tarihini sola döndür.. 24 ekim..

Ethem Dinçer

tarihini sola döndür.. 24 ekim..

1857- FİFA ve İngiltere Futbol Federasyonuna göre dünyanın bugüne kadar gelen ilk futbol kulübü Sheffield kuruldu. Cambridge Üniversitesi de ilk futbol klübünün aynı yıl üniversite bünyesinde kurulduğunu iddia ediyor.

1882 - Alman bilim insanı Robert Koch, verem mikrobunu keşfetti.

1886 -SSCB Politbüro üyesi komünist lider Grigol Orconikidze doğdu. Stalin'in yakın dostuydu.

1910 -Matematikçi ve bilim insanı Cahit Arf doğdu. "Matematik de resim, müzik ve heykel gibi bir sanattır" diyen Arf'ın silueti ve formülleri 10 liralık banknotlarda yer almaktadır.

1923- TBMM, saltanatın kaldırılmasının yıl dönümü olan 1 Kasım tarihini ulusal egemenliğin simgesi olarak Hakimiyet Bayramı adıyla resmi bayram ilan etti. 1935 yılında 23 Nisan'la birleştirilerek kutlanmaya başlandı.

1923– İstanbul tramvayında bulunan haremlik – selamlık perdesi kaldırıldı.

1929 - New York Borsasında hisse senetleri düştü. “Kara Cuma” olarak adlandırılan bu çöküş sürecini izleyen bunalım, dünya dış ticaretinde ciddi bir daralma yarattı.

1933 -Sinema ve tiyatro oyuncusu Suna Pekuysal doğdu. Haldun Dormen’in sahneye koyduğu "Lüküs Hayat" adlı müzikalde Zihni Göktay ile 14 yıl aralıksız olarak oynadı. Ergun Köknar'la evli olan sanatçı çok sayıda oyun ve filmde de rol aldı.

1944 - Tarihte inşa edilmiş en ağır savaş gemisi olan 71.000 tonluk "Musashi", Leyte Körfezi Muharebesi sırasında Amerikan uçak gemilerinden kalkan uçaklar tarafından batırıldı. 2399 kişilik mürettebattın 1076'sı öldü.

1945 - Birleşmiş Milletler Antlaşması yayınlandı ve BM kuruldu.

1945 - II. Dünya Savaşı sırasında, Nazilerin Norveç'i işgal etmesine yardım eden, daha sonra Hitler'in Norveç Başbakanı yaptığı Faşist Parti lideri Vidkun Quisling kurşuna dizildi.

1947 - Walt Disney, Amerikan Aleyhtarı Faaliyetler Komitesi (HUAC)'nde ifade vererek Komünist olduklarına inandığı bazı çalışanlarının isimlerini komiteye verdi. Walt Disney Komite’ye verdiği ifadede: “Komünistlerin Hollywood’a sızdığı bir gerçek.” dedi. Komite (HUAC), toplantılarına gelip ifade vermeyi reddeden Hollywood’dan 1 yapımcı, 2 yönetmen ve 7 senaristin “komünist”olduğuna karar verdi. ABD Temsilciler Meclisi, komünist olduğuna hükmedilen “Hollywood 10’lusu”nu 1 yıl hapis ve film endüstrisinde çalışmama cezasına çarptırdı.

1955-Bayındırlık Bakanı Muammer Çavuşoğlu, 6-7 Eylül olayları sonrası İzmir Yunan Konsolosluğu'nu ziyaret ederek hükümetin taziyelerini iletti ve göndere Yunan bayrağını bizzat çekti.

1956 - Gazeteci Bedii Faik, Cumhurbaşkanına hakaretten 6 ay hapse mahkûm edildi.

1962- Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri’nin Küba’yı denizden ablukaya alma kararını kayıtsız şartsız desteklediğini açıkladı. Türkiye, ekonomik abluka kararını uygulayan ilk devlet oldu.

1964 - Amerikalı insan hakları savunucusu Martin Luther King'e, Nobel Barış Ödülü verildi.

1965 - Nüfus sayımı yapıldı. Türkiye'nin nüfusu: 31.391.207

1966- Cumhuriyet Halk Partisi 18. Olağan Kurultayı, Zonguldak Milletvekili Bülent Ecevit'i Genel Başkan İsmet İnönü'nün de desteğini alarak Genel Sekreter seçti. 43 üyeden 31’i Ecevit'i destekledi. MYK’ya da “ortanın solu” açılımı yanlıları seçildi.

1969- Şair Behçet Kemal Çağlar 61 yaşında yaşamını yitirdi.. Faruk Nafiz Çamlıbel ile birlikte Onuncu Yıl Marşı'nı yazmıştır.

1970- Şili’de 5 Eylül’deki seçimde % 36.3 oy alan sosyalist Salvador Allende, Kongre’deki oylamada büyük oy farkıyla Devlet Başkanı seçildi.

1972- Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi (SBF) Anayasa profesörü Mümtaz Soysal, Ankara Sıkıyönetim Askeri mahkemesi’nce 6 yıl 8 ay hapse mahkum edildi. Soysal, “Anayasaya Giriş” kitabında Marksizm propagandası yaptığı gerekçesiyle yargılanıyordu. Soysal, 1961 Anayasası'nı yazanlar arasındaydı.

1975 - Türkiye'nin Paris Büyükelçisi İsmail Erez ve makam şoförü Talip Yener öldürüldü. Saldırıyı 'Ermeni Soykırımı Adalet Komandoları' adlı örgüt üstlendi.

1975– İzlanda’da evde ve işyerlerindeki kadınlar bir gün süresince çalışmadı.

1978- İzmit’te yol yapım şantiyesinde çalışan ve TKP/ML sempatizanı olduğu açıklanan Hasan Yaşar’ın işyerindeki devrimci faaliyetlerinden dolayı, patronunun yönlendirmesi sonucu faşist militanlar tarafından öldürüldüğü açıklandı.

1978-İstanbul’da da Gıyasettin Yörük faşistler tarafından öldürüldü.

1978-Elazığ cezaevinde, faşistlerin saldırısı sonucu devrimci tutuklulardan Lütfü Engin öldürüldü.

1979- Sıkıyönetim 19 İlde 2 ay daha uzatıldı.

1979– Devrimci Yol militanı Sedat Fırat Eskişehir Vişnelik mahallesinde faşistler tarafından öldürüldü.

1983- “THKP-C Kurtuluş” üyesi 4 kişiyi ölüm cezasına çarptıran Askeri Mahkeme, devrimcilerin “Varlıkları ile yoklukları arasında ülke çıkarları yönünden bir fark bulunmuyor.” diyerek idam cezalarını savundu.

1984- Türkiye Yazarlar Sendikası’nı “yasadışı örgüte dönüştürdükleri” iddiasıyla Aziz Nesin ve arkadaşları 8-15 yıl hapis istemiyle yargılanıyor.

1984– “Tutukevinin düzenini bozan” tutuklunun da -hakim kararıyla- hücreye konulabileceğine dair değişiklik TBMM’de kabul edildi. Daha önce sadece hükümlüler hücreye konulabiliyordu.

1989- Ankara’da görülen ”Yeşilyurt köylülerine dışkı yedirilmesi” davasının 2.duruşmasında, sanık binbaşının tutuklanması talebi reddedildi.

1989– Haftalık “2000’e Doğru” dergisinin son sayısı, başyazar Doğu Perinçek’in Abdullah Öcalan ile söyleşisinin yayınlanması nedeniyle DGM’ce toplatıldı.

1992-Türk Silahlı Kuvvetleri’nin, PKK’nın Kuzey Irak’taki Hakurk kampını imha ettiği açıklandı.

1993- PKK tarafından 18 Ekim günü kaçırılanlardan TKP/ML taraftarı Mehmet Yeşil’in işkenceyle öldürüldüğü açıklandı.

1996– Vehbi Koç’un cenazesi Zincirlikuyu Mezarlığı’ndan çalındı.

2000- Ankara Ulucanlar Cezaevi'nde 20 Eylül 1999'da 10 tutuklunun ölümüyle sonuçlanan operasyonun davasında polis, sanık yakınlarına müdahale etti; 25 yaralı, 45 gözaltı var.

2000- DSP Aydın Milletvekili, TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Başkanı Sema Pişkinsüt görevden alındı. Komisyon üyeleriyle birlikte Türkiye'nin dört bir yanındaki cezaevlerini ziyaret eden Pişkinsüt, tutuklu ve hükümlülerle yaptığı görüşmeler sonucunda sistematik işkenceyi belgeleyen kapsamlı raporlar hazırladı. Bu çalışmalar, özellikle 'hayata dönüş' operasyonları ve F tipi cezaevlerine geçiş sürecinde devletin güvenlik politikalarıyla karşı karşıya gelmesine neden oldu. Pişkinsüt daha sonra partisinden istifa ederek siyasi mücadelesini farklı platformlarda sürdürmüş, ancak 'işkenceye karşı verilen mücadelenin sembol ismi' olarak hafızalardaki yerini korumuştur.

2001- İrlanda Cumhuriyet Ordusu (IRA), Sinn Fein lideri Gerry Adams'ın "silahlarınızı bırakın" çağrısına uydu. Uluslararası silahsızlanma komisyonunun üyelerinin gözü önünde silahlarını imha etmeye başladı.

2004- Irak’ın Bakuba kenti yakınlarında enselerinden vurularak öldürülmüş 49 acemi askerin cesedi bulundu. Eylemi Ürdünlü Ebu Musab Zarkavi’nin Kaide’nin Irak’ta Cihad Grubu “dönekleri vurduk” diyerek üstlendi.

2005 -Amerikalı insan hakları savunucusu Rosa Parks 92 yaşında yaşamını yitirdi. Siyah olan Parks, 1955'te Montgomery, Alabama'daki bir otobüste ırk ayrımcılığı yasalarına karşı gelerek yerinden kalkmayı reddetmesiyle tanınmaktadır. O tarihlerde siyahlar belediye otobüslerinde oturma hakkına sahip değildi. Bu eylemi, Montgomery otobüs eylemini başlatmıştır. Parks "sivil haklar hareketinin annesi" olarak da anılır.

2005– İslami Cihad örgütünün Batı Şeria’daki lideri Luay Saadi İsrail güçlerinin yaptığı operasyonla öldürüldü.

2007-Beşiktaş’ın Liverpool ile İnönü Stadyumu’ndaki Şampiyonlar Ligi maçında Çarşı grubu Kazdağları’nda siyanürlü altın arama faaliyetlerine karşı pankart açtı.

2008– Engin Çeber’in ölümüyle ilgili olarak açılan soruşturmada 90 polis yüzleştirme için Bakırköy Cumhuriyet Savcılığı’na götürüldü. Çeber’le birlikte gözaltına alınan 3 kişiyle yüzleştirilen polislerden 15’i teşhis edildi.

2015- HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş Batman’da belediye tarafından düzenlenen “Daha Tutuklanmamış Belediye Eş Başkanları İle Buluşma” konulu toplantıya katıldı.

Fotoğraflar: Rosa Parks

İlk yorum yazan siz olun
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.