YAKIN TARİHTEN 61 YIL ÖNCEKİ BİR UTANÇ SAYFASI:
YUNAN UYRUKLU RUMLAR NASIL SINIRDIŞI EDİLMİŞTİ?
13 Ağustos 1964... İsmet İnönü başbakanlığındaki hükümet Türkiye'deki Yunan uyruklu tüm Rumları sınır dışı etme kararı almıştı.
O tarihte, ek iş olarak çalıştığım bir reklam stüdyosunun en değerli grafik sanatçıları olan iki Rum dostum, Niko ve Pavli, bu gayriinsani emir üzerine çalışma arkadaşlarıyla dahi vedalaşamadan Türkiye’yi terketmişlerdi.
Bu insanlık dışı uygulamanın sonuçlarını Baskın Oran 31 Ekim 2014'te Bilgi Üniversitesi'nde "Türkiye toplumunun homojenleştirilmesinde bir dönüm noktası" adlı uluslararası konferansa yaptığı sunumda şöyle özetlemişti:
- 12.724 Yunan vatandaşı Rum vardı. Bunlar Yunanistan’dan gelmedi. İstanbullu. İstanbul’u kurmuş, en az 3.000 yıldır burada yaşayanların çocukları. Sadece, uyrukları Yunanlı.
- 7.603 kişi, ikamet süreleri uzatılmadığı için terke zorlandı. Bunlara sonradan vize de verilmedi.
- 1.134 kişinin bir süre kalmalarına; yaşlılık, hastalık, eğitim nedenleriyle izin verildi.
- Yunan tebaası Levantenler de etkilendiler. Oğlu bizim sınıfta olan bir Levanten, kapı komşumuzdu. 1964’te 62 yaşındaydı, 140 yıldır Türkiye’de oturan ailesi Venedik kökenliydi. 1700’lerde Korfu’ya, Korfu Yunanistan’a devredildikten sonra 1825’te İstanbul’a, 1902’de de İzmir’e yerleşmiş bir Katolik ailenin çocuğuydu.
- Bunlar olurken, “Vatandaş Türkçe Konuş” ve “Alışverişi Türk’ten yap” kampanyaları sürüyor. “Bu işyerinden alışveriş yapılır” şeklinde hazırlanan pankartlar Müslüman‐Türk dükkânlarına asıldı. Tophane Et Kesicileri Derneği, 15 ton kadar eti Rum kasaplara satmama kararı aldı.
- 2 Kasım 1964 günü Gizli Kararname: Bu kişilerin taşınmazları üzerindeki her türlü tapu işlemi durduruldu ve gelirleri bloke edildi. (1988’de T. Özal tarafından “Davos Ruhu” atmosferi içinde kaldırılacaktır)
- 2.902 gayrimenkule el kondu. Değerleri hakkında tahminler: 200 milyon dolar (TC), 500 milyon dolar (Yun.), 2 milyar dolar (gazeteler)
- Yaklaşık 12.000 Yunan vatandaşı Rum’la birlikte, 30.000 Türk vatandaşı Rum ayrıldı. (Bugün yaklaşık 2.000 Rum kaldı).
- Yanlarında: Kişisel eşya olarak 20 kiloluk valiz ve 200 TL para (=22,2 dolar).