Federe Kürt Yönetimi kurulduğunu açıkladı.
1993- Rusya Federasyonu'nda Boris Yeltsin'e bağlı ordu birlikleri, komünistlerin kapatma kararına karşı direndiği parlamento binasını bastı. Yeltsin kendisini azleden Rusya Parlamentosu’nu topa tutturdu. Parlamento liderleri Rutskoy ve Hasbulatov tutuklandı. Ordu komutanları son anda Yeltsin tarafına geçince, özel birlikler parlamentoyu kat kat ele geçirdi. Moskova’da 10 gündür süren çatışmalarda resmen 147 kişi, Rusya Komünist İşçi Partisi’ne göre ise yaklaşık 2 bin kişi öldü.
1994- Ramazan Özüak Diyarbakır Cezaevi operasyonunda yaşamını yitirdi.
1996- Greenpeace, Gökova, Yatağan ve Yeniköy Santrallerinin yargı kararına rağmen çalıştırılmasını protesto eylemi yaptı. Greenpeace üyeleri, kendilerini Gökova Santrali’ne zincirledi.
2000- Sırbistan'da polis Kolubara madenini bastı. 7 bin 500 madenci Devlet Başkanı Slobodan Miloseviç'i protesto için greve çıkmıştı. Madencilerin yardımına halk koştu.
2002- Cemaat Vakıflarının Taşınmaz Mal Edinmeleri ve Bunlar Üzerinde Tasarrufta Bulunmaları Hakkında Yönetmelik MGK'nin görüşleri doğrultusunda değiştirilerek yürürlüğe girdi. Yönetmelik Lozan ve diğer uluslararası antlaşmalarla azınlık statüsü verilen cemaatleri kapsıyor. Musevi, Ermeni, Rumlar dışında kalan azınlıkların hak edinmesinin önü kapatıldı.
2005- Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları'nın (Erdemir) yüzde 46.12'lik hissesinin blok satış ihalesi sonuçlandı. Piyasa değeri 3.4 milyar dolar olan Erdemir 2 milyar 960 milyon 391 bin dolara Ordu Yardımlaşma Kurumu'na (OYAK Holding) satıldı.
2009- Güçlü pes sesiyle kitlelerin kalbini fetheden Arjantinli Mercedes Sosa, 74 yaşında yaşamını yitirdi. Askeri cunta döneminde 1979'da La Plata'da verdiği konser sırasında gözaltına alınan ve şarkı söylemesi yasaklanan komünist sanatçı, Avrupa'ya giderek önce Paris'e, sonra Madrid'e yerleşti. Sanatçı, ancak 1982 yılının Ocak ayında konser vermek için ülkesine dönebildi.
2010 -Gazeteci, yayıncı ve çevirmen Turhan Ilgaz 65 yaşında yaşamını yitirdi. Cumhuriyet, Milliyet gibi gazeteler ve Yeni Gündem gibi dergilerde çalışan Ilgaz, çok sayıda çeviriye imza attı.
2013 - Vietnam Savaşı'nda komünist Kuzey Vietnam birliklerinin komutanı Võ Nguyên Giáp 98 yaşında yaşamını yitirdi. Vietnam Halk Savaşı ve Halk Savaşı Halk Ordusu kitapları dilimize de çevrilen 'Komutan Giap' dünyanın en iyi gerilla savaşı stratejistleri arasında sayılıyordu.
2017- THKP/C kurucularından yazar ve çevirmen Oktay Etiman 70 yaşında yaşamını yitirdi. Etiman, başta İsrail Elçisi Efraim Elrom'un rehin alınması olmak üzere çok sayıda eylemden sorumlu tutulmuş ve uzun yıllar cezaevinde kalmıştı. 68 kuşağının sembol isimleri arasındaydı.
Fotoğraf: Oktay Etiman