Foto Galeri
Site ��i Arama
�ok Okunanlar
Link Bankas�
Yorumlar
Piyasalar
DOLAR
5,8011
EURO
6,4759
IMKB
0.00
Hava Durumu
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Adnan YILDIZ
Dahiliye Vekili Ali Fethi (Okyar) Beyin Ordu Ziyareti
20 ubat 2013 aramba 07:11

 

Dahiliye Vekili Ali Fethi (Okyar) Bey’in Ordu Ziyareti

Adnan YILDIZ

Milli Mcadele kadrolar ierisinde Mustafa Kemal Atatrk’e yaknlyla bilinen Ali Fethi Okyar, (29 Nisan 1880, Pirlepe-7 Mays 1943,stanbul), TBMM birinci dneminde Dahiliye Vekillii (ileri Bakanl), Cumhuriyetin ilanndan hemen sonra Meclis Bakanl ve Babakanlk da yapm, lml ynyle bilinen bir devlet adamdr.

21211

Ali Fethi Okyar, Dahiliye Vekili olduu Milli Mcadele yllarnda birok Anadolu kentini ziyaret etmitir. Bu ziyaretlerinde, 13 Mart 1922 ylnda Ordu’ya da uram ve yaklak iki gn kalmt.

Milli Mcadelenin youn olarak yaanmaya devam ettii o yllarda, Mustafa Kemal Paann yakn arkadalarndan Fethi Bey’in ziyareti, Ordu’da byk bir cokuyla karlanmt.

Ali Fethi Bey (Okyar), Ordu’ya yannda bir heyet ve Giresun Belediye Bakan Binba Topal Osman Aa ile beraber gelmiti. Ordu’ya gelmeden nce de Giresun’u ziyaret etmiti.

15 Mart 1922 tarihli Gne Mecmuas bu ziyareti sayfa olarak btn ayrntlaryla anlatmtr.

Gne Mecmuasnn, verdii ziyaret haberinin sadeletirilmi ve ksaltlm hali u ekildedir.

Dahiliye Vekili Beyefendinin livamz terifleri

“Ufak bir telgraf, 13 Mart 1338 (1922) Pazartesi gn livamz halkna byk bir bayram sevinci yaatmtr. Milli Halk Hkmetimizin muhterem Dahiliye Vekilinin Giresun’dan ehrimize geleceine dair haber duyulur duyulmaz ehir batan baa bayraklarla donatld gibi karlamann yaplaca iskele banda da hazrlklar yaplmt. Daha gne domadan ehrin geni caddeleri gen-ihtiyar erkek ve kadnlarla dolmutu. Btn gzler Giresun tarafna dikilmi, Vekilin gelmesi sabrszlkla bekleniyordu. Bitmek bilmeyen uzun bekleyiten sonra saat on buuk gibi anszn sokaklarda bir coku balad. Uzaktan iki motorun yan yana gelmekte olduunu gren halk sevincinden rpnyor, iskeleye doru akyordu.

Yaklak on be dakika sonra Vekil Beyefendi, yannda Umum Jandarma Komutan miralay Galip, Dahiliye Kalem-i Mahsus (zel Kalem) Mdr Rait Bey, Milli kumandanlarmzdan Giresun Mdafaa-i Hukuk-u Milliye ve Belediye Reisi Binba Osman Aa ve Ziya Bey ile birlikte iskelemize ulamlard.

skeleden balayan uzun ve geni Hkmet caddesinin boydan boya her iki taraf ve stanbul Otelinin ve dier binalarn balkon ve pencereleri halk tarafndan hnca hn doldurulmutu. Trenin balamasndan itibaren caddenin sa tarafnda srasyla jandarmalar, polisler, dadi ve Hamdullah Suphi Bey Mektebi talebeleriyle smet Paa nas (Kz) Mektebi talebeleri de yerlerini almlard.

Liva Mutasarrf Ethem Bey’ in bakanlndaki heyet, Vekil Beyefendi ve yanndakileri iskele banda karlamlardr. Samimi ekilde gerekleen karlamadan sonra dadi Mektebinin iptidai ksm talebelerinden 48 numaral Fikret Efendi, liva ahalisi ve tm renciler adna ksa bir konuma yapm ayrca stiklal Marn okumutu. Birka adm tede ise smet Paa nas (Kz) Mektebi talebelerinden 57 numaral Zehra Hanm, elindeki iei Vekil’e sunmu ve Vekil’in kendisine gsterdii efkat karsnda ok mutlu olmutu. Halk ise Vekili daha yakndan grmek iin ileri ileri atlyor iddetle alklyordu.

Vekil Beyefendi daha sonra halkn arasndan ilerleyerek Mdafaa-i Hukuk-u Milliye dairesine gitmi ve burada bir mddet istirahat ettikten sonra memurlar, retmenler, halkn ileri gelenleri ve tccarlarn ziyaretlerini kabul etmitir. Saat yarmda ise resmi trenler bitmitir. Daha sonra Alipaazade Ziya Bey tarafndan 20 kiilik heyete verilen ziyafete katlm ve geceyi orada geirmilerdir.

Vekil Beyefendi ertesi gn ise bata okullar olmak zere birok yeri ziyaret etmitir. Okul gezilerine ilk olarak Hamdullah Suphi Bey mektebini ziyaretle balamtr. Mektepte grd dzen ve temizliin yannda ocuklara sorduu sorulara ald cevaplardan da ok memnun olmutur. Hamdullah Suphi Mektebinden sonra Gazi Mustafa Kemal Paa Ana Mektebini gezmitir. Burada grdkleri karsnda da ok memnun olan Vekil, sa tarafnda bulunan mcahit Osman Aa’ya (Topal Osman) “Size de byle bir mektep lazm…” demitir. Bu arada be yanda bir renci olan 11 numaral Hsn Fehmi Efendi, “Ho geldiniz” adl bir iir okumutur. iirin ilk ktas u ekildedir.

Ho geldiniz ey muhterem efendiler.

u kck kalpler bugn hep fahr eyler(vnr)

Rabetiniz verir bize ok mitler.

Hem bahtiyar, hem mesruruz (sevinliyiz) ite bizler...

Daha sonra da mini mini bir hanm kzn verdii iei alan Vekil, istirahat etmek iin Hkmet Dairesine gitmitir. Bir mddet dinlendikten sonra smet Paa nas (Kz) Mektebini de gezmi ve burada grdklerinden de ok memnun olmutur. Okulun ziyareti defterine de unlar yazmtr.

“stikbalin analarn yetitirmek gibi en kutsi bir vazife-i vataniye ve insaniyyeyi deruhte eden bu mektebin idaresinde ve heyet-i talimiyyesinde ayan- iftihar bir intizam ve faaliyet grdm. Kzlarn maarife olan hevesleri nispetinde mtecella olduklar zek istidat dahi kalpleri mit ve teselli ile dolduracaktr. Mdire hanm efendi ile heyet-i talimiyyeyi tebrik eder ve cephedeki kahramanlarn ulv vazifelerine ancak kabil-i kyas olan vazife-i talimiyyelerinde kendilerine muvaffakiyetler temenni eylerim.

Ordu, 14 Mart 1338

Dahiliye Vekili

Ali Fethi

smet Paa nas (Kz) mektebinden sonra ise dadi Mektebine gitmilerdir. Burada da ayn dzen, intizam ve mkemmeliyete ahit olmulardr. stirahat iin mdr odasna gittiklerinde Mektebin Mdr ve ayn zamanda Maarif Mdr Vekili de olan Fevzi Bey tarafndan kendisine uzatlan ziyaret defterine de unlar yazmtr.

“Ordu Mekteb-i dadsi’nde grdm intizam hasebiyle mektep mdr beyefendi ile heyet-i talimiyyeyi tebrik etmeyi vazifeden addeylerim. Mektep ocuklarndaki zek ve istidat dahi ayrca ayan- iftihardr. Vatann en mhim dmanlarndan olan cehalete kar heyet-i talimiyyenin at mcadelede seri ve mhim muvaffakiyetlere nail olmasn temenni ederim.

Ordu, 14 Mart 1338

Dahiliye Vekili

Ali Fethi”

Bylece mektep ziyaretlerini bitiren Vekil, daha sora Osmanl Bankas ubesini, Ticaret Odasn, fndk krma fabrikalarn da gezmitir.

le vakti geldiinde ise heyetle birlikte Belediye Reisi Yusuf (Furtun) Bey’in verdii yemee katlmlardr. Akam yemei de Hac Harun Efendi’nin konanda yenmitir.

Akam yemeine eski mebuslardan ve Liva Meclisi Umumi Azas Dizdarzade Eref Bey de Fatsa’dan gelerek katlmt.

Ayn gece saat gibi de Vekil hazretleri ve yanndakiler limanda bulunan Fransz bandral bir vapurla Samsun’a, Milli kumandanmz Osman Aa’da bir motorla Giresun’a dnmtr.”

Gne Mecmuasnda smail Hakk (Garipolu) Bey’in bizzat kaleme ald Dahiliye Vekili Ali Fethi Bey’in Ordu ziyareti bu ekilde gemiti.

Ali Fethi Bey, Ordu’dan sonra Samsun’da da temaslarna devam etmi ve 20 Mart tarihinde Ankara’ya dnmt. Yunan gemilerinin Karadeniz ehirlerini bombalamaya devam ettii bir dnemde yaplan bu ziyaret ise Ordulularn Milli Mcadelenin kazanlaca ynndeki umutlarn daha da artrmt.

YAZARIN NCEK YAZILARI