Fiskobirlik Başkanı Lütfi Bayraktar bir açıklama yaptı:
Bayraktar yazılı olarak yaptığı açıklamada:
"1 Aralık 2007 tarihinde göreve gelen yeni yönetim ; 105 milyon üreticiye
65 milyon Şekerbank"a ,olmak üzere 170 milyon borç devralmıştır.
Ayrıca 3,5 trilyon EFİT A.Ş"ye,6,5 trilyonda SOYA YAĞ SANAYİ"ne nakit aktarılmak zorunda kalınmıştır. (Bu şirketlerin geçmiş borçları sebebi ile)
Kararname kapsamında Fiskobirlik"e verilen 30 bin ton kabuklu fındıktan (bir kısmı bozulduğu için tamamen yağ yapılmak zorundaydı) 62 milyon lira gelir elde edilmiştir. Bu paranın 34 milyon lirası ile Şekerbank" a borcu olan 8.976 üreticinin kredi borcu kapatılmıştır. (Toplam 19.357 üreticiye kredi kullandırılmıştır. Her üreticinin iki kefili bulunmaktadır.) 28 milyon lirası ile de yaklaşık 15.914 üreticiye kısmi ödeme yapılmıştır.
Bugün itibari ile üreticiye 65 milyon lira, Şekerbank" a 40 milyon lira (faiz sebebi ile sürekli artmakta ve temerrüde düşülmüştür.) borcumuz bulunmaktadır.
Kararname kapsamında alınan fındık karşılığı TMO ne olan 33 milyon liralık borcumuzun 9 milyon lirası ödenmiştir. Yaklaşık 13,5 milyon lira değerinde faturalandırılmamış 2008 yılı ürünü 3000 ton fındığımızda TMO"ya emanet olarak teslim edilmiştir. 3 bin ton fındığın faturalandırılma işlemi tamamlandığında TMO"ya 10,5 milyon borcumuz kalacaktır. Ancak şu anda bakiye kısımla ilgili %27 faiz işletilmektedir.
TMO 2008 yılı sonu itibariyle 180 bin ton fındık için yağlık kararı almış, bunun 67.000 tonunu da yağlık olarak işleme koymuş ve bu işlem hala devam etmektedir. Bu yağlık işlemi karşılığı TMO 1 kilo kabuklu fındıktan azami 60-70 krş (TMO "nun internet sitesinde 1 kilo fındık ham yağı 2.30 liradan satışa çıkarılmış olup, ortalama 3.6 kilo kabuklu fındıktan 1 kilo ham yağ çıkarılmaktadır)gelir elde etmektedir.
Kamuoyuna sürekli olarak 4 liralık fındığın TMO tarafından Fiskobirlik"e 1.1 liradan yağ yapılmak şartı ile verildiği, ancak Fiskobirlik"in bu fındığı piyasaya satarak sözünde durmadığından bahsedilmektedir. Ayrıca bu işlemle TMO aracılığıyla Fiskobirlik"e kaynak aktarıldığından bahsedilmektedir. Burada üç hususu kamuoyunun takdirlerine sunmak isteriz;
1- İddia edildiği gibi 30 bin ton fındığı yağ yapmak için aldığımızı varsayalım. 30 bin ton fındık yağ yapıldığında en iyi değerle 18-21 milyon lira eder. Bu nasıl bir iştir ki 6 ay sonra 33 milyon lira ödenmesi karşılığında en az 3 ay sürecek bir işlem sonucu azami 18-21 milyon lira gelir elde edilebilecek bir malı Fiskobirlik"e 33 milyon liraya veriyoruz. Eğer 6 ay sonra 33 milyon lira Fiskobirlik tarafından TMO"ya geri ödenmezse oluşan bu borca %27 faiz işletiyoruz.
Bu işlemden de Fiskobirlik"e kaynak aktarmış oluyoruz. Bu olabilecek iş midir? Eğer bu durumu doğru kabul edecek olursak, Fiskobirlik 30 bin ton fındığı en erken 3 ay içinde yağ yapmak suretiyle paraya çevirebilecek, azami 18 milyon lira gelir elde edecektir. Bu durumda 3 ay için 18 milyon karşılığında TMO"ya 15 milyon lira fark ödemek zorunda kalacaktır. Bu durumda Fiskobirlik yıllık %332 faiz ödemiş olmaktadır.
2- Kararnamede Fiskobirlik"in bu işlemden elde ettiği geliri öncelikle üretici borçlarını ödemede kullanacağı belirtilmiştir. Kararname kapsamında Fiskobirlik"e verilen 30 bin ton fındıktan ilk parti 04 Ağustos 2008 tarihinde Fiskobirlik"e teslim edilmiştir. 19 AGUSTOS 2009 tarihinde de (ilk parti tesliminden 14 gün sonra) TMO tarafından Fiskobirlik"e, elde ettiği gelirden ne kadar üretici borcu ödendiği hususunun kararname kapsamında kendilerine bildirilmesi için resmi bir yazı yazılmıştır. Eğer fındık yağ yapılmış olsa bu durum yukarıda belirttiğimiz ölçülerde mümkün müdür?
3- Kararname kapsamında Fiskobirlik"e verilen fındık 2005 ve 2006 yıllarına ait fındıklardır ve bu fındıklar TMO tarafından yağlığa ayrılmış fındıklardır. Yani TMO"nun yağ yaparak kilo başına 60-70 krş elde edebileceği fındıklardır. Bu fındıklar kararname kapsamında 1.1 liradan Fiskobirlik"e verilmiştir. Dolayısıyla bu işlem sebebi ile TMO kilo başına 3,50 4,00 lira gelir elde etme imkanı olduğu 1 kilo fındığı 1.10 liradan Fiskobirlik"e vermiş değildir.
TMO 2008 Nisan ve Mayıs ayında kabuklu fındık satmak için ihale yapmış, bu ihalelerde 2.10 krş ile 3.30 krş arasında teklif gelmiş, bunun üzerine TMO 26 Mayıs 2008 tarihinde elindeki bütün ürünü (2005 yılı ürünü 3,00 TL/kg ,2006 yılı ürünü 3.60 TL/kg den) satışa sunmuştur. Bu karar üzerine piyasada 4.10 lira civarında olan fındık fiyatı bir gün sonra 3.6 liraya gerilemiş, Ağustos başında da 3 TL"nin altına düşmüştür (Bu bilgilerin doğruluğu borsalardan öğrenilebilir.).
Fiskobirlik"in fiyatların düşüşüne sebep olduğu söylenilen satışı ise ilk olarak 7 Ağustos 2008 de olmuştur. Bu tarih, rekoltenin 850 bin ton seviyelerinde olacağının netleştiği ve TMO tarafından 2B arazilerinde üretilen fındığın alınmayacağının kesinleştiği tarihtir. 2B arazilerinde üretilen fındığın alınmama kararı, yaklaşık 100-150 bin ton fındığın piyasanın inisiyatifine bırakılması sonucunu doğurmuş, bu durum müdahale alımının gerekçesi olan piyasada fındık fiyatlarının toparlanmasını engellemiştir. Kamuoyunda, 2B arazilerinde üretilen fındığın TMO"nun alımını 360 binlerden 500 binlere çıkaracağı gibi bir izlenim verilmektedir.
Bu kesinlikle doğru bir yaklaşım değildir. Çünkü TMO"nun almadığı 2B arazilerinde üretilen fındık ucuz fiyatla piyasa tarafından işleme tabi tutulmuş, piyasada işlem görmesi gereken fındık da TMO"ya yönelmiştir. Sonuç olarak müdahale kurumunun almak için talip olduğu fındık, hiçbir arazi ayırımına girilmeden bütün çiftçilerden gelen fındık da olsa sadece Çiftçi Kayıt Sistemine dahil arazilerde üretilen fındık da olsa miktar olarak aynı olacaktır.
Çünkü zaten piyasanın ihtiyacından fazlası müdahale kurumuna gelecektir. Bu yaklaşımın fındık ekim arazilerini arttıracağı şeklinde bir eleştiri getirilebilir. Ancak bu konu müdahale alımlarına gidilmesi durumunda dikkate alınacak bir eleştiri değildir. Çünkü müdahale alımının amacı piyasada oluşan arz fazlası ürünü piyasadan çekerek fiyatın dengelenmesidir. MAYIS 2009
Kamuoyuna saygı ile duyurulur. "
Fiskobirlik Yönetim Kurulu Adına
Lütfi BAYRAKTAR
Başkan