tarihini sola döndür.. 21 eylül..
1860 - Alman filozof Arthur Schopenhauer 72 yaşında yaşamını yitirdi. Alman idealizmini reddeden, ateizmi savunan Schopenhauer, Nietzsche'yi de etkilemiştir.
1900 -Klasik Türk müziğinin büyük ustalarından, Rum ut ve lavta sanatçısı Yorgo Bacanos İstanbul'da doğdu.
1932 - Yazar Ahmet Rasim 68 yaşında yaşamını yitirdi. Çeşitli edebiyat dallarında çok sayıda kitabı bulunan Ahmet Rasim, Çâre bulan olmadı bu yâreye, Bu akşam gün batarken gel gibi bestelerin sözlerini de yazmıştı.
1934-Kanadalı yazar, şair, söz yazarı ve müzisyen Leonard Cohen doğdu.
1938-İlk televizyon haber programı, İngiliz yayın kuruluşu BBC'de yayınlandı.
1942- Hükümet, pek çok kentteki yeni üretilen pamuklara el koydu.
1943- Sovyet Kızılordusu 250 bin askerle taarruza geçerek Nazi ordusunun işgalindeki Çernikov kentini geri aldı.
1947- Zonguldak Kozlu'da maden ocağında grizu patlamasında 48 madenci yaşamını yitirdi.
1947-Kitapları 350 milyondan fazla satan Amerikalı yazar, senarist Stephen King doğdu. Korku, kurgu ve polisiye tarzında yazdığı pek çok kitabı filme de alındı.
1948 - Kuvâ-yi Seyyâre'nin kurucusu ve lideri Çerkes Ethem 62 yaşında yaşamını yitirdi. İngiliz ve Yunan birliklerinin ilerlemesini durduran, padişah yanlısı çok sayıda ayaklanmayı bastıran Çerkez Ethem, Kurtuluş Savaşı'nın kazanılmasında büyük katkı yaptı. Sosyalist görüşleri de olduğu iddia edilen Ethem, düzenli orduya katılmayı kabul etmedi, Mustafa Kemal'le anlaşmazlığa düşerek ülkeden ayrıldı. Ürdün'de yaşamını yitirdi.
1948 - Gazeteci, köşe yazarı, yorumcu ve siyasetçi Cengiz Çandar doğdu. 68 kuşağı öğrenci hareketlerine ve Aydınlık çevresinde yer aldı. Filistin'de bulundu. Ortadoğu politikaları konusunda Özal'a danışmanlık yaptı. 2023'de DEM Parti milletvekili oldu.
1950-Sinema sanatçısı Hale Soygazi doğdu. Kara Murat filmlerinde yer alarak oyunculuğa başlayan sanatçı, Bir Yudum Sevgi, Kadının Adı Yok gibi filmlerde rol aldı. Ahmet Özhan'la 9 yıl evli kaldı. Barış Pirhasan'la uzun süren ilişkisi sonrası, Murat Belge ile evlendi.
1959 -Yazar, siyasetçi ve diplomat Ruşen Eşref Ünaydın 67 yaşında yaşamını yitirdi. 'Edebi mülakat' tarzını yaratan, söyleşileriyle tanınan yazar, alfabenin oluşumunda ve Türk Dil Kurumu'nun kuruluşunda yer almıştı.
1962- Kadınlar, artan kadın kaçırma olaylarını protesto yürüyüşü yaptılar. Pankartlardan birinde, “Başkaları ayla, biz ayılarla uğraşıyoruz” yazıyordu.
1966 - Kürt siyasetçi Neçirvan Barzani doğdu. Molla Mustafa Barzani'nin torunu, Mesud Barzani'nin yeğeni, İdris Barzani'nin oğludur. Kürdistan Bölgesel Yönetimi Devlet Başkanıdır.
1970- Adana Bossa Fabrikası'nda sendikayla anlaşmazlığa düşen 4.000 işçi direnişe geçti.
1974 - Eczacı ve siyasetçi Özgür Özel doğdu. 2011 yılında CHP Manisa milletvekili olarak TBMM'ye girdi. 2015'de CHP'de grup başkanı, 2023'de genel başkan oldu. Kemal Kılıçdaroğlu'nun CHP'ye kayyum olarak atanması sonrası partiden ayrılarak Yeni Parti'yi kurdu. Genel başkanlığı ve ana muhalefet partisi liderliğini sürdürüyor.
1975- Ressam ve şair Bedri Rahmi Eyüboğlu 64 yaşında yaşamını yitirdi. Anadolu motiflerini işlediği resim, vitray, seramik gibi eserleriyle, Anadolu halk şiirinden etkilenen şiirleriyle tanındı. Sabahattin ve Muaala Eyüboğlu'nun kardeşi olan Bederi Rahmi'nin Nazım Hikmet için yazdığı 'Zindanı Taştan Oyarlar' şiiri, Zülfü Livaneli'nin 'Yiğidim Alanım Burada Yatıyor' bestesiyle milyonların söylediği bir şarkıya dönüştü.
1976- DİSK’in “genel yas” direnişi sona erdi. DİSK Genel Merkezi arandı, karar defterlerine el konuldu. DİSK Genel Sekreteri Mehmet Karaca İstanbul’da tutuklandı. Genel Başkan Kemal Türkler ve 4 yönetici hakkında gıyabi tutuklama kararı çıkarıldı.
1976–İskenderun'da İSDEMİR fabrikasında bir işçi oruç tutmadığı ve sigara içtiği için başka bir işçi tarafından başına boru parçasıyla vurularak öldürüldü.
1977 - Milliyetçi Cephe Hükûmeti bir yılda üçüncü kez devalüasyona başvurdu. Dolar 19,25 lira, Mark 8,27 lira oldu.
1984- Arjantin’de “Kayıplar Ulusal Komitesi Raporu” Devlet Başkanı Raul Alfonsin’e sunuldu: “1976-1983 Askeri Cunta döneminde yaklaşık 9 bin kişi kaybedildi.”
1989-Senarist, yapımcı ve yönetmen Ertem Eğilmez 60 yaşında yaşamını yitirdi. Hababam Sınıfı, Mavi Boncuk, Kibar Feyzo, Banker Bilo, Namuslu, Arabesk gibi çok sayıda filmi sinemaya kazandırdı.
1991 - Ermenistan, Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığını kazandı.
1995- Buca Cezaevinde yoğunlaşan baskıları protesto için sayım vermeyen mahpuslara yönelik operasyonda jandarma silah kullandı; Devrimci Sol davalarından yargılanan Yusuf Bağ , Turan Kılıç ve Uğur Sarıaslan adlı mahpuslar jandarma kurşunuyla ölürken, ayrıca 15 er ve 41 tutuklu yaralandı.
1997- CHP Gençlik Kolları’nın Tunceli’de yaptığı incelemede, kent nüfusunun % 53’ünün göç ettiği saptandı. Okuma-yazma oranının %95 olduğu Tunceli’de son 4 yıldır hiç bir köy okulunda eğitim verilemediği, 1994’den bu yana 151 köy, 500 mezranın yakıldığı-boşaltıldığı belirtildi.
2006- Venezüela Devlet Bakanı Hugo Chavez, BM toplantısında ‘Bush’un Irak’ta soykırım yaptığını, yargılanması gerektiğini’ söyledi.
2005– 20 Ağustos-20 Eylül arasında bir ay eylemsizlik kararı alan PKK, süreyi AB ile müzakereye başlama tarihi 3 Ekim’e kadar uzattığını açıkladı.
2008- 20 Ağustos 1981’de idam edilen devrimci Mustafa Özenç’in ailesine yazdığı son mektup 27 yıl sonra kardeşine ulaştırıldı. Gazeteci Akın Bodur'un idamda görevli olan 'gözlemciden' yıllar sonra aldığı mektup aileye iletildi.
2010– İstanbul Tophane’de açılış yapılan iki sanat mekanına, içki içildiği gerekçesiyle sopalı saldırı düzenlendi. Açılışa katılan beş kişi saldırıda yaralandı.
2013– Gezi Direnişi sürecinde, “Camide içki içildiğini görmedim” diyen Dolmabahçe Camii müezzini Fuat Yıldırım, ”6 aylığına” Kayabaşı köyüne sürüldü.
2015– IŞİD’e karşı “Birleşik Özgürlük Güçleri” saflarında savaşmak için Rojava’ya giden Aziz Güler bir operasyon sırasında mayın patlaması sonucu hayatını kaybetti. Güler, Öğrenci Gençlik Sendikası (GENÇ-SEN) kuruculuğu ve SDP Parti Meclisi üyeliği görevlerinde bulunmuştu. Güler'in cenazesi iki ay sınırda bekletildi.
2017- Okmeydanı Cemevi’nde polis tarafından öldürülen Uğur Kurt’un ailesinin İçişleri Bakanlığı aleyhine açtığı davada, “tam kusurlu” bulunan Bakanlık aileye toplam 734 bin 162 TL maddi ve manevi tazminat ödemeye mahkum edildi.
Portre: Çerkez Ethem
Çizim: Hakan Eken
Fotoğraf: Aziz Güler