tarihini sola döndür.. 15 eylül..

Ethem Dinçer

tarihini sola döndür.. 15 eylül..

601 - İslam Devleti'nin 4. Halifesi, Şii İslamın ilk imamı, Ali bin Ebu Talib ( Hz.Ali ) doğdu. Peygamberin amcasının oğlu ve damadıydı.

1254 - İtalyan seyyah Marco Polo doğdu. Yazdığı seyahatname ile Batılılara Doğuyu tanıntı.

1890 - İngiliz yazar, polisiye edebiyatının en önemli temsilcilerinden Agatha Christie doğdu. Yarattığı dedektif Hercule Poirot karakteri dünyanın en bilinen polisiye karakterleri arasındadır.

1891 - Rus yazar İvan Gonçarov 79 yaşında yaşamını yitirdi. 1859 yılında yazdığı romanı Oblomov'daki karakter yaşamayı sürdürüyor.

1910- Osmanlı Sosyalist Fırkası kuruldu. Osmanlı'da Türklerin kurduğu ilk sosyalist partinin önderi İştirakçi Hilmi'ydi.

1914- Yazar Orhan Kemal doğdu. Edebiyatımızın en büyük ustaları arasında yer alan Yaşar Kemal ve Kemal Tahir'le birlikte 'üç Kemaller biri' olarak anılan yazarın pek çok kitabı sinema ve tiyatroya da uyarlandı. Babası da siyasal nedenlerle baskı gören yazarın, Cemile, Bereketli Topraklar Üzerinde, 72.Koğuş, Murtaza gibi unutulmaz kitapları vardır.

1916 - İngiliz birlikleri savaşta ilk tankı Fransa'nın Somme yöresinde kullanıldı.

1917 - Çarın devrilmesinden sonra oluşan Geçici Hükûmet'in Başbakanı Aleksandr Kerenski, Rus Cumhuriyeti'ni ilan etti.

1928 - İskoç bakteriyolog Alexander Fleming, pek çok zararlı bakteriyi yok edebilen "küf"ü bularak, "penicillium notatum" adını verdi.

1929- Hukukçu, akademisyen ve siyasetçi Mümtaz Soysal doğdu. Hukuk ve Siyasal Bilgiler Fakültesi mezunu olan Soysal, 1961 Anayasasını hazırlayanlar arasındaydı. 12 Mart ve 12 Eylül darbelerinde üniversiteden uzaklaştırılan, bir süre cezaevinde de kalan Soysal, daha sonra dışişleri bakanlığı da yaptı. Yazar Sevgi Soysal'ın eşiydi.

1929- Yönetmen, senarist ve oyuncu Nejat Saydam doğdu. 'Küçük Hanım' serileriyle tanınan Saydam, 'Buzlar Çözülmeden', 'Asiye Nasıl Kurtulur', 'Dokuzuncu Hariciye Koğuşu' gibi filmleriyle tanındı.

1930- Almanya seçimlerinde Naziler sosyalistlerden sonra ikinci büyük parti durumuna geldi.

1931- Mahatma Gandhi, Londra'da yapılan toplantıda Hindistan'a bağımsızlık verilmesini istedi.

1944- 2. Dünya savaşı sırasında, İngiliz kuvvetleri 185 Alman uçağını düşürdüler.

1946- 8 Eylül’de yapılan oylamada halkın %93’ünün oyu ile monarşiye son verilen Bulgaristan’da Halk Cumhuriyeti’nin kuruluşu ilan edildi. Dimitrov başkanlığa seçildi.

1946- Sunucu ve haber spikeri Mesut Mertcan doğdu. Evinden alınarak 12 Eylül Darbesi'nin başlangıcını sunmak zorunda kalan Mertcan, demokrat kişiliğiyle tanınıyordu.

1946- Amerikalı yönetmen, senarist ve yapımcı William Oliver Stone, doğdu. Geceyarısı Ekspresi, Müfreze, Doğum Günü Dört Temmuz gibi filmleriyle tanınır.

1954 - Ermeni gazeteci, Agos gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Hrant Dink doğdu. Gençlik yıllarında TKPM/L saflarında devrimciler arasında yer alan Dink, daha sonra yürüttüğü çalışmalar ve yazılarıyla ülkede en bilinen Ermeni isimler arasına girmişti. 'Türklüğü aşağıladığı' iddiasıyla hakkında davalar açılarak hedef haline getirilen Dink, 19 Ocak 2007'de katledildi.

1955 - Türk Parasının Kıymetini Koruma hakkındaki kararname yürürlüğe girdi.

1956 - Yazar Nihat Genç doğdu. Gençlik yıllarında MHP'li olan Genç, daha sonra ulusalcı bir çizgi izledi. Leman dergisindeki yazıları ve öfkeli üslubuyla konuştuğu televizyon programlarıyla tanındı.

1961- Yassıada Mahkemeleri sonuçlandı. Aralarında eski cumhurbaşkanı Celal Bayar ve eski başbakan Adnan Menderes'in de bulunduğu sanıklara 15 idam, 31 ömür boyu hapis, 408 kişiye çeşitli hapis cezaları, 133 beraat kararı verildi.

1967- Bağlama virtüözü Çetin Akdeniz doğdu. Çok sayıda sanatçının albümünde çalışan sanatçı, ülkede en iyi bağlama çalan isimler arasında gösterilir.

1972 - Besteci Ulvi Cemal Erkin 66 yaşında yaşamını yitirdi. Türk Beşleri arasında yer alan Erkin, Cumhuriyet döneminin önemli müzisyenleri arasındadır.

1976- Anayasa Mahkemesi CHP’nin başvurusu üzerine, kamu iktisadi kuruluşlarının hisselerinin % 49’una kadar olan bölümlerinin özel sektöre satılmasına ilişkin yasa maddesini iptal etti.

1980- 12 Eylül darbecileri izleyen grev ve lokavtları kaldırdı; işçiler işbaşı yaptı, belediye başkanları görevlerinden alınmaya başladı, yerlerine çoğunlukla subaylar atandı, DİSK'in bankalardaki paralarına el koydu.

1980-12 Eylül Askerî Darbesi'nden sonraki ilk iş gününde bankalara yatırılan mevduat, çekilenden daha fazla oldu.

1982- Diyarbakır Cezaevi'ndeki insanlık dışı uygulamaları protesto etmek için ölüm orucunu sürdüren PKK tutuklusu Akif Yılmaz yaşamını yitirdi.

1982- İsrail, Beyrut’u işgal etti. Beyrut'ta Hıristiyan Falanjistler İsrail desteğiyle Şabra ve Şatilla mülteci kampları çevresinde daha sonra katliama dönüşecek kuşatmayı başlattı.

1983– Hüseyin Karakaş’ın işkenceyle ölümüne sebep olmaktan 3 polise verilen 3’er ay hapis cezası, “önceki sicilleri dikkate alınarak” ertelendi. Karakaş, Hacettepe Üniversitesi’nde bildiri dağıtırken gözaltına alınmış, aynı gün kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetmişti.

1986- Başbakanlık Başdanışmanı Adnan Kahveci “rüşvet pazarında 1 trilyon lira dönüyor” dedi. ( O dönemin dolar kuruna göre yaklaşık 1.5 milyar dolar).

1989- Cizre/ Yeşilyurt Köyü halkının, binbaşı Çağlayan tarafından eziyet ettirilip insan dışkısı yedirildiği iddiasıyla Avrupa İnsan Hakları Komisyonu’na yaptıkları başvuru kabul edildi.

1997- Eşber Yağmurdereli’nin hakkındaki mahkumiyet kararının düzeltilmesi talebi Yargıtay’da reddedildi; 22.5 yıl hapis yatacak.

1997- Gazeteci Metin Göktepe'yi öldürme iddiasıyla yargılanan 9 polisten 4'ü tahliye edildi.

2000- İspanya'da Bask bölgesinin bağımsızlığı için savaşan ETA örgütünün lideri Ignacio Garcia Arregui, Fransa'da tutuklandı.

2001- Küçükarmutlu'da ölüm orucunda hayatını kaybeden Ümüş Şahingöz'ün cenazesine polis müdahale etti; çok sayıda kişi gözaltına alındı.

2002- Tiyatro sanatçısı Şükran Güngör 76 yaşında yaşamını yitirdi. Tiyatro sanatçısı Yıldız Kenter'le evliydi.

2004- Anadilde eğitimi savunduğu gerekçesiyle kapatılması istenen Eğitim-Sen mahkemeyi kazandı. Mahkeme, anadilde eğitim hakkını savunmanın suç olmadığı sonucuna vardı.

2006- Gazeteci Hrant Dink'in cezasını onaylayan Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun gerekçeli kararı açıklandı: "Eleştiriler sert de olabilir, ancak hakaret kabul edilemez. Dink ustaca bir üslupla Türklüğü aşağılamıştır". Karara karşı çıkan iki yargıç ise "Türkiye'de fikirlerin serbestçe söylenmesinden korkuluyor" dedi.

2006 - İtalyan gazeteci ve yazar Oriana Fallaci 77 yaşında yaşamını yitirdi. Babası faşistlere karşı direniş saflarında yer alan Fallaci, etkili söyleşileri ve feminist fikirleriyle de tanınıyordu. Doğmamış Bir Çocuğa Mektup, Tarihle Söyleşiler gibi kitaplarıyla bütün dünyada bilinir.

2016- Ağrı’nın Doğubeyazıt ilçesine bağlı Gökçebulak köyü mevkisindeki korucu noktalarında PKK’lılar tarafından düzenlenen saldırıda 7 korucu, 2 asker ve 1 emekli köy korucusu yaşamını yitirdi.

Fotoğraflar: Hrant Dink, Orhan Kemal

İlk yorum yazan siz olun
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.