tarihini sola döndür.. 16 kasım..
1849 - Rusya'da bir mahkeme Fyodor Dostoyevski'yi, Hükûmet karşıtı eylemlerinden dolayı ölüm cezasına çarptırdı, bu ceza daha sonra kürek cezasına çevrildi.
1922- Osmanlı Sosyalist Fırkası (1910) ve Türkiye Sosyalist Fırkası (1919) kurucularından Hüseyin (İştirakçi) Hilmi, 67 yaşında, Haydar isimli eski bir polis tarafından vurularak öldürüldü. Ölümünün ardındaki gerçekler aydınlatılamamış olsa da faili meçhul şekilde devlet eliyle öldürülmüş olduğu kabul edilmektedir. Çıkarttığı ‘İştirak’ gazetesi sonrası ‘İştirakçi Hilmi’ olarak anılmaya başlanmıştı.. İstanbul işgal altındayken örgütlediği çok sayıda işçiyle 1 Mayıs kutlaması yapan Hilmi, ülkede ‘faili meçhul’ bir cinayete kurban giden ilk sosyalistlerden biriydi.
1922 - Portekizli yazar José Saramago doğdu. Körlük, Görmek gibi romanlarıyla tanındı.
1927 - Komünist devrimci, Bolşevik siyasetçi ve diplomat Adolf Joffe 44 yaşında yaşamına son verdi. Ağır hastalık geçiren Joffe, Troçki'yi desteklediği için Stalin tarafından eleştiriliyordu. Troçki, Sovyet topraklarında kamuya açık son konuşmasını Joffe'nin cenazesinde yaptı.
1935 -Şair Celal Sahir Erozan 52 yaşında yaşamını yitirdi. Dilde sadeleşmeyi savunan Erozan 'aşk ve kadın şairi' olarak da anılıyordu.
1945 - Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) kuruldu.
1960 - Amerikalı aktör Clark Gable 59 yaşında yaşamını yitirdi. Tüm zamanların en iyi oyuncuları arasında anılıyordu. Kadınlara bakışı, Türkçeye 'Clark çekmek' deyimini kazandırdı.
1970- 3 günlük işgalin kırıldığı Adana/ Bossa’da DİSK’e geçen 140 işçi bu sabah işten çıkarıldı.
1972- CHP’den ve milletvekilliğinden istifa eden İsmet İnönü, anayasanın eski cumhurbaşkanlarına tanıdığı haktan yararlanarak, Cumhuriyet Senatosunda yemin etti ve Cumhurbaşkanlığı nedeniyle seçilen ”İlk Tabii Senatör” olarak görevine başladı.
1973- Atina’da devrimci öğrencilerin Politeknik kampüsünü işgali sürüyor.
1975- Lice’de eylül ayında yaşanan depremde evsiz kalan yurttaşlar resmi daireleri işgal ettiler.
1976- Ağustos ayında Yeşilköy Havaalanı’nda eylem yapan iki Filistinli gerilla ömür boyu hapis cezasına çarptırıldılar. Eylemin İsrail’in Uganda baskınına misilleme olarak yapıldığı açıklanmıştı.
1978- Adana’da MHP il binası yakınında silahlı saldırıya uğrayan Ticaret Lisesi akşam bölümü solcu öğrencisi Deniz Çetin hastanede hayatını kaybetti.
1979- Töb-Der İstanbul şubesi eski başkanı, devrimci öğretmen Talip Öztürk öldürüldü.
1981- Eski Başbakan Nihat Erim ve İstanbul Emniyet Müdür Muavini Mahmut Dikler'i öldürdükleri iddiasıyla 6 Dev-Sol militanı idama mahkum oldu.
1981– 12 Eylül darbesi öncesi çıkan “Sosyalist İktidar” dergisinin sahibi Metin Çulhaoğlu ile Yazı İşleri Müdürü İlhan Akalın “komünizm propagandası”ndan 7 yıl 6’şar ay hapis cezasına çarptırıldı; Akalın’ın cezası para cezasına çevrildi.
1981– Feshedilen CHP’nin Ordu eski Milletvekilleri Ertuğrul Günay ve Temel Ateş hakkında açılan davada, “Dev-Yol örgütünü methetmek, etkinliğini arttırmak”vb. gerekçelerle 5’er yıl hapis cezası istendi.
1982– MHP davasında, Genel Merkez’de ele geçirilen “Sınava girmeden diploma alınabilecek ilk ve orta dereceli okullar” listeleri okundu.
1983 - Türkiye'nin en büyük sanayi tesisleri arasında bulunan Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. (TÜPRAŞ) kuruldu.
1987- TBKP yöneticileri Nabi Yağcı (Haydar Kutlu) ve Nihat Sargın Türkiye’ye döndüklerinde havaalanında gözaltına alındılar. Sargın ve Kutlu, Türkiye Birleşik Komünist Partisi’ni (TBKP) kurmak amacıyla Türkiye’ye gelmişlerdi. İkili, aynı uçakla gelen yabancı parlamenterler ve avukatlarıyla görüştürülmeden gözleri bağlı olarak götürülüp sorguya alındı.
1988- Yüksek öğrenim kurumlarında başörtüsünü serbest bırakan düzenleme TBMM'de yasallaştı.
1990- Genelkurmay Başkanlığı “Gladyo” ile eş tutulan “Özel Harp Dairesi”nin görevinin işgal kuvvetlerine karşı koymakla sınırlı olduğunu, “anarşi ve terör olaylarının hiç birinde yer almadığı”nı bildirdi. Eski Başbakan Ecevit ifşa olan “Süper NATO” örgütüne ilişkin Genelkurmay’a bağlı Özel Harp Dairesi’nin geçmişte bazı olaylarda kullanıldığına dair kuşkuları bulunduğunu, zamanında Cumhurbaşkanı Korutürk ve Genel Kurmay Başkanları Semih Sancar ile Kenan Evren’e aktardığını açıkladı. Ecevit’i kuşkulandıran olaylar: 1 Mayıs 1977 katliamı, 29 Mayıs 1977’de Çiğli Havalimanı’nda bir polisin ateşlediği özel silah, 2 Haziran 1977’deki Taksim mitingi sırasında Ecevit’e suikast yapılacağına dair Başbakan Demirel’in mektubu ve 19/23 Aralık 1978 Kahramanmaraş Katliamı…
1990 - Adana Eski Belediye Başkanı, avukat Ege Bagatur 53 yaşında yaşamını yitirdi. Bagatur, halkçı belediyecilik yapan ilk başkanlar arasındaydı.
1995-Eski DGM Savcısı Nusret Demiral MHP'ye katıldı. Ankara DGM Başsavcılığı görevini yürüttüğü süreçte, DEP milletvekillerinin yargılanması ve Sivas Katliamı davası gibi Türkiye siyasi tarihine damga vuran pek çok kritik dosyada savcılık yaparak kamuoyunun dikkatini çekmişti. Ezanın Türkçe okunmasını istediği için partiden ayrılmak zorunda kaldı.
1996- ÖDP’liler, Susurluk’ta ortaya saçılan devlet-çete ilişkilerine karşı düzenlenen miting için 7 ilden araç konvoylarıyla Ankara’ya hareket etti. DİSK ve KESK eylemi desteklediklerini açıkladı.
2000- Özgün müziğin güçlü sesi Ahmet Kaya, sürgünde yaşadığı Paris’te 43 yaşında yaşamını yitirdi. Kaya, Magazin Gazetecileri Derneği’nin düzenlediği gecede yaptığı ödül konuşmasında ‘Kürtçe klip çekeceğini’ söylediği için saldırıya uğramış ve yurt dışına gitmek zorunda kalmıştı.
2002– El Halil’de Filistinli militanlar, Şabat arifesinde Atalar Mezarı’nda ibadet ettikten sonra dönen yerleşimcilere saldırdı; 12 İsrailli hayatını kaybetti. Saldırıyı Ramazan Abdullah Şallah liderliğindeki İslami Cihad üstlendi.
2004- AİHM, avukat Ayten Ünal Tekeli'nin evlendikten sonra sadece kızlık soyadını kullanamaması nedeniyle açtığı davayı haklı buldu. Mahkeme, '"sadece kızlık soyadının kullanılmasına izin verilmemesi ayrımcılıktır" dedi.
2005 - İngiliz aktivist Donald Watson 95 yaşında yaşamını yitirdi. "Vegan" kelimesinin mucidi ve 1944 yılında kurulan Vegan Society[ (Vegan Topluluk) adlı örgütün de kurucusuydu.
2011- “Ahmet ve Nedim’in Gazeteci Arkadaşları” (ANGA), Odatv Davası kapsamında tutuklu Ahmet Şık’ın yayınlanmadan toplatılan ”İmamın Ordusu”nu 125 gazeteci ve yazarın ortak imzasıyla ”000Kitap-Dokunan Yanar” ismiyle yayınladı. Kitap, TÜYAP’ta basın toplantısı ile duyuruldu.
2012- Müzisyen Kerem Güney yaşamını yitirdi. Güney’in 1976 yılında bestelediği ‘Aldırma Gönül’ şarkısı unutulmaz besteler arasındadır.
2015 - Gazeteci Leyla Umar 87 yaşında yaşamını yitirdi. Fidel Castro, Nelson Mandela, Yaser Arafat gibi politikacılarla yaptığı söyleşilerle tanınmıştı.
2017- ABD’de tutuklu yargılanan Reza Zarrab’dan haber alınamaması üzerine Dışişleri Bakanlığı Washington yönetimine 2 yazılı nota verdi.
Fotoğraflar: İştirakçı Hilmi ( Hüseyin Hilmi), Ahmet Kaya