Foto Galeri
Site ��i Arama
�ok Okunanlar
Link Bankas�
Yorumlar
Piyasalar
DOLAR
5,8035
EURO
6,4271
IMKB
0.00
Hava Durumu
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Adnan YILDIZ
CUMHURYET'N MANETNDE GZEL ORDU
05 ubat 2014 aramba 22:06

Bilal Kyden tarafndan 20 Temmuz 1927'de yaymlanmaya balayan Gzelordu gazetesi yerel basn tarihi ierisinde ayrcalkl bir yere sahiptir (Bkz, . Dizman, Trkiye'nin lk Ky Gazetesi, 1999). Gzelordu'yu farkl yapan "Kyde kan ilk gazete" olmasndan te el yapm bir matbaada bir mddet baslm olmasdr. Nitekim gazetenin 21952

lgi eken yn de hep bu nitelii olmutur. Bilal Kyden'i byle bir abaya daha dorusu icada iten neden ise gazetecilie olan bamlldr.

Kolay deildi. Tam tamna 55 say dolu dolu kard gazetesini harf devrimi sonrasnda yeni matbaa alacak para bulamadndan tatil etmiti. te Bilal Kyden'in gazetecilik ak da bu aamada bir snava tabi olmutu. Tek aresi tahtadan matbaa yapmakt. Ve sonucunda baarmt. Uzunisa kynde kurduu o matbaada 25 Mart 1929 tarihinden itibaren Gzelordu gazetesi yeni (Latin) harfleriyle 4 sene 9 ay boyunca baslmt.

21954

Gzelordu'nun bu ekilde bir matbaada baslmas ise byk yank uyandrmt. Matbaa ayn zamanda bir ziyaretgaha dnm ve ok sayda insan tarafndan ziyaret edilmiti. Bu ziyaretilerden biri olan dnemin Ordu Valisi Ali Kemal Akst Gzelordu'nun ziyaret defterine unlar yazmtr.

"Beni derin bir merak sarmt.

Gzelordu nerede nasl baslyordu? Meram izale (gidermek) iin vesile zuhurun muntazrdm (bir neden bekliyordum).Nahiye tekili hakkndaki tetkikat dolaysyla Bilal Bey'in Uzunisa denilen kyne geldim. Gzme ilk arpan ey genliimin birka senesini igal etmi olan gazeteciliin ho manzaras oldu. Lakin hayret: Her hafta bir ok fikirlere tercman olan kk gazete nerede baslyordu!

Trk zekasnn hakikaten bir numunei nefisesi olan ve mutlaka yirminci asr insanlarn hep hayrete drecek mahiyette bulunan mtevazi bir tezgahck!

Sahibini ve saninini (yardmcsn) takdir ve tebrik ettim. Bu gayret ve fedakarl berdevam olduka Bilal Bey berhurdar olsun.

2 ubat 1930

Ordu Valisi Ali Kemali"

Daha sonraki yllarda da matbaaya ziyaretler eksilmemitir. Mesela Ordu milletvekili evket Akyaz da 4 Eyll 1933 tarihinde bu matbaay ziyaret etmitir.

Gzelordu'nun tahta matbaas sadece Ordu'da deil duyulduu her yerde ilgi oda oluyordu. Bu yzden 19 ubat 1930 tarihli Cumhuriyet gazetesi de Gzelordu'yu ve matbaasn manetten vermitir.

21955

lk defa burada gn yzne kardmz Cumhuriyet gazetesinde yer alan Gzelordu matbaasnn haberi ve grnts u ekildedir.

"Gazetecilik

750 Kurua kan bir makine.

Gzel Ordunun sahibi gazetesini kendi yapt makine ile basyor.

stiklal harbinde yokluk iinde harikalar yaratan Trk'n matbuat sahasnda ayan dikkat bir muvaffakiyetine ahit olduk. Ordu vilayetinin Uzunisa kynde Mehmet Bilal Bey tarafndan Gzel Ordu nam ile haftalk bir gazete neredilmektedir. Bu gazete yine bizzat Bilal Beyin yapm olduu bir makinede baslmaktadr. Bilal Bey gazetesini neretmek iin lazm gelen maddi vesaitten mahrum olduu halde asla meyus olmam ve 42 gn alarak bir makine yapmtr. Bilal Beyin yapt makine pek iptidai bir alet olmakla beraber ihtiyacn temine kifayet etmi ve gazetesini basmaa muvaffak olmutur. Bunun ayan dikkat olan bir ciheti de gazetenin bir kyde intiar etmesidir. Gzel Ordu memleketimizde kyde kan ilk gazetedir. Bilal Beyin yapt makine iki metre uzunluunda ve bir buuk yksekliindedir. Skleti 35 kilodur. Sayfa yala iki demir yay zerinde hareket etmekte dililer karyola ubuklar gibi bklp ivilenmektedir. 750 kurua mal olan bu makine saatte 140 nsha basabilmektedir.

Bilal Beyi takdir ve tebrik ederiz."

Ne mutlu Ordu basnna ki byle bir gemie sahip. Gnmzde ilk Ak Hava Mzesinin kurulmu olmas da bu gemii talandrmtr.

Bizce19 ubat 1930 tarihli Cumhuriyet gazetesinin maneti de bir ereve ierisinde bu mzeye yakacaktr.

Talep olursa elimizde hazr.

YAZARIN NCEK YAZILARI