TARİHİNİ SOLA DÖNDÜR.. 18 EKİM..
1822 - Osmanlı Devlet adamı ve sadrazam Mithat Paşa doğdu. Kanuni Esasi'yi (Anayasa) hazırlayanlar arasındaydı.
1867 - ABD, Alaska'yı Rusya'dan 7,2 milyon dolar karşılığında alarak topraklarına kattı. ABD kamuoyunda 'çok pahalı' olduğu gerekçesiyle başlayan eleştiriler, büyük altın kaynakları bulununca sona erdi.
1878- Almanya’da 'Sosyalistlere Karşı Yasa' kabul edildi.
1920 - Türkiye Komünist Fırkası, Ankara'da 'resmen' kuruldu. Mustafa Kemal'in kurdurttuğu resmi Komünist Partisi'nin kurucuları Tevfik Rüştü Aras, Mahmut Esat Bozkurt, Celal Bayar, Yunus Nadi, Kılıç Ali, Hakkı Behiç Bayiç, İhsan Eryavuz, Refik Koraltan, Eyüp Sabri Akgöl ve Süreyya Yiğit'ti. Daha sonra Fevzi Çakmak, Ali Fuat Cebesoy, Refet Bele, İsmet İnönü ve Kâzım Karabekir de partiye katıldılar. Yunus Nadi'nin Anadolu'da Yeni Gün gazetesi ise partinin yayın organı oldu. Komintern üyelik başvurusunu kabul etmeyince, parti üç ay sonra kapatıldı.
1920 -Yunan sinema oyuncusu ve eski Kültür Bakanı Melina Mercuri doğdu. Cuntaya karşı mücadele eden Mercuri, çok sayıda filmde de rol almıştı.
1922 - İngiliz yayın kuruluşu BBC (British Broadcasting Company, sonradan British Broadcasting Corporation) kuruldu. Dünyanın 'en tarafsız' yayıncılığını yaptığı iddia edilen BBC, kendi hükümetine karşı yayınlarıyla da bilinir.
1925 -Arnavut siyasetçi Ramiz Alia doğdu. 2. Dünya Savaşı'nda partizanlarla birlikte faşistlere karşı savaşan Alia, Enver Hoca sonrası ülkeyi yöneten son komünist liderdi.
1931 - Amerikalı bilim insanı Thomas Edison 84 yaşında yaşamını yitirdi. Dünyayı gerçek anlamıyla 'aydınlatan' bilim insanlarından biriydi. 1093 patentinin arasında elektrik enerjisi üretimi, kitle iletişimi, ses kaydı, fonograf, film kamerası, ampul de vardı.
1940 -Siyasi tarih ve dış ilişkiler konusunda uzman olan, akademisyen Oral Sander doğdu.
1942 - Radyo ve Televizyon sunucusu Aylin Özmenek doğdu. Varlık Özmenek'le evli olan sunucu, TRT'de 44 yıl çalışmıştı.
1967 - Sovyetler Birliği'nin fırlattığı Venera 4 uzay aracı Venüs gezegenine ulaştı ve Dünya dışında bir gezegenin atmosferini inceleyen ve gezegenler arası yayın yapan ilk araç oldu.
1968 - Dünya Olimpiyat Komitesi, iki zenci atleti (Tommie Smith ve John Carlos) madalya töreni sırasında 'kara güç selamı' verdikleri gerekçesiyle cezalandırdı. Meksiko Olimpiyatlarında madalya kazanan atletler ırkçılığı protesto etmek için yumruklarını sıkarak selam vermişlerdi.
1970 Türkiye Devrimci Gençlik Dernekleri Federasyonu (DEV-GENÇ) başkanlığına Ertuğrul Kürkçü seçildi.
1977 Almanya'daki Kızıl Ordu Fraksiyonu (RAF) liderlerini hapisten kurtarmak üzere Filistinli eylemcilerce kaçırılan Lufthansa uçağına Alman GSG-9 komandoları Somali'nin Mogadişu havalimanında baskın düzenledi. 3 eylemci öldürüldü, 88 yolcu kurtarıldı. Aynı gün, rehin sanayici (eski SS subayı) Schleyer de öldürülmüş bulundu. Aynı gece Almanya’da Stammheim cezaevindeki tek kişilik hücrelerde bulunan RAF liderleri, Andreas Baader (ensesinden kurşunlanmış), Gudrun Ensslin (asılmış) ve J.Jan Raspe (kurşunlanmış) ölü, Irmgard Möller (kurşunlanmış) yaralı olarak bulundu. Hükümet ölümlerin intihar olduğunu bildirdi. RAF hiçbir açıklama yapmadı. Kızılordu Fraksiyonu (RAF) kurucularından Ulrike Meinhof da 1.5 yıl önce (9 Mayıs 1976’da) tecrit hücresinde ölü (asılmış) bulunmuştu.
1977- Halkın Kurtuluşu gazetesi sorumlu müdürü Mustafa Yıldırımtürk için 18 kez tutuklama kararı çıktı.
1978 - İspanyol komünist Ramón Mercader 64 yaşında yaşamını yitirdi.1940 yılında Meksika'da Rus komünist ideolog Lev Troçki'yi öldürdü. Cinayetten hüküm giyerek Meksika hapishanesinde 20 yıl hapis yattı; hapisteyken Josef Stalin, onu gıyaben Lenin Nişanı ile ödüllendirdi.
1979– Afyon’da, TKP/ML taraftarı Mustafa Kemal Alpınar faşistler tarafından öldürüldü.
1979– Ankara İncesu Sivaslı mahallesinde, bir gün önce Mehmet Adil Olcay’ın öldürülmesini protesto eden kitlenin üzerine polisin ateş açması sonucu Devrimci Yol militanı Necla Yalçın vurularak yaşamını yitirdi.
1979- Balgat katliamının iki sanığı Mustafa Pehlivanlı ve İsa Armağan idama mahkum edildi. 10 ağustos1978'de Ankara Balgat'ta genellikle solcuların gittiği 4 kahve taranmış, 5 kişi ölmüş,11 kişi yaralanmıştı.
1982- 574 devrimcinin yargılandığı Ana Devrimci-Yol davası başladı. 186 kişi idam cezası istenen davada ilerleyen günlerde yargılananların sayısı 723 kişiye yükseldi.
1984- İletişim Yayınları'nın çıkarttığı Yeni Gündem dergisi kapatıldı.
1988- 7 Ekim'de, Tuzla'da TİKKO üyesi olduğu öne sürülen dört kişi öldürülmesi olayına karışan16 polise 56'şar yıl hapis cezası istemiyle dava açıldı.
1990– Emin Çölaşan “Turgut Nereden Koşuyor” adlı kitabından dolayı Cumhurbaşkanı Turgut Özal ve eşi Semra Özal’a 5’er milyon TL tazminat ve ayrıca yayıncı Kemal Karatekin’le beraber 70 milyon TL (yasal faiziyle yaklaşık 180 milyon TL) “haksız kazanç” tutarı ödemeye mahkum oldu.
1991 - Azerbaycan, Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığını ilan etti. İlk defa 28 Mayıs 1918'de bağımsız olan Dünya Azerileri, bugünü "Cumhuriyet günü" olarak kutluyorlar.
1996- Gazeteci Metin Göktepe'nin gözaltında dövülerek öldürülmesiyle ilgili dava Aydın'da başladı.
1996 -Yargıtay, Yaşar Kemal’e “Düşünceye Özgürlük” kitabındaki yazısında “halkı sınıf, ırk, din, mezhep veya bölge farklılığı gözeterek kin ve düşmanlığa açıkça tahrik ettiği” gerekçesiyle DGM’ce verilen 1 yıl 8 aylık hapis, 466 bin TL para cezasını onadı. Yargıtay, yayıncı Erdal Öz’e DGM’ce verilen 466 bin TL’lık para cezasını da onadı.
1996 -Çocuk ve gençlik romanları yazarı Kemalettin Tuğcu 94 yaşında yaşamını yitirdi. 300'den fazla roman yazdı.
2001- F tipi cezaevlerine karşı yapılan ölüm orucu eyleminde Komünist Partisi İnşası Örgütü üyesi olduğu iddiasıyla yargılanan Ali Ekber Barış, eyleminin 157. gününde yaşamını yitirdi. 20 Ekim 2000'de başlayan ölüm orucu eyleminde "1.Ekip" olarak adlandırılan eylemcilerin tümü yaşamını yitirdi.
2001-Bayrampaşa Cezaevi’nde 12 tutuklunun hayatını kaybettiği “Hayata Dönüş” operasyonunda görev alan 1.615 jandarma ve infaz koruma memuru hakkında dava açıldı.
2002- İtalya'da işçiler, işten çıkarmaları kolaylaştıran yeni yasa tasarısını protesto için genel greve gitti. 1 milyon çalışan 120 kentte sokak gösterileri, mitingler düzenledi.
2004 -Türkiye'nin ilk jinekoloğu ve İstanbul Boğazı'nı yüzerek geçen ilk kadın, doktor Pakize Tarzi 94 yaşında yaşamını yitirdi.
2006-Ruhi Su Kültür ve Sanat Vakfı'nın kurucusu ve yönetim kurulu başkanı Sıdıka Su, 83 yaşında yaşamını yitirdi. 1952 yılında TKP Tevkifatı sırasında Ankara'da tutuklandı. Hapishanedeyken Ruhi Su ile evlendiler. Nikah ikisi de kelepçeliyken kıyıldı. Şahitleri Behice Boran ile Nevzat Hakko'ydu.
2006- ABD Başkanı George W.Bush, terör zanlılarının askeri mahkemelerde yargılanması, CIA’in gizli programını sürdürmesi ve sorgulamada daha sert yöntemlerin uygulanmasını öngören yasayı imzaladı. Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği yasayı “Amerikan tarihinin en kötü yasası” diye niteledi.
2010- Barış ve Demokrasi Partisi’nin yanı sıra İnsan Hakları Derneği’nin de aralarında olduğu sivil toplum örgütü yöneticilerinin yargılandığı, 103 tutuklu sanığın bulunduğu KCK davasının ilk duruşması Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesi’nde başladı. Diyarbakır’da tahliye çıkmayan KCK davasında müdafi avukat Tahir Elçi sanıkların Kürtçe savunma yapma taleplerine ilişkin dilekçelerini Mahkeme Heyeti’ne sundu. Adliye önünde toplanan yaklaşık 5 bin kişi arasındaki 7 İtalyan savaş karşıtı “Çav bella” marşını söyledi.
2011 - ODTÜ binalarının çizimini ve uygulamasını da gerçekleştiren mimar Behruz Çinici 79 yaşında yaşamını yitirdi.
2012- Fazıl Say iki kişinin şikayetiyle, Ömer Hayyam’ın Twitter’dan paylaştığı bir dörtlüğünde “halkın bir kesiminin benimsediği dini değerleri alenen aşağıladığı” iddiasıyla 1.5 yıla kadar hapis istemiyle hakim karşısına çıktı.
2012 – Güvensiz kürtajdan dolayı yılda 67 bin kadının yaşamını yitirdiği Uruguay’da kadınların mücadelesi sonucunda kürtaj yasallaştı. Uruguay, Güney Amerika’da Küba’dan sonra kürtajı yasallaştıran ilk ülke oldu.
2015- DHKP-C’ye yönelik olarak TEM polislerinin sabaha karşı düzenlediği baskın ve aramalarda Armutlu’da girilen bir evde Dilek Doğan ailesinin gözü önünde polisin silahından çıkan kurşunla ağır yaralandı. Doğan tedavi gördüğü hastanede 25 Ekim’de hayatını kaybetti. Dilek Doğan’ın öldürülmesinden yargılanan TEM polisi 17 Mart 2017’de görülen karar duruşmasında “bilinçli taksirle öldürmeye sebebiyet vermek”ten 7 yıl 6 ay hapse mahkum edildi, ceza “iyi hal indirimi”ile 6 yıl 3 aya düşürüldü.
2020 - Gazeteci ve yazar Bekir Coşkun 75 yaşında yaşamını yitirdi. Laik görüşleriyle bilinen Coşkun, Günaydın, Sabah ve Hürriyet gazetelerinde yazdığı etkili köşe yazılarıyla biliniyordu.
Fotoğraflar: Necla Yalçın, Dilek Doğan