tarihini sola döndür.. 17 ekim..

Ethem Dinçer

tarihini sola döndür.. 17 ekim..

1760 -Fransız filozof ve iktisatçı Henri de Saint Simon doğdu. Sosyolojinin düşünce babası olarak tanındı.

1849 - Polonya asıllı Fransız besteci Frédéric Chopin 39 yaşında yaşamını yitirdi. Romantik dönemin en önemli bestecileri arasında anılan Chopin 'Cenaze Marşı'nın da bestecisidir.

1889- "Nasıl (Ne) Yapmalı" adlı romanıyla Rus devrimci kültüründe derin izler bırakan yazar Nikolay Gavriloviç Çernişevski 61 yaşında yaşamını yitirdi. Marx, Lenin, Emma Goldman gibi sosyalist önderleri de etkilemiştir.

1912 - Bulgaristan, Sırbistan ve Yunanistan; Osmanlı İmparatorluğu'na savaş ilan etti.

1913 - 12 Mart 1971 darbesi döneminde İstanbul Sıkıyönetim Komutanı olan, 'ilerici askerlerin' yapmayı planladığı 9 Mart Darbesini engelleyen, Ziverbey Köşkü'nde yapılan işkencelerin sorumlusu Faik Türün doğdu. Daha sonra Adalet Partisi milletvekili olan Türün, Cumhurbaşkanı adayı da olmuştu.

1915 - Amerikalı oyun yazarı Arthur Miller doğdu. The Crucible (Cadı Kazanı), Satıcının Ölümü gibi eserleriyle tanınan Miller, ilerici kişiliğyle biliniyordu. Bir dönem Marilyn Monroe ile evli kalmıştı.

1918 - Tüm zamanların en iyi oyuncuları arasında anılan, Amerikan sinemasının "Aşk Tanrıçası" Rita Hayworth doğdu.

1933- Albert Einstein, Almanya’dan Amerika’ya kaçtı.

1938 -Alman sosyalist lider ve II. Enternasyonal'in önde gelen teorisyenlerinden Karl Kautsky 84 yaşında yaşamını yitirdi.

1938– Hastalığı iyice artan ve karın bölgesinde su toplanmaya başlayan Mustafa Kemal Atatürk, ilk ağır komaya girdi. Atatürk’e konulan teşhis sirozdu. Atatürk’ün sağlığıyla ilgili ilk ”resmi tebliğ” de bu tarihte yayımlandı.

1951 - Türkiye'nin NATO'ya katılmasıyla ilgili protokol, Londra'da imzalandı.

1953 - Müzisyen, sinema ve dizi oyuncusu Özkan Uğur doğdu. MFÖ (Mazhar-Fuat-Özkan) grubunun üyesiydi.

1960- Küba’da kentlerde kiracılık kaldırıldı; evsiz kiracılar oturdukları evin sahibi oldu.

1961 - Bağımsızlık yanlısı yaklaşık 30 bin Cezayir asıllının Paris’teki gösterisine saldıran polis en az 200 kişiyi katletti. Paris katliamında basın tam bir otosansür uyguladı, yalnızca 3 kişinin öldüğü söylendi; 37 yıl sonra 1998’de ölü sayısı resmi olarak 40’a çıkarıldı.

1962 - Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel, siyasi Af Kanunu'nu imzaladı; 258 Yassıada hükümlüsünün tahliyesi başladı.

1966- Türkiye Birlik Partisi kuruldu. Parti genel başkanlığına Hasan Tahsin Berkman getirildi. Berkman, NATO'da görevli bir subaydı. Alevi partisi olarak kurulduğu iddia edilen partinin amblemi Hz. Ali'yi simgeleyen bir aslan ve onun çevresinde 12 imamı temsil eden12 yıldız olarak belirlendi. TBP'nin Alevi gençlerinin TİP'e yönelmesini engellemek için kurdurulduğu da iddia edildi.

1970 – Québec işçi bakanı Pierre Laporte, Québec’in Kanada’dan bağımsızlığını savunan FLQ (Front de Liberation Quebecois) militanlarınca öldürüldü.

1972- Türkiye İşçi Partisi davası sonuçlandı. 21 sanığa TCK'nin "komünizmi yasaklayan" 141 ve 142. maddelerini ihlal gerekçesiyle ağır hapis cezaları verildi. Genel Başkan Behice Boran 15 yıla mahkum oldu.

1973 - OPEC( Petrol İhraç Eden Devletler Örgütü), bazı Batılı ülkelere, Suriye ile olan savaşında İsrail'e yardım ettikleri gerekçesiyle petrol ambargosu uygulamaya başladı. Özellikle ABD’nin Yom Kippur savaşında İsrail’i desteklemesine misilleme olarak petrol üreten 10 Arap ülkesi petrol fiyatlarına yüzde 70 zam yaptılar. Petrol üretimini, her ay yüzde 5 azaltma kararı aldılar.

1977– Aydın’da TÖB-DER binasını basan faşistler aralarında öğretmen-yazar Muzaffer İzgü’nün de bulunduğu 5 kişiyi yaraladı.

1978- 6 TİP’li gencin faşistlerce öldürüldüğü Bahçelievler Katliamı’nda ağır yaralanan yedinci kişi ve tek görgü tanığı Serdar Alten de yaşamını yitirdi. Alten, Genç Öncü’nün kurucuları arasındaydı.

1978– 9 Ağustos 1978’de İstanbul-Kocamustafapaşa’daki Artvin Kültür Derneğinin faşistler tarafından kurşunlaması sırasında vurulan Ferruh Ataol, Ankara Numune Hastanesinde hayatını kaybetti. Ataol, Devrimci Yol saflarında mücadele ediyordu.

1978-Denizli’nin Bekilli ilçesinin Üçkuyu köyü Halk Kültür Dayanışma Derneği üyesi Ali Ayvaz, köy ağalarının kışkırtması sonucu, sağ görüşlü amcası Bekir Ayvaz tarafından katledildi.

1979- Siyasal Bilgiler Fakültesi öğrencisi Adil Olcay, Ankara’da faşist saldırıda yaşamını yitirdi. Mezar taşına ‘halk düşmanları tarafından öldürüldü’ yazıldı. Olcay, vurulduğu sırada Ankara İncesu Sivaslı mahallesinde, “faşist saldırılara karşı gece nöbeti” tutuyordu.

1980-Milli Güvenlik Konseyi, işçi haklarını doğrudan etkileyen bir kararla kıdem tazminatına tavan sınırı getirerek yıllık ödeme tutarını asgari ücretin 7,5 katı ile sınırlandırdı.

1980- Aydın Bahçeci, İstanbul’da uğradığı faşist saldırıda yaralandı. Tutuklu olarak olarak tedavi gördüğü hastanede 2 Ocak 1980’de yaşamını yitirdi. Turgutlu’da toprağa verilen Bahçeci, Devrimci Yol saflarında mücadele ediyordu.

1981- Hopa kırsalında Devrimci Yol örgütlenmesi için çalışan Alaattin Demirci, jandarma tarafından yapılan operasyonda yaşamını yitirdi.

1989– Paris’te “Fransa Özgürlük Vakfı” ile “Kürt Enstitüsü”nün birlikte düzenlediği “Kürtlerin Kimliği ve İnsan Hakları” konulu 2 günlük konferansa katılıp yurda dönen SHP üyesi 7 milletvekili kesin ihraç istemiyle Disiplin Kurulu’na sevk edildi.

1996- Müzisyen ve aktivist Şanar Yurdatapan "bölücülük" iddiasıyla tutuklandı.

1997- Che ve yoldaşlarının Bolivya’dan Küba'ya getirilen cenazeleri 100 bine yakın kişinin katıldığı törenle Santa Clara kentinde inşa edilen anıt mezara gömüldü.

1998- Şili eski diktatörü Pinochet tedavi için bulunduğu Londra’da, 1973-1983 döneminde Şili’de kaybolan/öldürülen yüzlerce İspanyol’la ilgili İspanya’da yargıçlar Carson ve Castellon’un yürüttüğü soruşturma kapsamındaki başvuruları nedeniyle tutuklandı.

2001- İsrail Turizm Bakanı Rehavam Zeevi öldürüldü. Saldırıyı Suriye’de üslenen Filistin Halk Kurtuluş Cephesi (FHKC) üstlendi. Suikastın bir süre önce öldürülen lideri Abu Ali Mustafa’nın intikamını almak için düzenlendiği söylendi.

2003- Türkiye, AİHM'de görülen Mardin Kayaballı Köyü davasında mağdurlara toplam 130 bin Euro (214 milyar) ödemeyi kabul etti. Kayaballı köyünde yaşayan altı kişi, güvenlik güçlerince dövüldükleri, ardından evlerinin yakıldığı ancak sanıkların cezalandırılmadığı ve tazminat ödenmediği iddiasıyla 1996'da AİHM'e şikayette bulunmuştu.

2009- Sosyolog, iletişim bilimcisi ve çevirmen Prof.Dr. Ünsal Oskay 70 yaşında yaşamını yitirdi.

2012 - Hollandalı sinema sanatçısı ve model Sylvie Kristel 60 yaşında yaşamını yitirdi. Erotik filmlerin başyapıtları arasında gösterilen Emmanuelle filmleriyle tanınmıştı.

2014 - JİTEM'in kurucusu olduğu iddia edilen Arif Doğan 69 yaşında öldü. Kontgerilla eylemlerinden sorumlu tutulan JİTEM'ciler çok sayıda faili meçhul cinayetle suçlanmlardı.

2016- Irak Başbakanı Haydar el-İbadi Musul’u IŞİD’den kurtarma operasyonunun başladığını açıkladı. Peşmerge güçleri Hazır Cephesi’nde 7 köyü örgütten geri aldı.

2017– PYD’nin de içerisinde yer aldığı DSG (Demokratik Suriye Güçleri), Suriye’de IŞİD’in kalesi olarak bilinen Rakka’nın tamamını ABD destekli operasyonla ele geçirdi.

2018 - Ermeni asıllı Türk gazeteci, foto muhabiri ve yazar Ara Güler 90 yaşında yaşamını yitirdi. Mıgırdiç Ara Derderyan adıyla doğan sanatçı, Türkiye'nin en iyi fotoğrafçıları arasında gösteriliyordu.

Fotoğraf: Serdar Alten

İlk yorum yazan siz olun
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.