tarihini sola döndür.. 1 kasım..
1896 - National Geographic dergisi, ilk defa bir kadının çıplak göğüslerinin göründüğü bir fotoğraf yayımladı.
1911 - Tarihteki ilk hava saldırısı Trablusgarp Savaşı sırasında İtalyanların Osmanlı İmparatorluğu'na saldırısıyla gerçekleşti.
1912- Selanik’e sürgüne gönderilen Sultan II. Abdülhamit, Yunan Savaşı nedeniyle orada korunması zorlaştığından İstanbul’a getirilerek Beylerbeyi Sarayına yerleştirildi.
1918 - İttihat ve Terakki Fırkası kendini feshederek Teceddüt Fırkası adıyla yeni bir parti kurulmasına karar verdi. İttihat ‘birleşme’, terakki ‘ ilerleme, yükselme ‘ anlamanı geliyordu. Teceddüt ise ‘yenilenmek, yeni bir yol açmak’ anlamını taşıyordu.
1922- 623 yıl süren Osmanlı Saltanatı, Türkiye Büyük Millet Meclisi kararıyla sona erdi.
1924- Süleyman Demirel doğdu. Adalet Partisi ( sonradan Doğru Yol Partisi) genel başkanlıklarını yaptı. Milliyetçi Cephe hükümetlerinin mimarıydı. Denizlerin idam edilmesi için grup kararı almıştı. ‘Bana sağcılar suç işliyor dedirtemezsiniz’ sözleriyle faşist saldırganları korumuştu. Başbakanlık ve cumhurbaşkanlığı da yaptı.
1927 - Mustafa Kemal Paşa 2. kez cumhurbaşkanlığına seçildi.
1928 - Yeni Türk alfabesine ilişkin kanun Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edildi. Arapça alfabeden latin harflerine geçildi.
1935 - Filistin kökenli Amerikalı edebiyat eleştirmeni Edward Said doğdu. Hristiyan bir ailede doğan Said, Filistin direnişini destekliyordu.
1936 -Türkiye'de göz hekimliğinin öncülerinden Mehmet Esat Işık 71 yaşında yaşamını kaybetti. Milli mücadeleye de destek veren Işık'ın oğlu Hasan Esat Işık, ilerleye yıllarda Ecevit hükümetlerinde Milli Savunma Bakanlığı yapmıştı.
1939 - Suni döllenme yoluyla dünyaya gelen ilk tavşan basına tanıtıldı.
1954 - Cezayir'de Fransız işgaline karşı Ulusal Kurtuluş Cephesi (FLN) kuruldu ve Cezayir Bağımsızlık Savaşı başladı.
1956-İstanbul Milletvekili Mükerrem Sarol’a yayın yoluyla hakaret ettiği iddiasıyla yargılanan Metin Toker yedi ay hapis cezasına mahkûm edildi.
1956 - Macaristan Varşova Paktı'ndan çekildiğini açıkladı. Başbakan Imre Nagy Macaristan'ın tarafsız bir devlet olarak tanınmasını istedi.
1958- Merzifon Yeni Çeltek Linyit İşletmesi'nde grizu patlaması.10 madenci yaşamını yitirdi.
1958 - Sinema ve tiyatro sanatçısı Erkan Can doğdu.
1958 - Divan edebiyatı ile modern şiir arasında köprü görevi üstlenen şair ve yazar Yahya Kemal Beyatlı 74 yaşında yaşamını yitirdi. Diplomatlık ve milletvekilliği de yapan Beyatlı, Celile Hanımla (Nazım Hikmet'in annesi) yaşadığı çalkantılı ilişkiyle de biliniyordu.
1959 - Kongo'da beyaz karşıtı ayaklanmalar sonrası Kongo Ulusal Hareketi'nin lideri Patrice Lumumba tutuklandı.
1959 - Tiyatro oyuncusu, ülkedeki ilk kadın oyucular arasında bulunan Halide Pişkin 53 yaşında yaşamını yitirdi. Radyo skeçlerinde canlandırdığı 'Pişkin Teyze' karakteriyle tanınmıştı.
1963- Trio Lastik Fabrikası’nda grev başladı.
1965- ABD’nin 51 üniversitesinden 450 profesör bir bildiri yayınlayarak “Vietnam’daki cinayetlere son verilmesi” çağrısı yaptı.
1967- Rum polisi, Kıbrıs Türk toplumu liderlerinden Rauf Denktaş’ı adaya gizlice girerken yakaladı ve tutukladı.
1968- Aydınlık Sosyalist Dergi yayımlandı. 1920'lerde TKP kadrolarının yayınladığı aynı adlı dergiyi ikinci kez yayınlayan kadroda Münir Ramazan Aktolga, Gün Zileli, Cengiz Çandar, Doğu Perinçek, Atıl Ant, Ömer Özerturgut ve Vahap Erdoğdu bulunuyordu. İlerleyen süreçte ‘Aydınlık Sosyalist Dergiye Açık Mektup’ başlığıyla 59 sayfalık bir broşür yayınlayan Mahir Çayan, Ertuğrul Kürkçü, Yusuf Küpeli ve Münir Ramazan Aktolga bu çevreden ayrılıp ‘kurtuluş’ adlı yayını çıkarmışlardı. Bu ayrılığın THKP/C hareketinin başlangıcına işaret ettiği de söylenir.
1971- 25 devrimcinin yargılandığı THKP-C Davası’nda Askeri Savcı Mahir Çayan ve 12 arkadaşı için idam cezası istedi.
1980- Askeri Yargıtay Daireler Kurulu, Erdal Eren hakkında Sıkıyönetim Mahkemesi’nce verilen ölüm cezasını bozan Askeri Yargıtay 3. Dairesi’nin kararını geri çevirdi.
1990-Halkın Emek Partisi (HEP) milletvekilleri Mehmet Ali Eren ve Mahmut Alınak, Kürtçe üzerindeki yasakların kaldırılması için resmi girişimlerde bulundular. Milletvekilleri, Kürtçenin hem günlük hayatta konuşulması hem de yazılı olarak ifade edilmesi üzerindeki hukuki engellerin son bulmasını isteyerek bu konuyu parlamento ve kamuoyu gündemine taşıdılar.
1990- İtalya’dan sonra Yunan ordusu içinde de CIA-NATO bağlantılı bir “gizli yeraltı örgütü”nün varlığı ortaya çıktı. Örgütün, ABD ile ilk kez 1955’de imzalanan ”askeri işbirliği anlaşması”nın bir maddesine göre ”iç ve dış komünizm tehlikesine karşı” kurulduğu öğrenildi. “Süper NATO” olarak da adlandırılan anti-komünist örgütün PASOK’un iktidara geldiği 1981 yılından sonra tek taraflı olarak feshedildiği açıklandı.
1991- 20 Ekim seçimlerinde SHP’den Meclis’e giren HEP kökenli milletvekilleri Leyla Zana, Hatip Dicle, Sedat Yurttaş ve Bağımsız İbrahim Aksoy ile Sosyalist Parti Başkanı Doğu Perinçek’in seçim öncesindeki kahvehane konuşmaları ve mitingleri hakkında soruşturma başlatıldı.
1991– 11 yıldır süren 1.243 sanıklı “İstanbul Devrimci Sol Ana Davası” sonuçlandı. Tahliye ve firarlar sonrasında 12 devrimcinin tutuklu kaldığı davada 1 kişiye idam, 41 kişiye müebbet, 553 kişiye 2 yıl 9 ay ile 20 yıl arası hapis cezası verildi, 582 kişi beraat etti, 66’sının davası düştü.
1998-Avrupa insan hakları Mahkemesi'nin yapısında köklü değişiklikler yapıldı, 11 nolu protokol imzalanarak bireysel başvuru hakkı getirildi.
1999-Tokat Hızıralan’da, kolluk güçleriyle çıkan çatışmada, TKP/ML- TİKKO üyesi oldukları açıklanan Cem Ergüldü ve Barış Arslan yaşamlarını yitirdi.
1999- Türkiye İşçi Partili 7 gencin katledilmesi sanıklarından Ünal Osmanağaoğlu ve Bünyamin Adanalı 7'şer kez idam cezasına çarptırıldı. Aynı davada, Haluk Kırcı da 7 kez idam cezası almıştı.
2002- Arkeolog Ord.Prof.Ekrem Akurgal, 91 yaşında öldü. Türkiye arkeolojisini dünyaya tanıtan Akurgal "hocaların hocası" olarak tanınıyordu.
2002- Aralarında Server Tanilli, Onur Hamzaoğlu, Ahmet Ümit, Aydın Boysan, Ferhan Şensoy, İlyas Salman, Orhan Aydın, Metin Kurt ve Tarık Akan’ın da bulunduğu bir grup aydın 3 Kasım Genel Seçimlerinde Türkiye Komünist Partisi’ne (TKP) oy verilmesi çağrısı yaptı.
2004- İnsan Hakları Danışma Kurulu Başkanı Prof. Dr. İbrahim Kaboğlu'nun "Azınlıklar Raporu"nun son halini açıklayacağı basın toplantısı, Kamu-Sen temsilcilerinin de aralarında bulunduğu bir grup tarafından sabote edildi. Kaboğlu'nun elinden metni alıp yırtan grup, Lozan'ı tartışmaya açan bir raporun dağıtılmasına izin vermeyeceğini söyledi.
2006- Türkiye'nin ilk Sümerologlarından 92 yaşındaki Muazzez İlmiye Çığ, yargılandığı davadan beraat etti. Çığ "Vatandaşlık Tepkilerim" adlı kitabında "halkı kin ve düşmanlığa tahrik ve aşağılamak" suçu işlediği gerekçesiyle yargılanıyordu.
2010 - Numan Kurtulmuş liderliğinde Halkın Sesi Partisi (HAS Parti) kuruldu. Kurucuları arasında sosyalistlerinden olduğu parti, Kurtulmuş'un kuruluş sırasında yoğun muhalefet gösterdiği AKP'ye geçmesiyle kapandı.
2011- KCK’ye yönelik operasyonda gözaltına alınan Büşra Ersanlı ve Ragıp Zarakolu'nun da aralarında bulunduğu 44 kişi 20 saat süren sorgunun ardından “silahlı terör örgütüne üyelik”ten tutuklandı.
2014 - Irak Şam İslam Devleti’ne (IŞİD) karşı verdiği direnişe destek olmak amacıyla Avrupa Birliği Türkiye Yurttaş Komisyonu (EUTCC) ve Peace Camping inisiyatifi tarafından yapılan IŞİD'e karşı, "Kobani ve insanlık için küresel seferberlik” çağrısıyla 1 Kasım “Dünya Kobani günü” olarak ilan edildi.
2015 - Genel Seçimi AKP kazandı. %49,50 oy alan AKP 317 milletvekili çıkardı. CHP %25,32 (134 milletvekili), MHP %11,90 (40 milletvekili), HDP %10,76 (59 milletvekili) oranlarıyla Meclis'e girdiler.
2017- Osman Kavala gezi eylemleri gerekçesiyle tutuklandı. Anayasa Mahkemesi veAİHM kararlarına rağmen dokuz yıldır tutsaklığı sürüyor.
Fotoğraflar: Osman Kavala