59 YIL ÖNCE YAŞAR KEMAL'LE BİRLİKTE EVİNE GİDEREK GÖRÜŞTÜĞÜMÜZDE KIZI MİNE HENÜZ KÜÇÜCÜK BEBEKTİ

Doğan ÖZGÜDEN

Gezi Davası tutuklularından Mine Özerden'in babası, Türkiye 68'inin özgün simalarından "Proleter Şoför" Yalkın Özerden'i bundan dört yıl önce kaybetmiştik.
Ben Proleter Şoför Yalkın'ı 1967 yazında Yaşar Kemal ile birlikte kendisini evinde ziyaret ettiğimizde tanımıştım. Mine henüz küçücük bir bebekti...
Yalkın'ın mücadeleli yaşam öyküsü üzerine Yaşar Kemal 'in büyük röportajını 15 Ağustos 1967 tarihli Ant Dergisi'nde yayınlamıştık.
Yaşar Kemal'in röportajı alttaki link'ten Ant'ın 33. sayısına erişilerek okunabilir:
https://hdl.handle.net/10622/Z11226
Yalkın’ın vefatını öğrendikten sonra yazdığım ve 26 Mayıs 2022’de Artı Gerçek’te yayınlanan “Proleter Şoför'ün ardından Kronos’lara lanet”: başlıklı yazımda “Yalkın'ı 60’lı yıllarda yemeğe çalışmış olan Kronos’lar, şimdi de kızı Mine Özerden’i Gezi davasında yemeğe çalışıyor“ diyordum.
https://artigercek.com/makale/proleter-soforun-ardindan-kronoslara-lanet-212796
İnci ve ben, ölüm yıldönümünde, Yalkın'ın sevgili eşi ve mücadele arkadaşı Halide'ye ve onların mücadelesini sürdürdüğü için hâlâ Tayyip Erdoğan’ın zindanında bulunan kızı Mine’ye dostluk ve dayanışma duygularımızı iletiyoruz.
***
Proleter Şoför'ün yaşam öyküsünü ve daha sonraki yıllardaki mücadelelerini İşçilerin Haziranı kitabının yazarı Zafer Aydın şöyle anlatıyor:
1937 İstanbul doğumlu Yalkın Özerden, 1960’lı yıllarda Almanya’ya işçi olarak gitti. Eşi Halide Özerden de peşinden. Özerden çifti Almanya’da yaşıyordu, ama gözleri kulakları Türkiye’deydi. Cumhuriyet ve Akşam gazetelerine abone olarak Türkiye’deki gelişmeleri yakından takip ediyorlardı. O arada Türkiye’de İşçi Partisi yükseliyordu. Özerden çifti Almanya’dan TİP’e üye oldular ve aidatlarını düzenli olarak gönderdiler. Almanya’da Ford fabrikasında çalışan Yalkın Özerden, bir iş kazası sonucu malulen emekli olunca da, Türkiye’ye dönmeye karar verdiler. Satın aldıkları bir minibüse eşyalarını doldurup, iki yaşındaki kızları Mine ile birlikte dönüş yoluna çıktılar.
O sıralarda Türkiye’de arabalara, “Aşkım”, İlk göz ağrısı”, “Baba yadigarı” gibi isimler vermek, verilen ismi arabanın arkasına, önüne yazmak adettendi. Özerden çifti, Yugoslavya’dan geçerken önlerinde giden otobüsün arkasındaki yazıya bakıp, birbirlerine gülümsediler, minibüslerine koyacakları ismi bulmuşlardı; “Proleter.”
Yalkın Özerden, arkasına plastik harflerle “Proleter” yazdırdığı minibüsü ile Kadıköy-Pendik hattında yolcu taşıma işinde çalışmaya başladı. Kıyamet de ondan sonra koptu. Sağ basın, minibüs durağındaki sağcı şöförler, trafik polisleri herbiri bir taraftan yazının sökülmesi için Yalkın Özerden’e baskı yaptılar. Hatta Vali Vefa Poyraz bile, Yalkın Özerden’i makamına çağırıp, yazıyı kaldırmasını istedi. Ama o baskılara boyun eğmedi ve yazıyı kaldırmadı. Fiilen ve gizlice yazıyı kopardıklarında ise her defasında yeniden yazdırdı. Defalarca gözaltına alındı, tutuklandı. “Yazıyı sileceksin” diye Maltepe ve Pendik’de iki kez linç girişimine uğradı, ama inat etti, silmedi. Dahası gündemde ne varsa onu da afiş yapıp, minibüsünün arkasına asarak, minibüsünü gezici propaganda araçına çevirdi. Örneğin, 1968 yılında NATO’nun kuruluş günü olan 4 Nisan'da arabasının arkasına, üzerinde “NATO’ya Hayır” yazan karton pankart astı. Bu nedenle tutuklandı ve Kartal Kamyon, Kamyonet, Minibüs Esnafı Derneği’nden ihraç edildi, çalışma karnesi ve araç tanıtım kartı elinden alındı. (Cumhuriyet gazetesi, 7 Haziran 1968) 1969 yılının Ocak ayında ise yazdığı bir yazı yüzünden mahkum edilen Şadi Alkılıç’a destek olmak için “ Adli Hatalar: Fransa’da Dreyfüs, Türkiye’de Şadi Alkılıç” yazan bir pankartı minibüsünün arkasına astı. (Milliyet gazetesi, 4 Ocak 1969) Devamı yine tutuklama ve yargılamalar olarak geldi. 68, 69 ve 70’de “Proleter Şoför”ün yaşadıkları, haber, köşe yazısı ve karikatürlere gazete ve dergi sayfalarında geniş yer bulmuştu.

İlk yorum yazan siz olun
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.