Foto Galeri
Site ��i Arama
�ok Okunanlar
Link Bankas�
Yorumlar
Piyasalar
DOLAR
5,7701
EURO
6,3816
IMKB
0.00
Hava Durumu
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Adnan YILDIZ
Dilaver Suyu
27 Mays 2013 Pazartesi 00:08

Bugnlerde her nedense tarih ok fazla tekerrr etmeye balad.

Mesela iki tartmalar. 

Getiimiz hafta TBMM’de iki ile ilgili yasa grmeleri esnasnda yaanan tartmalar,1920 yl meclisinde gerekleen tartmalarn aynsyd.

yle ki;

Byk Millet Meclisin almasnn  zerinden daha bir ay bile gememiti. Trabzon milletvekili Ali kr  Bey, 28 Nisan 1920 tarihinde meclise ikinin yasaklanmas (Men-i Mskirat )ile ilgili bir yasa tasars sunmutu.

Tasarnn gerekeleri ise u ekilde sralanmt.

1- Dinimizce haram klnan iki imenin, halk arasnda yaygn kullanmndan doan ktlkler ve ykmlar snr tanmayacak denli ykc ve bozucudur.

2-Tuttuklar din yasaklamad  halde milletini bu byk beladan zel bir kanunla kurtarm olan ABD hkmeti, gerekten vgye ve rnek olmaya layktr.

3-Koyu cehaletinden dolay iki konusunda snr bilmeyen, bundan dolay her zaman ykmlar yaayan memleketimiz halkn bu korkutucu beladan kurtarmak”

Gerekelerden de anlalaca  zere Ali kr Bey ve onu destekleyenler bu yasa tasarsnda ikinin dinimizce yasak olmasn en nemli neden olarak gsterirken, dier yandan da halkn saln korumay ne srmekteydiler. Bu konuda da ABD’yi rnek olarak gstermekteydiler.

unu da belirtmek gerekir ki; bu yllarda zellikle igal glerinin bulunduu yerlerde iki kullanmnda byk bir art vard.

Bu yzden yasa nerisine kar koyacaklarn halkn nezdinde itibarszlamas da sz konusuydu. Meclis tutanaklarndan anlald kadaryla iki yasa ile ilgili tasarnn muhalif grup (kinci Grup) tarafndan alelacele gndeme tanmasnn biraz da bu amal olduu yani Mustafa Kemal ve onu destekleyenlere kar bir manevra olduu da sezinlenmektedir.

Nitekim yasa tasarsna kar kan dnemin Maliye Vekili Ferid Bey’in, bu kayglar yaad u szlerinden anlalmaktadr.

“Ben hibir zaman iki kullanmam bir adamm. Ama meseleye mali ve iktisadi ynden bakmak zorundaym”

Ferid Bey, bu konuda ABD’nin ve Rusya’nn rnek gsterilmesine de u szleriyle kar kyordu.

“Amerikann baz memleketlerinde bunu yapmaa (ikiyi yasaklamaya) teebbs etmiler. Fakat zlerek sylemeliyim ki, bu tamamen bir seim entrikasdr ve u anda da o haldedir. Yine Bolevizm sahasnda yani Rusya sahasnda da ikinin yasaklanmasna teebbs edilmiti. Rusya’da menine(yasaklanmasna) teebbs edildii srada orada bulunuyordum ve bu yasan katiyen uygulanabilir olmadn orada da grdm”.

ki yasana kar kanlardan Burdur Milletvekili smail Suphi Bey ise Amerika’y rnek gsterenlere unlar sylemekteydi:

“Efendiler Amerikann (400) bin kilometre uzunluunda imendifer hatlar var, bizde drt bin kilometre imendifer yok. Amerika’da halkn yzde ellisi darlfnundan (niversite) mezundur. …Amerika’da seksen katl binalar var. Rica ederim biz Amerika ile boy lebilir miyiz?

” Ayrca, yasan uygulanmas iin yeterli aralar bulunmamaktadr: “

dareyi deitirirseniz en birinci taraftar benim. Bu rk, sakat vesaitle meni mskiratn (ikinin yasaklanmasnn) imkn yoktur. stelik byk bir mcadele iindesiniz, ngiltere ile mcadele ediyorsunuz, stanbul’la, Yunan ordusu ile, yerle, gkle mcadele ediyorsunuz.”

Bu ekilde tartmalarla iki yasa o yllarn zor gnlerinde uzun sre meclisin ve lkenin gndemini megul etmi ve nihayet 14 Eyll 1920 tarihinde (Men-i Mskirat) kanunuyla gayri Mslimler de dahil iki iilmesi ve imalat yasaklanmt.

Ama ne yasak!

enler bir yolunu bulup imeye devam ediyordu. stelik bazlar bu durumu bir rant kaps halini de getirmiti.

Ankara Polis Mdr Dilaver gibi.

Mdr Dilaver, iki yasandan sonra devlete ait iki imalat makinelerini evine kurmu ve hemen imalata balamt. rettii ikileri ise el altndan satyor, iyi de kar ediyordu. yle ki; artk ikinin ad “Dilaver Suyu” olmutu.

Rza Nur bu durumu yle anlatmaktadr.

“Raky yasak etmeleri, hele o esnada madd ve manev ok iyi bir i olmutur; fakat hkmetin takibatna ramen kat surette n alnamamtr, imbikler topland, amma baz nfuzlu memurlar

Hkmetin muhafazas altnda bulunan bu imbiklerden bir ksmn  alp evlerine yerletirdiler. Bunlardan biri Ankara Polis Mdr  Dilver, dieri imdi Bursa Valisi olan Fatih’tir. Mkemmel rak  karp iyi ticaret yaptlar. Dilver Rumelilidir. Galiba Arnavut. Fatih Giritli.”(Rza Nur, lk Meclisin Perde Arkas (1920-1923), s.76 )

Falih Rfk (Atay) da ayn konuda unlar sylemektedir.

“Gndzleri Meclisten baka vakit geirecek yer yoktu. Akamlar Mustafa Kemal tarafndan arlmaya can atardk. Eer davetli deilsek, Meclisin yaknndaki a dkknnn iki iebileceimiz kesinde toplanrdk. Men-i Mskirat Kanunu yrrlkte idi. kimizi polis mdrnn adamlarndan temin ederdik. Bunun bir ad da Dilaver suyu idi. Dilaver, polis mdr! Balarda oturan baz milletvekillerinin de inbikleri vard. Bir akam byle bir bada bize scak rak ikram edildiini hatrlyorum.”

Velhasl o yllarda gndemi aylarca megul eden Men-i Mskirat yasasnn sadece “Dilaverlerin” iine yarad grlmektedir.

Umarz gnmzde de saat 22.00’dan sonra yeni Dilaverler tremez…

YAZARIN NCEK YAZILARI