tarihini sola döndür.. 30 ekim..

Ethem Dinçer

tarihini sola döndür.. 30 ekim..

1730 -Divan şairi Nedim 49 yaşında yaşamını yitirdi. Lale Devri'nin önemli şairlerindendi.

1873 - Teodor Kasap tarafından çıkarılan mizah gazetesi Hayal yayınlanmaya başlandı.

1905 - Aspirin ilk kez satışa sunuldu.

1918 - Mondros Mütarekesi imzalandı. 1. Dünya Savaşı'nda yenilen Osmanlı İmparatorluğu, ağır şartlar içeren anlaşmayı kabul etti.

1919 - Sedat Simavi tarafından çıkarılan siyasi mizah dergisi Diken yayınlanmaya başladı.

1920 - Avustralya Komünist Partisi Sidney'de kuruldu.

1922- Benito Mussolini İtalya’nın başbakanı oldu. İtalya Kralı Mussolini’yi Roma’ya çağırarak yeni hükümeti kurma görevini verdi; Faşist Parti’nin mecliste sadece 36 Milletvekili bulunuyordu. Meclis’te milliyetçi, liberal, katolik partilerin Milletvekilleri, sol-sosyalist 106 Milletvekilinin ret oyuna karşı 306 Milletvekili ile Mussolini hükümetine onay verdi. 15 bakanlıktan 4’ünü alan Faşist Parti’nin lideri Mussolini KHK’lar çıkararak sermayeden ve toprak ağalarından alınan vergileri iptal etti. Mussolini, topraksız köylülerin ve işçilerin işgalindeki toprakları ve fabrikaları sahiplerine geri verdi, 8 saatlik iş gününü iptal etti.

1923 - Mustafa Kemal Paşa, Başbakanlığa İsmet Paşayı (İnönü) atadı. TBMM'de güvenoyu alan İsmet İnönü Cumhuriyet’in ilk Başbakanı oldu.

1937 -Bolşevik devrimci, Sovyet devlet adamı Aleksandr Şotman 57 yaşında kurşuna dizildi. Şubat ve Ekim Devrimlerinde görev alan, Komünist Parti Merkez Komite üyeliği de yapan Şotman, Troçkist olduğu iddiasıyla idam edildi.

1937- Ankara Gar Binası törenle açıldı.

1938- Orson Welles’in radyoya uyarladığı Dünyalar Savaşı oyunundaki Marslıların istilasını gerçek sanan Amerikalılar büyük panik yaşadı.

1939 - Oyuncu, senarist, yönetmen ve yapımcı Tanju Gürsu doğdu. 1978 yılında Türk sinemasındaki sosyal haklar için ve sansüre karşı 3 bini aşkın kişiyle Ankara'ya yapılan yürüyüşe liderlik etti.Türkiye Sinema Eseri Sahipleri Meslek Birliği (SESAM), Sinema Oyuncuları Derneği (SODER) ve Film Yapımcıları Derneği'nin (FİYAP) kurucularından oldu.

1951 -Polis müdürlüğü, Adalet ve İç İşleri Bakanlığı'da yapan Mehmet Ağar doğdu. Çok sayıda 'faili meçhul' ve işkence davasına karıştığı iddia edilen Ağar, 'Derin Mehmet' olarak da biliniyor.

1955- Yaşar Kemal’in “İnce Memed” romanının birinci cildi yayınlandı. Roman, Şubat-Mayıs 1954’de ilk kez Cumhuriyet Gazetesi’nde tefrika edilmişti.

1960 - Arjantinli futbolcu Diego Maradona doğdu. Dünyanın en iyi futbolcuları arasında gösterilen Maradona, Che dövmesi ve Fidel Castro'yla dostluğuyla da biliniyordu.

1961 - Sovyetler Birliği, Arktik Okyanusu'nda yer alan Novaya Zemlya takımadasında 58 megaton gücünde bir Hidrojen bombası denemesi yaptı. Bu Dünyada meydana gelmiş insan elinden çıkmış en güçlü patlamaydı.

1961- Zam talebiyle sakal uzatma eylemi yapan Devlet Su İşleri işçileri, ücretler artırılınca sakallarını törenle kestiler.

1961 - Türkiye ve Almanya resmî işçi alım anlaşmasını imzaladılar.

1965- Endonezya’da 3 milyon üyeli Komünist Parti’nin 18 Ekim’de feshedilmesinin ardından Başbakan Sukarno diğer partilerin de feshini istedi. Endonezya’da orta rütbeli solcu subaylar 30 Eylül’de Genel Kurmay Başkanı ile 5 generali öldürüp “Devrimci Konsey” ilan etmişler, ancak daha sonra darbe girişimi bastırılmıştı. Endonezya’da 30 Eylül’deki “darbe girişimi” gerekçe gösterilerek Komünist Parti üyelerine karşı ülke çapında “sürek avı” başlatmıştı.

1965– TİP MYK üyesi Behice Boran: ”Ecevit fikir özgürlüğünden, demokrasiden söz ediyor, sonra, ‘ortanın solu sola duvar çekmiştir’ diye demeç veriyor. AP’yi de sağa duvar çekmeye davet ediyor. Bu sola açılmak değildir; solu kapamak, AP’yi de işbirliğine davet etmektir.”

1968- TMGT, AÜTB, ODTÜÖB ve DÖB'ün başlattığı Samsun Ankara yürüyüşü başladı. “Tam Bağımsız Türkiye İçin Mustafa Kemal Yürüyüşü” olarak bilinen eylemde Deniz Gezmiş, Hüseyin Cevahir ve Cihan Alptekin de bulunuyordu.

1970- Proleter Devrimci TİP Kurultayı sona erdi.

1973 - Boğaziçi Köprüsü açıldı. İki kıtayı birleştiren ilk köprüydü.

1980 - Bülent Ecevit, CHP Genel Başkanlığından istifa etti. Cuntacılar, istifa dilekçesinin basında yayınlanmasını engellediler.

1980– İstanbul Süreyyapaşa’da, ormanlık alanda eğitim yaparken elinde bomba patlayan TKP/ML militanı Yaşar Yiğit yaşamını yitirdi.

1980– Fatsa kırsalında yapılan bir operasyonda yakalanan Devrimci Yol militanı Sadi Ekiz, sorgu gerekçesiyle götürüldüğü Çullu Tepesi'nde kurşuna dizildi.

1983 - Arjantin'de yedi yıllık askerî rejim sonrasında ilk demokratik seçimler yapıldı.

1983– Dersim Hozat’ta kolluk güçleriyle girdiği çatışmada, TKP/ML-TİKKO militanı Tekin Çakmak’ın yakaladıktan sonra işkenceyle öldürüldüğü açıklandı.

1993- Dilbilimci Ömer Asım Aksoy 95 yaşında yaşamını yitirdi.

1994- Sivas Katliamı davasında ölüm cezası istenen Y.Karataş’ın firarda olduğu 14 ay boyunca Sivas’taki evinde yaşadığı ortaya çıktı.

1998– Türkiye’ye giriş yaptığında gözaltına alınan Yalçın Küçük, kesinleşmiş 2 yıllık hapis cezasını çekmek üzere Edirne Cezaevi’ne gönderildi.

2004 Irak'ta El Arabiya televizyonunun Bağdat bürosuna bombalı saldırı yapıldı; en az yedi kişi öldü,19 kişi yaralandı. Eylemi üstlenen "1920 Tugayları", "Arapça konuşan ABD casuslarının binasını hedef aldık" dedi.

2004- İçişleri Bakanı Abdülkadir Aksu, Abdullah Çatlı, Oral Çelik,Haluk Kırcı ve Alaattin Çakıcı gibi ülkücülerin MİT tarafından kullanıldığına ilişkin eski MİT’çi Mehmet Eymür’ün iddialarına istinaden CHP Grup Başkanvekili Kemal Anadol’un soru önergesini cevapladı: ”Devlet sırrıdır.”

2009 - Fransız antropolog ve etnolog Claude Lévi-Strauss 101 yaşında yaşamını yitirdi.

2013– Kültür Bakanlığı, Gezi Direnişi’ne destek verdikleri gerekçesiyle 15 özel tiyatroya devlet yardımını kesti.

2015 -Tiyatro eleştirmeni ve yazar Üstün Akmen 72 yaşında yaşamını yitirdi. Can Yayınlarında yöneticilik yapmış, Cumhuriyet ve Evrensel Gazetesinde yazılar yazmıştı.

2015- Gaziantep’te takip edilen bir araçtan inip tekbirlerle polis aracına 2 el bombası atarak kaçan 2 IŞİD’li yakalandı. Araçta intihar yelekleri ve IŞİD’lilerden biri üzerinde Cumhuriyet Ankara bürosunun adresi bulundu. Gazetenin Ankara ve İstanbul büroları korumaya alındı.

2020 -Siyasetçi ve eski başbakan Mesut Yılmaz 73 yaşında öldü. ANAP'ta siyaset yapan, Özal'ın 'prensleri' arasında gösterilen Yılmaz, Yüce Divan'da yargılanmıştı.

2020 - İngiliz gazeteci ve yazar, Ortadoğu uzmanı Robert Fisk 74 yaşında yaşamını yitirdi.

Fotoğraf: ‘Tam Bağımsız Türkiye İçin Mustafa Kemal Yürüyüşü’, en önde Deniz Gezmiş görülüyor.

İlk yorum yazan siz olun
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.