Diyalektik, sözcük anlamı olarak iki zıt kavramın birleşmesinden yeni bir kavram ortaya koyma sanatı ya da tartışma sanatıdır. Bu kavram günlük hayatımızda pek de bilinmez. Çünkü akademik bir kavramdır. Bu kavramı ilk kullananlardan birisi belki de en önemlisi Yunanlı filozof Sokrates"tir.
Sokrates, bildiği bilginin bilmediğinden ibaret olduğunu söyler. O, çevresindeki insanları düşündüren, sorular soran, iyiyi-kötüyü; doğruyu- yanlıştan tam olarak nasıl ayrılacağını göstermeye çalışan bir filozoftur. Nasıl mı yapıyordu.
Şöyle: Çevresindeki insanlara değişik sorular soruyordu. Kişiler inandıkları ya da bildikleri kavramlarla bir takım cevaplar veriyorlardı. Ama Sokrates, onlara düşüncelerin tersine doğru sorular sorarak, az önce söyledikleri sözlerle ters düşen düşünceler ortaya koyduruyordu. Ve onlar da bu durumu kabulleniyorlardı çaresiz.
Bu bir yöntemdir. Düşünme yöntemi. Aslında bu kavram yaşamımızın er alanında az çok kullandığımız bir kavram. Anneni mi babanı mı çok seversin gibi. Dikkat ederseniz oldukça mantıksız. Asıl cevap nedir? Hem annenizi hem de babanızı seversiniz değil mi. Az önce dedim ya düşünme yöntemi diye
İşte böyle
Diyalektik bir konu olarak iyi ve kötü kavramlarını alabilir. Bunu şu şekilde gösterelim: Düşünün ki bir insanın iyilikleri çok olması onun doğru insan olduğunu göstermez.
Çünkü doğruluk daha başkadır. İyiliğinin çok olması onun kötü taraflarının olmadığı anlamına gelmez. İyi insan ya da kötü insan genellemesi yerine iyi davranış, kötü davranış demek daha doğru olur. Yani kavramlara yüklediğimiz anlamlar çok önemli.
Diyalektik ile zıtlıklar arasında bir ilişki vardır. Mesela: Hava olaylarına bakınız. Yağmurdan ya da kardan önce hava ısınır. Hele de kışın iyi bir soğumanın önünde sert bir lodos vardır. Arkası ise kar ve fırtınadır. Şöyle deriz. Hava soğuyacağı için ısınıyor. Alın size diyalektik. Tabii benim anladığım
Diyalektik, size güzellikler de sunabilir. Zıtlıkların birbirini tamamlaması gibi. Renkler her insanın ilgisini çeker değil mi? Hiç düşündünüz mü! Niçin zıt renkler birbirine çok yakışır ve çok rağbet görür? Ve zıt renkler en çok birbirine yakışan renklerdir.
Hayatımızın her alanında olan diyalektiği öğrenmek gereklidir. Adı üstünde düşünme yöntemi. Cemil Meriç"in dediği gibi ""Diyalektik, insan zekasının varacağı en son düşünme şeklidir."" Yani, insanın kendisini bilmesi, önce kendisini ve çevresini anlamasında ve fakına varmasında çok önemlidir.
Tüm bunların farkına varabilmek için çok okumalı, düşünmeli ve farkları fark etmeliyiz.
""Olmak ya da olmamak""
İşte tüm sorun bu""
SEN SÖYLE
Önce düşün, sonra söyle,
Sonradan, keşke deme.
Ne demiş Mevlana ,
Senin varlığın , fikir hayatın.
Gezdin, dolaştın, gördün.
Okudun, düşündün, söyledin.
Senden mutlu kim var söyle?
Sen ki Mevlana sözünde
Dünyanın bin bir derdi
İnsanlığın kalp köşesi
Sen söyle nedir bu dert?
Nedir bu cahillik, kasvet
Denizde yüzüyor, insanlar
Gökyüzünde uçuyor.
Sen söyle nedir, bu dert?
Olmak ya da olmamak,
İşte tek sorun , tek dert.
Kübra TÜRKELİ
Anadolu Lisesi 10. Sınıf Öğrencisi